I SA/Gd 2321/96

WyrokWSA w Gdańsku1998-09-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy późniejsza zmiana przeznaczenia samochodu osobowego na ciężarowy, potwierdzona rejestracją jako pojazd ciężarowy, może wpływać na prawo do odliczenia podatku naliczonego przy jego nabyciu, jeśli w momencie zakupu był to samochód osobowy?
Ratio decidendi
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu samochodu osobowego jest ograniczone przepisem art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT i podatku akcyzowym. Decydujący jest stan prawny i techniczny pojazdu w dacie jego nabycia. Późniejsza zmiana przeznaczenia pojazdu na ciężarowy i jego rejestracja jako taki nie wpływa na prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeśli w momencie zakupu był to samochód osobowy.
Stan faktyczny
Spółka nabyła samochody osobowe, a następnie dokonała ich przeróbki, aby uzyskały cechy samochodów ciężarowych. Pojazdy zostały zarejestrowane jako ciężarowe i ujęte w ewidencji środków trwałych. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupu tych samochodów, uznając, że w momencie nabycia były to samochody osobowe. Spółka wniosła skargę do NSA, kwestionując zastosowanie przepisów ustawy o VAT i podatku akcyzowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uznał skargę za bezzasadną i na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji (oddalił skargę).

Pełny tekst orzeczenia

Uznanie w postępowaniu podatkowym, że skarżąca nabyła samochód osobowy, nie podważa ustaleń ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu w przedmiocie rejestracji pojazdu jako samochodu ciężarowego. Konsekwencją zarejestrowania pojazdu był stosowny wpis dokonany przez skarżącą w ewidencji środków trwałych, jest to jednak okoliczność nieistotna w świetle art. 25 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, zgodnie z którym decydujący jest stan w dacie nabycia. Pierwszy Urząd Skarbowy w B. w dniach od 6 do 17 maja 1996 r. przeprowadził kontrolę prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 1996 r. W wyniku kontroli ustalono, że Spółka "I." SA w B. wykazała w rejestrze zakupów inwestycyjnych naliczony podatek od towarów i usług wynikający z faktur VAT, dokumentujących zakup samochodów osobowych marki Citroen, na łączną kwotę 35.151 zł. W dniu 30 maja 1996 r. podatniczka wyjaśniła, iż zakupione samochody osobowe zostały przerobione w ten sposób, że uzyskały cechy samochodów ciężarowych wskutek zmian technicznych. Pojazdy ujęto w ewidencji środków trwałych, zatem przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. nie ma zastosowania. Na uzasadnienie swych twierdzeń powołano się także na pismo Ministra Finansów z dnia 28 listopada 1995 r. Nr MWM/6252/95/95/AS. Pierwszy Urząd Skarbowy w B. decyzją z dnia 13 sierpnia 1996 r. określił kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości 42.785 zł uwzględniając dodatkowo zobowiązanie wynikające z art. 27 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług. W odwołaniu Spółka "I." SA w B. ponowiła zarzut jak w piśmie z 30 maja 1996 r., zarzuciła nadto błędne zastosowanie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż podatnik ewidencję prowadził prawidłowo. Decyzją z dnia 13 listopada 1996 r. Izba Skarbowa w B. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Stosownie do art. 25 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych samochodów osobowych, z wyjątkiem gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika. Po zakupie samochodów osobowych Spółka we własnym zakresie przerobiła pojazdy na samochody ciężarowe poprzez wymontowanie tylnych siedzeń i pasów bezpieczeństwa, zamontowanie podłogi i siatki oddzielającej część towarową od kabiny kierowcy. Skarżąca nie przyjęła do wiadomości okoliczności faktycznych i prawnych, które legły u podstaw rozstrzygnięcia, a przede wszystkim faktu, iż istotne znaczenie dla ustalenia rodzaju towaru ma jego rodzaj i stan w momencie dokonania zakupu. Spółka naruszyła zasady ewidencji przewidzianej w art. 27 ust. 4 cyt. ustawy, gdyż błąd ten spowodował bezzasadne obniżenie podatku należnego o naliczony, a więc był istotny. Organy podatkowe stwierdziły, że wystawione faktury zakupu nie mogą stanowić podstawy obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego w nich wyszczególnionego, gdyż naruszono obowiązki ewidencji i tym samym zawyżono kwotę podatku naliczonego wprowadzając faktury zakupu VAT do rejestru i wykazując podatek do odliczenia w sytuacji, gdyż to prawo nie przysługiwało. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "I." SA w B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 25 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Skarżąca w uzasadnieniu wywiodła jak w odwołaniu, że samochody zostały zarejestrowane w Wydziale Komunikacji jako samochody ciężarowe po wydaniu opinii przez rzeczoznawcę. Jako pojazdy ciężarowe odpowiednio zarejestrowane pojazdy zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych. Skarżąca nie kwestionuje, że pojazdy zakupił jako osobowe, jednak w tym czasie faktura nie pojawiła się w księgach handlowych. Bezpodstawne było stanowisko organów podatkowych, że art. 21 ust. 3 ustawy nie ma zastosowania do samochodów osobowych, skoro pojazdy te były w momencie zaliczania przez podatnika pojazdami ze statusem prawnym pojazdu ciężarowego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w B. wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne i w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ obniżenia kwoty podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest fakt nabycia przez skarżącą, na podstawie umowy sprzedaży samochodów osobowych opisanych w fakturze dokumentującej dokonanie zapłaty. W dacie zawarcia umowy sprzedaży skarżąca nabyła prawo własności pojazdów. Pojazdy zostały zarejestrowane jako samochody ciężarowe uniwersalne, po wprowadzeniu istotnych zmian technicznych warunkujących uzyskanie stosownych opinii i świadectw homologacji. Stan techniczny pojazdów w dacie ich nabycia nie mógł stanowić podstawy uzyskania dowodu rejestracyjnego innego niż z wpisem potwierdzającym, że jest to pojazd osobowy. Uznanie w postępowaniu podatkowym, że skarżąca nabyła samochód osobowy nie podważa zatem ustaleń ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu w przedmiocie rejestracji pojazdu. Konsekwencją zarejestrowania pojazdu był stosowny wpis dokonany przez skarżącą w ewidencji środków trwałych, jest to jednak okoliczność nieistotna w świetle powołanego przepisu art. 25 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym decydujący jest stan w dacie nabycia. Wobec stwierdzenia, że podatnik narusza obowiązki prowadzenia ewidencji w zakresie określenia wysokości podatku naliczonego, w wyniku czego nastąpiło jego zawyżenie, organy prawidłowo zastosowały art. 27 ust. 5 pkt 2 powołanej ustawy. Oferowane przez skarżącą Spółkę dokumenty na okoliczność działania w zaufaniu do pouczeń organów podatkowych mogą stanowić podstawę oceny w ewentualnym odrębnym postępowaniu dotyczącym przeciwdziałania wykonaniu decyzji zaskarżonej. Z tych względów uznając skargę za bezzasadną Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło