I SA/Gd 226/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2007 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 25 września 2013 r. radca prawny P.P. jako pełnomocnik "A" spółka z o.o., złożyła skargę kasacyjną na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa do działania przed sądami administracyjnymi. W dniu 21 lipca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożono pełnomocnictwo z dnia 15 lipca 2014 r. uprawniające radcę prawnego A.D. do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2014 r. oraz do reprezentowania "A" spółka z o.o. przed NSA w związku z postępowaniem wywołanym tym zażaleniem. W związku z treścią orzeczenia NSA z dnia 15 października 2014 r., tut. sąd postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. przywrócił skarżącej spółce termin do złożenia skargi kasacyjnej. W celu usunięcia dostrzeżonych braków formalnych skargi kasacyjnej, zarządzeniem z dnia 11 grudnia 2014 r. wezwano radcę prawnego P.P. do złożenie dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie I.R. do podpisania pełnomocnictwa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, radca prawny P.P. załączając wypowiedzenie pełnomocnictwa z dnia 10 lipca 2014 r. wyjaśniła, że spółka wypowiedziała jej wszelkie udzielone pełnomocnictwa. Wobec powyższego, ponowiono wezwanie kierując korespondencję na adres skarżącej spółki. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej spółce w dniu 19 stycznia 2015 r. Pismem nadanym w dniu 16 lutego 2015 r. radca prawny A.D. złożył wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej, jednocześnie załączając KRS. W uzasadnieniu złożonego wniosku radca prawny A.D. wskazał, że sąd błędnie doręczył wezwanie na adres skarżącej spółki, gdy w sprawie został umocowany pełnomocnik. W jego ocenie, doręczenie wezwania jedynie na adres spółki było wadliwe, gdyż spółka ustanowiła pełnomocnika, co bezsprzecznie wynika z treści skargi kasacyjnej z dnia 18 lipca 2014 r., gdzie wprost wskazany został adres do korespondencji (siedziba Kancelarii przy ul. [...]). Dodatkowo wyjaśniono, że o nałożonym obowiązku dowiedział się w dniu 11 lutego 2015 r., tj. w dniu otrzymania od spółki wiadomość e-mail. W ocenie strony, w niniejszym postępowaniu nie doszło do prawidłowego – skutecznego doręczenia wezwania. Zarządzeniem z dnia 3 marca 2015 r. zobowiązano radcę prawnego A.D. do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu poprzez złożenie pełnomocnictwa obejmującego umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na wezwanie, nadesłano kserokopię pełnomocnictwa z dnia 17 marca 2015 r. wobec czego, zobowiązano radcę prawnego A.D. do nadesłania oryginału ww. pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionej kserokopii. W odpowiedzi wezwanie nadesłano uwierzytelnione pełnomocnictwo zawierające umocowanie radcy prawnego A.D. do reprezentowania skarżącej spółki przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też - w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego - odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W dniu 11 lutego 2015 r. radca prawny A.D. otrzymał wiadomość e-mail, natomiast w dniu 16 lutego 2015 r. złożył przedmiotowy wniosek. Rozważenia wymagało zatem, czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Brak winy, który jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też – przeciwnie – wykazała się niedostateczną dbałością. W ocenie sądu, zaprezentowana we wniosku argumentacja nie zasługuje na aprobatę, a przedstawione okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. postanowienie NSA z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Przy ocenie winy lub jej braku, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). W świetle okoliczności sprawy oraz wyjaśnień powoływanych na poparcie wniosku o przywrócenie terminu, uznać należy, że nie wykazano braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie sądu, podnoszona we wniosku okoliczność pominięcia ustanowionego w sprawie pełnomocnika nie zasługuje na uwzględnienie. Stosowanie do art. 35 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona może działać osobiście lub przez pełnomocnika. Z treści art. 36 p.p.s.a. wynika przedmiotowy zakres pełnomocnictwa, który daje podstawę do wyróżnienia pełnomocnictwa ogólnego - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi (pkt 1), do prowadzenia poszczególnych spraw (pkt 2), do niektórych tylko czynności w postępowaniu (pkt 3). Zakres pełnomocnictwa ogólnego i pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności, natomiast pełnomocnictwo do niektórych czynności upoważnia pełnomocnika do dokonania konkretnej, oznaczonej w pełnomocnictwie czynności albo wielu czynności określonego rodzaju. Zgodnie z art. 37 p.p.s..a. pełnomocnik przy pierwszej czynności procesowej obowiązany jest dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W rozpoznawanej sprawie, jak wyżej wskazano, spółka udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu P.P. do reprezentowania jej przed sądami administracyjnymi, kolejno w toku postępowania ustanowiła pełnomocnika radcę prawnego A.D. do niektórych tylko czynności w postępowaniu tj. do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2014 r. oraz do reprezentowania "A" spółka z o.o. przed NSA w związku z postępowaniem wywołanym tym zażaleniem. Wskazać należy, że postępowanie wywołane zażaleniem zakończyło się, bowiem w sprawie wydano postanowienie, w którym przywrócono spółce termin do złożenia skargi kasacyjnej. Zatem mając na uwadze zakres pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu A.D., który nie obejmował umocowania do działania w imieniu skarżącej spółki w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej, prawidłowo sąd zwrócił się do radcy prawnego P.P. z wezwaniem do usunięcia braków skargi kasacyjnej, a następnie po otrzymaniu informacji, że wypowiedziano jej pełnomocnictwo – wezwał do dokonania tej czynności skarżącą spółkę. Jednocześnie sąd wskazuje, że pełnomocnictwo, na które powołuje się radca prawny A.D. w istocie nie stanowi załącznika do skargi kasacyjnej, a zostało załączone do zażalenia z dnia 18 lipca 2014 r. (karta 246-252) na postanowienie 26 czerwca 2014 r., które nie obejmowało swym zakresem innych łączących się ze sprawą czynności, poza ściśle w nim wskazanych. Tego rodzaju pełnomocnictwo – do niektórych tylko czynności w postępowaniu nie może być interpretowane rozszerzająco (Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 122). Zatem w sprawie istnieje konieczność ścisłego odczytywania zakresu pełnomocnictwa do niektórych tylko czynności w postępowaniu. Skoro w takim pełnomocnictwie pełnomocnik został upoważniony jedynie do reprezentowania w postepowaniu wywołanym zażaleniem, to nie można na tej podstawie przyjmować, że został on upoważniony również do innych czynności, w tym do czynności związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej. Zaznaczenie wymaga, że pełnomocnictwo ogólne zostało złożone dopiero w dniu 24 marca 2015 r., natomiast w dniu kierowania wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, tj. 9 stycznia 2015 r. brak było w aktach sprawy dokumentu pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie ww. pełnomocnika do działania również w związku ze złożoną skargą kasacyjną, zatem prawidłowo sąd skierował wezwanie bezpośrednio do skarżącej spółki. Marginalnie sąd wskazuje, że pominięcie pełnomocnika w sprawie nie mogłoby skutkować przywróceniem terminu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej jak chce tego pełnomocnik, bowiem w takiej sytuacji termin w ogóle nie rozpocząłby się. Skoro, bieg terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej rozpoczyna się z chwilą doręczenia wezwania, to nie może odnieść skutku prawnego wniosek, zgłoszony przed skutecznym doręczeniem wezwania, zatem wniosek złożony przed otwarciem terminu winien podlegać oddaleniu. Uwzględniając powyższą argumentację sąd uznał, że pełnomocnik nie wykazał, że w sprawie zachodziły takie okoliczności, które uniemożliwiały terminowego dokonania czynności przez spółkę. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt II FZ 577/10). Trzeba wskazać, że pełnomocnik w swoim wystąpieniu nie uzasadnił, że powody uchybienia terminowi miały charakter nadzwyczajny i były spowodowane przeszkodą niemożliwą do usunięcia, np. przerwą w komunikacji, nagłą choroba członka zarządu, która nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.