I SA/Gd 2235/00

WyrokWSA w Gdańsku2004-02-27

Skład orzekający: Edyta Anyżewska, Małgorzata Tomaszewska, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który pomniejszył dochód o wydatki na budowę budynku mieszkalnego z lokalami na wynajem, prawidłowo zastosował odliczenie, jeśli posiadał jedynie udział we współwłasności nieruchomości, a organy podatkowe określiły niższą kwotę odliczenia, uwzględniając proporcjonalny udział i obowiązujące limity?
Ratio decidendi
Odliczenie od dochodu wydatków na budowę budynku mieszkalnego z lokalami na wynajem, stanowiącego współwłasność, jest możliwe tylko w granicach ściśle określonych przepisami prawa, z uwzględnieniem proporcjonalnego udziału współwłaściciela we współwłasności oraz obowiązujących limitów. Podatnik powinien być świadomy, że ulgi podatkowe stanowią wyjątek od zasady powszechności opodatkowania i ich stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przepisów, a nie opierania się na konstrukcji formularzy czy objaśnień.
Stan faktyczny
Skarżąca pomniejszyła dochód za 1997 r. o wydatki na budowę budynku mieszkalnego z lokalami na wynajem. Kontrola skarbowa wykazała nieprawidłowość w rozliczeniu, polegającą na odliczeniu całości wydatków zamiast proporcjonalnie do udziału we współwłasności. Organy podatkowe określiły zaległość podatkową i odsetki. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na obowiązujące limity i proporcjonalny udział skarżącej. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając błędy w formularzach i objaśnieniach podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Edyta Anyżewska (spr.) Sędziowie: NSA: Małgorzata Tomaszewska NSA: Alicja Stępień Protokolant: Monika Orska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J.N. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 20 września 2000r. nr [...] w przedmiocie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości oddala skargę. I SA/Gd 2235/00 U z a s a d n i e n i e Skarżąca złożyła w Pierwszym Urzędzie Skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego w 1997 r. dochodu, w którym pomniejszyła go o wydatki w kwocie 53.106 zł poniesione w związku z budową budynku mieszkalnego z lokalami na wynajem. Korektą z dnia 8 grudnia 1999 r. złożoną na formularzu PIT-30 przeznaczonym dla roku podatkowego 1998 wykazała ww. wydatki w kwocie 52.106 zł oraz nadpłatę w wysokości 8.917,76 zł. W pozycji 11 części B formularza PIT-D przeznaczonej na określenie udziału we współwłasności skarżąca sporządziła adnotację o treści "taka pozycja w 1997 r. nie występowała". W trakcie przeprowadzonej w dniach 11–21 lipca 2000 r. kontroli skarbowej u podatnika stwierdzono nieprawidłowość rozliczenia podatku, polegającą na dokonaniu odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na budowę budynku mieszkalnego z lokalami na wynajem w wysokości przekraczającej przysługujący limit. W konsekwencji powyższego decyzją z dnia 31 lipca 2000 r. nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej określił zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie 18.569,10 zł i odsetki za zwłokę w wysokości 17.120,70 zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że kontrolowana błędnie odliczyła od dochodu całość ww. wydatków zamiast proporcjonalnie do udziału we współwłasności nieruchomości wynoszącego 3526/455400 części. Od decyzji organu pierwszej instancji strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła jej naruszenie przepisów art. 26 ust. 1 pkt 8 i ust. 3 oraz art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Izba Skarbowa decyzją z dnia 20 września 2000 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej. Organ odwoławczy przywołał treść przepisów art. 26 ust.1 pkt 8, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i na ich podstawie stwierdził, że przy uwzględnieniu liczby mieszkań przeznaczonych na wynajem, limitu odliczeń na budowę obowiązującego w 1997 r. i udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu skarżącej przysługuje odliczenie od dochodu kwoty 9.459 zł (według wyliczenia: 15 x 81.900 zł x 0,77%). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.N. podniosła, iż złożyła zeznanie podatkowe za 1997 r. na urzędowych formularzach PIT-30 i PIT-D, a przy ich wypełnianiu posłużyła się urzędowymi objaśnieniami. Jednak ani w formularzach, ani w objaśnieniach do nich nie zawarto żadnej szczegółowej instrukcji odnośnie sposobu wyliczenia przysługującego limitu. Skarżąca wskazała, iż prawem obywatela jest korzystanie z ulg i odliczeń przewidzianych przez przepisy podatkowe, a obowiązkiem właściwych organów Państwa jest takie przygotowanie dokumentacji, która umożliwiałaby obywatelowi prawidłowe rozliczanie się. W tej sytuacji uważa, że skoro działała zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to nie ma podstaw do uznania, że swoim działaniem naruszyła przepis art. 26 ust. 3 ww. ustawy. Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu decyzji. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że wszelkie ulgi podatkowe stanowią wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, dlatego ich stosowanie musi wynikać wprost z przepisów prawa i nie może być poddane wykładni rozszerzającej. Odliczenie od dochodu wydatków poniesionych na budowę stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego z lokalami na wynajem zostało unormowane w przepisach art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.). Zgodnie z ust. 2 i 3 tego artykułu ogólna kwota odliczeń z tytułu ww. wydatków nie może przekroczyć limitu określonego przepisem i liczby mieszkań przeznaczonych na wynajem osobom nie zaliczonym do I grupy podatkowej. Przy czym kwota odliczeń przysługująca każdemu ze współwłaścicieli w ogólnej kwocie odliczeń ustalona jest proporcjonalnie do udziału we współwłasności. W niniejszej sprawie skarżąca posiada udział wynoszący 3526/455400 w prawie wieczystego użytkowania gruntu, zabudowanego wielorodzinnym budynkiem mieszkalnym z lokalami na wynajem. Tym samym przysługuje jej na mocy art. 235 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) taki sam udział we współwłasności wzniesionego na tym gruncie budynku. Wysokość tego udziału, limit za dany rok i liczba mieszkań wyznaczają górną granicę odliczenia z tytułu budowy budynku będącego przedmiotem współwłasności. Ze względu na przedstawioną regulację prawną należy uznać za prawidłowe zaskarżone rozstrzygnięcie określające inną wysokość podatku należnego niż wykazana w zeznaniu rocznym. Podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące błędnej konstrukcji formularza służącego do rocznego rozliczenia podatku oraz wprowadzających w błąd objaśnień do zeznania mogłyby ewentualnie stanowić okoliczność podlegającą rozważeniu jako przesłanka do umorzenia odsetek za zwłokę na podstawie przepisu art.67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w razie wystąpienia w odpowiednim czasie z wnioskiem w tym przedmiocie, wszczynającym odrębne postępowanie podatkowe. W ocenie Sądu określenie prawidłowej wysokości należnego podatku nie powinno być postrzegane przez stronę jako ponoszenie negatywnych konsekwencji błędnego działania organów podatkowych, gdyż jako podatnik powinna wiedzieć, że ulgi przysługują na podstawie przepisów prawa i w granicach ściśle przez nie określonych, a nie konstrukcji formularzy. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło