I SA/Gd 239/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia z dnia 31 lipca 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił M.G. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 31 lipca 2013 r. organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję, w której określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało doręczone podatnikowi w trybie art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 O.p. w dniu 19 sierpnia 2013 r. W dniu 12 października 2013 r. M.G. nadał w urzędzie pocztowym odwołanie od tej decyzji. Dalej organ odwoławczy przytoczył treść art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r.poz. 749 z późn. zm.), dalej O.p., w myśl którego odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Należało zatem uznać, że zostało ono wniesione po upływie 14 dniowego terminu do jego złożenia, co skutkuje wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie powyższego postanowienia. W jej uzasadnieniu podniósł, że wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Skarbowej nie uchybił terminowi określonemu w art.58 § 1 KPA, bowiem od ustania przyczyny – złego stanu zdrowia uniemożliwiającego uczestniczenie w postępowaniu w Urzędzie Skarbowym – do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu nie minęło ponad 7 dni. Poprawa stanu zdrowia nastąpiła 6 listopada 2013 r., a wniosek o przywrócenie terminu skarżący wystosował 12 listopada 2013 r. Skarżący podkreślił także, że do wniosku o przywrócenie terminu dołączył kserokopię zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika, że jego stan zdrowia poprawił się w dniu 6 listopada 2013 r. Skoro organ odwoławczy nie otrzymał tego zaświadczenia, winien był zwrócić się do skarżącego o jego ponowne przesłanie. Tymczasem nie zwrócił się do skarżącego o uzupełnienie wniosku, tym samym pokazał, że nie zależy mu na ustaleniu prawdy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawa w sposób uzasadniający jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. W myśl art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wskazuje wyraźnie, że organ odwoławczy, w przypadku przekroczenia terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1, stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie polegające na stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. W rozpoznawanej sprawie nie może ujść uwadze, że skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zaś argumentacja skargi sprowadza się ze zrozumiałych względów (skarżący nie kwestionuje faktu, że uchybił terminowi do wniesienia odwołania) do kwestionowania rozstrzygnięcia odmawiającego przywrócenia terminu. W tym miejscu zauważyć należy, że w przedmiocie przywrócenia terminu toczyło się odrębne postępowanie podatkowe zakończone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 grudnia 2013 r. Nr [...], którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 238/14 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu wyroku I SA/Gd 238/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał dlaczego postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu musiało zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygający w tym samym składzie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, przyjmuje również do tej sprawy argumenty wynikające z uzasadnienia wyroku o sygn. akt I SA/Gd 238/14. Z okoliczności rozpoznawanej sprawy, że przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie był wyłącznie brak wiedzy skarżącego o wydanej decyzji, lecz także jego zły stan zdrowia (przede wszystkim zaburzenia psychiczne). Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, datowany dnia 6 listopada 2013 r. skarżący wyjaśnił, że aktualnie jego stan zdrowia poprawił się, a zatem ustała przyczyna uchybienia terminowi. Jednocześnie jako załącznik do wniosku wskazał zaświadczenie lekarskie datowane również 6 listopada 2013 r. Zaświadczenie to nie zostało dołączone do przesyłki zawierającej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co zdaniem Sądu obligowało organ podatkowy do żądania uzupełnienia wniosku. Analiza treści wniosku wraz z treścią zaświadczenia lekarskiego, którego kserokopia została dołączona do skargi, pozwoliłaby organowi odwoławczemu na ustalenie jaka była rzeczywista przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy pominął jednak konieczność uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie brakującego załącznika i arbitralnie przyjął, że przyczyną uchybienia terminowi był wyłącznie brak wiedzy o wydanej decyzji, zaś najpóźniej w dniu 31 października 2013 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi. W toku ponownego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy uwzględni powyższe rozważania Sądu i ustali jaka była rzeczywista przyczyna uchybienia terminowi w oparciu o złożony wniosek oraz załącznik do tego wniosku w postaci zaświadczenia lekarskiego, co pozwoli mu ustalić datę, kiedy to przyczyna uchybienia terminowi ustała. Po podjęciu ponownego rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu, organ odwoławczy rozważy czy odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, czy też nie. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. O kosztach należnych stronie orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.