I SA/Gd 231/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-06-02

Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Romała, NSA Ewa Kwarcińska, NSA Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktura VAT wystawiona w miesiącu poprzedzającym miesiąc faktycznego wydania towaru (samochodu) może stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego w miesiącu jej wystawienia, zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że faktura VAT wystawiona w miesiącu poprzedzającym miesiąc faktycznego wydania towaru nie odpowiada rzeczywistemu zdarzeniu gospodarczemu i nie może stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego w miesiącu jej wystawienia. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że zdarzenie gospodarcze miało miejsce w późniejszym terminie, co skutkuje niewłaściwym określeniem wysokości podatku naliczonego do odliczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka z o.o. "A" wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za lipiec 1999 r. Spółka kwestionowała odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury zakupu samochodu, twierdząc, że faktura została wystawiona w lipcu 1999 r., a samochód został jej wydany w tym samym miesiącu jako ciężarowy. Organy podatkowe ustaliły, że faktura została wystawiona przed faktycznym wydaniem samochodu, a jego pierwotny zakup i rejestracja jako samochodu osobowego miały miejsce wcześniej, co wykluczało prawo do odliczenia podatku w lipcu 1999 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska NSA Alicja Stępień /spr./ Protokolant Elżbieta Cymanowska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 21 grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 1999 roku oddala skargę. I SA/Gd 231/01 U z a s a d n i e n i e Skarżąca Spółka z o.o. "A" wniosła o uchylenie decyzji Izby Skarbowej z dnia 21 grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie określenia za miesiąc lipiec 1999 r. kwoty zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł. W deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiąc lipiec 1999 r. skarżąca wykazała: podatek należny [...] zł, podatek naliczony [...] zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie [...] zł. W toku kontroli stwierdzono zawyżenie podatku naliczonego do odliczenia o kwotę [...] zł, a w konsekwencji również kwoty podatku do zwrotu na rachunek bankowy, co zawarto w protokole kontroli z dnia 3 grudnia 1999 r. Podatek naliczony w wysokości [...] zł wynikał z faktury VAT Nr [...] z dnia [...] r., dokumentującej nabycie samochodu marki CHRYSLER 300M o wartości netto [...] zł. W świetle braku świadectwa homologacji na samochód ciężarowy, organ podatkowy pierwszej instancji uznał, iż zakupiony pojazd jest samochodem osobowym, co wyklucza prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego, w oparciu o przepis art. 25 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Decyzją z dnia 18 lutego 2000 r. Nr [...] Urząd Skarbowy określił za miesiąc lipiec 1999 r. kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie w wysokości [...] zł. W efekcie wniesionego odwołania, Izba Skarbowa w decyzji z dnia 24 maja 2000 r. Nr [...] orzekła o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu uchybień, nie pozwalających na dokładne ustalenie stanu faktycznego w sprawie. W ponownym postępowaniu, materiał dowodowy uzupełniono m.in. w protokół z kontroli z dnia 6 lipca 2000 r. przeprowadzonej u sprzedawcy samochodu tj. firmie "B" Spółka z o.o. Wobec stwierdzonego faktu, iż wydanie samochodu skarżącej nie nastąpiło w miesiącu lipcu 1999 r., lecz dopiero w dniu 3 sierpnia 1999 r., prawo do odliczenia podatku wynikającego z faktury z dnia 28 lipca 1999 r., zostało zakwestionowane w oparciu o przepis art. 19 ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług. W świetle powyższych ustaleń Urząd Skarbowy decyzją z dnia 11 sierpnia 2000 r. Nr [...] określił za miesiąc lipiec 1999 r. kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł. Pismem z dnia 31 sierpnia 2000 r. skarżąca złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Izba Skarbowa decyzją z dnia 21 grudnia 2000 r. Nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy. Skarżąca Spółka wniosła do Sądu na tę decyzję skargę. W skardze skarżąca wnosi o uchylenie w całości decyzji Izby Skarbowej oraz zwrot kosztów postępowania. W ocenie skarżącej decyzja Izby Skarbowej narusza przepisy art. 19 ust. 3a, 25 ust. l pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz § 54 ust. 4 pkt 5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do istniejącego stanu faktycznego. Wskazuje też na naruszenie przepisu art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) poprzez nie podjęcie kroków w celu wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także zasadę postępowania podatkowego - art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych. W dalszej części skargi Spółka wyjaśnia, iż zakupiła samochód ciężarowy, co znajduje potwierdzenie w "Zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr 975/99 z dnia 3 sierpnia 1999 r. oraz opisie zmian dokonanych w pojeździe z tej samej daty. Jedynym dowodem zakupu i własności pojazdu, zdaniem skarżącej, jest faktura z dnia [...] r. Nr [...] na kwotę [...] zł, przy czym wpłata zaliczki tj. [...] zł na poczet niniejszej faktury nastąpiła w dniu 20 lipca 1999 r., a pozostałej kwoty tj. [...] zł w dniu 30 lipca 1999 r. Ponadto skarżąca twierdzi, że dokonała odbioru pojazdu od sprzedawcy w dniu 28 lipca 1999 r. oraz, że jest to samochód ciężarowy na co wskazuje faktura zakupu oraz dowód rejestracyjny. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzygając w granicach sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tak pojmując rolę Sądu w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna. Organy podatkowe ustaliły w efekcie kontroli krzyżowej prowadzonej u sprzedawcy - Spółce "B"- przedmiotowego pojazdu wg faktury Nr [...] z dnia [...] r., iż Spółka "B" (wystawca faktury) nabyła przedmiotowy samochód od Spółki "C" na podstawie faktury z dnia [...] r. Nr [...]. Przedmiotem tej transakcji był samochód osobowy, co wynikało zarówno z faktury oraz wyciągu ze świadectwa homologacji. Następnie samochód ten został odprzedany jako osobowy firmie "D", co dokumentowała faktura z dnia [...] r., Nr [...]. Firma ta dokonała też rejestracji po raz pierwszy tego pojazdu w dniu 2 sierpnia 1999 r. jako samochodu osobowego. Firma "D" dokona tez przeróbki samochodu, a zmiana rodzaju pojazdu na ciężarowo - specjalizowany nastąpiła na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia 3 sierpnia 1999 r. Z dokumentu tego wynika, że właścicielem pojazdu był D. G. Następnie firma "D" sprzedała ten samochód z powrotem Spółce "B" co dokumentowała faktura Nr [...] z dnia [...] r. W fakturze tej rodzaj pojazdu określono jako ciężarowy specjalny uniwersalny. Należy zgodzić się, że powołane powyżej fakty oraz, co istotne, daty zamieszczone w wymienionych dokumentach, również data pierwszej rejestracji - 2 sierpień 1999 r. wynikająca z dowodu rejestracyjnego seria [...] wyraźnie zaprzeczają twierdzeniom skarżącej, że faktura z dnia [...] r. Nr [...] została wystawiona w dniu wydania pojazdu. Stanowisko organów podatkowych zgodnie, z którym fakturę wystawiono w miesiącu poprzedzającym miesiąc wydania towaru, znajduje potwierdzenie także w wyjaśnieniach sprzedającego - Spółki "B". Zatem przyjąć należy, iż faktura z dnia [...] r. Nr [...], która zdaniem skarżącej, jest dowodem zakupu pojazdu i stanowi podstawę do pomniejszenia podatku należnego, nie odpowiada faktycznemu zdarzeniu gospodarczemu, bowiem zdarzenie gospodarcze zaistniało w innej niż wskazano dacie - w sierpniu, a nie w lipcu 1999 r. Okoliczności te powodują skutek w postaci niewłaściwego określenia za miesiąc lipiec 1999 r. wysokości podatku naliczonego do odliczenia oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu. Zarzut skarżącej, iż organy podatkowe przyjęły na podstawie faktury VAT Nr [...] z dnia [...] r., że wydanie samochodu nastąpiło w dniu 3 sierpnia 1999 r. jest bezzasadny. Należy zauważyć, że faktura ta wraz z fakturami korygującymi Nr [...] z dnia [...] r. oraz Nr [...] z dnia [...] zostały wystawione przez sprzedającego po wszczęciu u niego kontroli podatkowej, co miało miejsce w dniu 3 lipca 2000 r. Działanie sprzedającego polegające na wystawianiu faktur korygujących w efekcie doprowadziło, że zakwestionowaną fakturę z dnia [...] r. Nr [...], fakturą korygującą Nr [...] z dnia [...] r., zmieniono na fakturę zaliczkową. Powołując się na tą fakturę korygującą Nr [...] z dnia [...] r., skarżąca w odwołaniu od decyzji twierdziła, że faktura z dnia [...] r. Nr [...] dokumentuje przekazanie zaliczki na zakup samochodu i stanowi podstawę do obniżenia podatku należnego w miesiącu lipcu 1999 r. W tym zakresie, w zaskarżonej decyzji wskazano, iż nie może ona stanowić faktury zaliczkowej bowiem jest wadliwa w rozumieniu przepisu § 41 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.). Mianowicie została wystawiona przed otrzymaniem zaliczki co znajduje potwierdzenie również w treści skargi. Skarżąca utrzymuje, ze w dniu wystawienia spornej faktury tj. [...] r. pojazd został jej wydany jako ciężarowy. Jednak pamiętać należy, iż z zebranych dokumentów jednoznacznie wynika, że właścicielem pojazdu w dniu 3 sierpnia 1999 r. był D. G. Ponadto należy wskazać na dowód rejestracyjny pojazdu Seria [...] z dnia 10 sierpnia 1999 r., z którego wynika, że w dniu 2 sierpnia 1999 r. dokonano pierwszej rejestracji pojazdu. Znajduje to również potwierdzenie w wyjaśnieniach złożonych przez sprzedającego oraz firmę dokonującą przeróbki pojazdu z osobowego na ciężarowy. Zatem niczym nie jest uzasadnione, w świetle powołanych dowodów, twierdzenie skarżącej, że w miesiącu lipcu 1999 r. nabyła prawo własności pojazdu na podstawie faktury z dnia [...] r. Nr [...], skoro w pierwszych dniach miesiąca następnego, pojazd ten był własnością innego podmiotu. Powyższe ustalenia zapadły - wbrew twierdzeniom strony - po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego. Nawiązując do tak sformułowanego zarzutu zauważyć trzeba, że stosownie do przepisów ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) postępowanie dowodowe prowadzi w sprawie organ podatkowy, na którym ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 Ordynacji podatkowej). Zebrane dowody podlegają przy tym swobodnej ocenie tego organu zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej. Swobodna ocena dowodów nie oznacza jednak samowoli organu administracyjnego. Aby bowiem ocenę dowodów można było uznać za prawidłową musi być przeprowadzona zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny (por.: B. Adamiak, J. Borkowski - "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" - Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996 r., str. 377-378, którego tezy zachowują swą aktualność - zdaniem składu orzekającego - także na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów proceduralnych). Podkreślić przy tym należy, że prawa strony w postępowaniu podatkowym gwarantowane są w omawianym zakresie zarówno przez zasady ogólne rozdział 1 działu 4 Ordynacji podatkowej, jak też przez przepis art. 192 tej ustawy. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane w ten sposób dowody poddane następnie zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. Świadczy zresztą o tym analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która pozwala stwierdzić, iż rozumowanie organów podatkowych, w tym zwłaszcza organu odwoławczego, uwzględnia przedstawione wyżej reguły postępowania podatkowego, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy poddał bowiem swej ocenie wszystkie uzyskane dowody, po czym za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy, argumentacji, wykazał bezpodstawność twierdzeń strony skarżącej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wobec tego orzeczono o oddaleniu skargi na mocy art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło