I SA/Gd 2284/98

WyrokWSA w Gdańsku2001-03-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie otrzymane od ubezpieczyciela z tytułu zniszczenia środka trwałego w wyniku pożaru stanowi zwrot wydatków inwestycyjnych w rozumieniu § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego, skutkujący utratą prawa do ulgi inwestycyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie otrzymane od ubezpieczyciela z tytułu zniszczenia środka trwałego w wyniku pożaru jest zwrotem wydatków inwestycyjnych w rozumieniu § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. Odszkodowanie, będące z istoty wyrównaniem, zwrotem lub rekompensatą za utracony środek trwały, stanowi nieodpłatne i bezzwrotne otrzymanie przez podatnika kwot wcześniej wydatkowanych na zakup środków trwałych objętych ulgą. W związku z tym, podatnik traci prawo do odliczeń inwestycyjnych.
Stan faktyczny
Spółka "C." Sp. z o.o. otrzymała odszkodowanie od ubezpieczyciela w związku ze zniszczeniem w wyniku pożaru środków trwałych, które wcześniej objęła ulgą inwestycyjną i odliczyła od dochodu. Urząd Skarbowy w G. oraz Izba Skarbowa w T. uznały to odszkodowanie za zwrot wydatków inwestycyjnych, co skutkowało utratą przez spółkę prawa do ulgi i określeniem wysokości zobowiązania podatkowego. Spółka wniosła skargę do NSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, kwestionując interpretację odszkodowania jako zwrotu wydatków inwestycyjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę "C." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Pełny tekst orzeczenia

Sformułowanie "zwrot wydatków inwestycyjnych w jakiejkolwiek formie", o którym jest mowa w par. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego /t.j. Dz.U. 1996 nr 39 poz. 171/ oznacza, niezależnie od formy przekazania, nieodpłatne i bezzwrotne otrzymanie przez podatnika kwot wcześniej przez niego wydatkowanych na zakup środków trwałych objętych ulgą inwestycyjną i odliczonych od dochodu; w tej sprawie zwrot wydatków inwestycyjnych nastąpił od ubezpieczyciela w formie odszkodowania, które z istoty swej jest wyrównaniem, zwrotem, rekompensatą wydatków poniesionych na utracony czy zniszczony w wyniku pożaru środek trwały. Izba Skarbowa w T., działając w trybie przepisu art. 239 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926/ oraz na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego /t.j. Dz.U. 1996 nr 39 poz. 171/ po rozpatrzeniu odwołania "C." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 22 lipca 1998 r. od decyzji Urzędu Skarbowego w G. z dnia 8 lipca 1998 r. określającej wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r. w kwocie 280.940 zł, w tym wysokość zaległości w kwocie 207.649 zł, decyzją z dnia 22 września 1998 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzje pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej podano, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest uznanie przez organ pierwszej instancji odszkodowania otrzymanego przez Spółkę z tytułu zniszczenia w wyniku pożaru składników objętych ulgą inwestycyjną, za zwrot wydatków inwestycyjnych w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego. Organ odwoławczy podkreślił, że przepis par. 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia będący podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, stanowiący iż "podatnicy tracą prawo do odliczeń albo obniżek, o których mowa w rozporządzeniu, jeżeli za rok podatkowy, w którym z nich skorzystali, albo przed upływem trzech lat od końca roku podatkowego, w którym zakończyli korzystanie z odliczeń albo obniżek, otrzymają zwrot wydatków inwestycyjnych w jakiejkolwiek formie". Po myśli organu odwoławczego, skoro skarżąca Spółka otrzymała odszkodowanie na łączną kwotę 2.436.275,32 zł i kwota ta pokrywa zwrot wydatków inwestycyjnych za lata 1994-1995, zasadne jest zatem rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji co do utraty przez Spółkę prawa do dokonywania odliczeń wydatków inwestycyjnych, jak i do ich wysokości zwiększających podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym za rok 1997. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że poddał analizie, nie zakwestionowane przez Spółkę, ustalenia Urzędu Skarbowego, dotyczące korekty przychodów i kosztów uzyskania przychodów, a także kwot odpisów amortyzacyjnych, w wyniku której organ odwoławczy stwierdził zgodność ustaleń z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego. W skardze z dnia 22 października 1998 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego "C." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wnosząc o uchylenie decyzji, zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego, a w szczególności par. 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego. W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że dla organu II instancji bezspornym jest uznanie, iż wypłata odszkodowania - z tytułu szkody wyrządzonej pożarem - przez towarzystwo ubezpieczeniowe w konsekwencji zawartej umowy ubezpieczenia jest "zwrotem wydatków inwestycyjnych w jakiejkolwiek formie". Zdaniem skarżącego taka interpretacja przepisu jest nieprawidłowa i niezgodna z prawem, ponieważ należy zakładać, iż ustawodawca działa racjonalnie i wydane przepisy dające uprawnienia - premie podatkowe, mają na celu popieranie działań gospodarczych, na których ustawodawcy zależy. Na tej podstawie skarżąca Spółka otrzymała w latach 1994-96 ulgę w podatku dochodowym jako nagrodę za osiągnięcie pożądanych przez ustawodawcę efektów. W dalszej części skargi, skarżący konkluduje, że racjonalny ustawodawca nie zakładał utraty ulgi, na podstawie okoliczności, na które podatnik nie miał wpływu - w przypadku skarżącego był to pożar. W odpowiedzi na skargę z dnia 5 lutego 1999 r. wnoszono o jej oddalenie, podnosząc, iż powtórzona argumentacja skarżącego potwierdza jedynie chęć polemizowania z ustawodawcą co do treści przepisu i wynikających z niego konsekwencji podatkowo-prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca Spółka nie zdołała wykazać, że zaskarżona decyzja naruszyła prawo w stopniu pozwalającym na jej wzruszenie. Wobec bezspornego stanu faktycznego w sprawie, sedno problemu tkwi w treści zapisu par. 7 ust. 1 pkt 5 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r., w wykładni sformułowania "(...) otrzymają zwrot wydatków inwestycyjnych w jakiejkolwiek formie". Rozstrzygając powyższą kwestię Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej wykładni cyt. wyżej przepisu. Tym samym Sąd podzielił stanowisko organów, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "zwrot wydatków inwestycyjnych w jakiejkolwiek formie" oznacza niezależnie od formy przekazania, nieodpłatne i bezzwrotne otrzymanie przez podatnika kwot wcześniej przez niego wydatkowanych na zakup środków trwałych objętych ulgą i odliczonych od dochodu. W niniejszej sprawie zwrot wydatków inwestycyjnych nastąpił od ubezpieczyciela w formie odszkodowania, które z istoty swej jest wyrównaniem, zwrotem, rekompensatą wydatków poniesionych na utracony czy zniszczony w wyniku pożaru środek trwały. Z tych względów Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia przez organy podatkowe przepisu par. 7 ust. 1 pkt 5 cyt. rozporządzenia i rozważań skarżącego na temat racjonalnego ustawodawcy, uznając je za polemikę z prawidłowym stanowiskiem organów podatkowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło