I SA/Gd 2523/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Rischka Sędziowie NSA Edyta Anyżewska /spr./ NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant Elżbieta Cymanowska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J.K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 24 października 2000r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1994 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej miesięcy od stycznia do listopada 1994 roku; 2. oddala skargę w części dotyczącej miesiąca grudnia 1994 roku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 1365 (słownie: jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt pięć ) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania; 4. zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu. SA/Gd 2523/00 U z a s a d n i e n i e Pełnomocnik J.K. w dniu 24 listopada 2000r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 października 2000r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 3 września 1999r. nr [...], określającą wysokość zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1994r. oraz wysokość odsetek za zwłokę od tych zaległości – na dzień wydania decyzji przez organ I instancji. W zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż J.K., która w dniu 16 kwietnia 1993r. złożyła w Pierwszym Urzędzie Skarbowym zgłoszenie rejestracyjne z tytułu wykonywania działalności gospodarczej w ramach Piekarni prowadzonej w G. przy ul. [...] (i w związku z tym uzyskała jako podatnik numer identyfikacji podatkowej) nie wykonywała obowiązków ciążących na podatnikach VAT, nie prowadziła ewidencji dla celów VAT, nie składała deklaracji miesięcznych i nie regulowała podatku. Izba Skarbowa nie uwzględniła przy tym stanowiska strony przedstawionego w odwołaniu, że była od tych obowiązków zwolniona na podstawie art.14 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 z późn. zm.), bowiem w roku poprzednim (1993) uzyskała przychód z działalności piekarniczej przekraczający kwotę stanowiącą o zwolnieniu. Izba Skarbowa nie uwzględniła również zarzutu, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Pełnomocnik strony powołując się na zmiany w Ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez Urząd Miejski, wywodziła, że w okresie od stycznia do marca 1994r. podmiotem gospodarczym był W.K., a w okresie – do 31 sierpnia 1995r. – spółka cywilna małżonków K. Izba Skarbowa zauważyła, że żadne zmiany odnoszące się do formy i osoby prowadzącej działalność gospodarczą nie zostały zgłoszone organowi podatkowemu, w związku z tym zarejestrowanym podatnikiem VAT pozostała J.K. Ponadto ze zmian w ewidencji działalności gospodarczej nie wynika, aby działalność była prowadzona w formie spółki cywilnej. W skardze do NSA podniesiony został zarzut skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, w związku z czym wniesiono o uchylenie decyzji. Zarzut ten został podtrzymany w piśmie procesowym, złożonym przez pełnomocnika skarżącej do akt w dniu rozprawy wyznaczonej przez sąd administracyjny. Dla uzasadnienia trafności tego stanowiska powołano się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2002r. sygn. akt III RN 146/01, w którym wyrażono pogląd, że w przypadku gdy obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na obu stronach czynności cywilnoprawnej (w sprawie chodziło o umowę pożyczki) to decyzja podatkowa powinna być skierowana do obu stron tej czynności. Na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271) nin. sprawa – w związku z tym, że postępowanie w niej nie zostało zakończone przed NSA przed dniem 1 stycznia 2004r., podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) – zwanej dalej p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 134 p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Działając na podstawie tego przepisu Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 208 § 1 w zw. z art.70 § 1 i art.59 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.). Postępowanie w sprawie dotyczyło podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1994r. Termin płatności podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1994r., zgodnie z art.26 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 z późn. zm.) upływał 15-ego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku, czyli za wszystkie miesiące 1994r., poza grudniem, upłynął w 1994r. Izba Skarbowa orzekając w sprawie w 2000r. nie uwzględniła, że zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązania podatkowe za miesiące od stycznia do listopada 1994r. uległy przedawnieniu z końcem 1999r. z upływem 5 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Na żądanie Sądu pełnomocnik Izby Skarbowej w złożonym w dniu 25 marca 2004r. (w terminie publikacyjnym) piśmie wyjaśnił, że nie doszło w sprawie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a decyzja w sprawie rozłożenia na raty zaległości w podatku za miesiące od sierpnia do grudnia 1994r. została wydana 18 kwietnia 2001r. Z załącznika do ww. pisma wynika, iż J.K. na poczet zaległości w podatku dokonała w 1999r. dwu wpłat po 700 złotych, nie wyjaśniono w jaki sposób wpłaty te zostały zarachowane. W świetle tych wyjaśnień należało stwierdzić, że do końca 1999r. (do upływu 5-letniego okresu przedawnienia zobowiązań za miesiące I-XI) bieg terminu przedawnienia nie uległ przerwaniu (§ 3 art.70), ani zawieszeniu (§ 2 pkt 1 art.70). Powyższe okoliczności świadczą o tym, że Izba Skarbowa wydając zaskarżoną decyzję odnośnie do miesięcy od stycznia do listopada orzekła w sprawie zobowiązań, które wygasły (art.59 § 1 pkt 3) wskutek przedawnienia, co narusza w sposób oczywisty wskazane wyżej przepisy prawa. Przedawnienie nie objęło jednak zobowiązania za miesiąc grudzień (termin płatności upływał w styczniu 1995r.). Odnośnie do tego miesiąca Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, bowiem jedyny zarzut strony skarżącej – skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie – nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. W myśl art.5 ust.1 ustawy o VAT podatnikami VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne. Skarżąca była zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, nie zgłosiła zmiany do rejestru podatników. Jeśli w Ewidencji działalności gospodarczej nastąpiło dopisanie małżonka skarżącej jako osoby współdziałającej z podatniczką, bez przekształcenia podmiotu gospodarczego w spółkę cywilną osób fizycznych, to okoliczności te nie miały wpływu na podmiotowość prawno-podatkową w VAT. Zarzuty skargi należało zatem uznać za całkowicie chybione, a wskazane przez pełnomocnika skarżącej orzeczenie Sądu Najwyższego nie dotyczy w ogóle kwestii obowiązku podatkowego i podmiotowości podatkowej w podatku od towarów i usług, lecz obowiązku podatkowego w zakresie opłaty skarbowej. Wobec naruszenia przepisów postępowania w powiązaniu ze wskazanymi przepisami prawa materialnego (co Sąd stwierdził z urzędu, wychodząc poza zarzuty skargi) Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji za miesiące od stycznia do listopada 1994r., a wobec bezzasadności skargi - na podstawie art.151 p.s.a. – orzekł o jej oddaleniu w części dot. miesiąca grudnia 1994r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 i 206 p.s.a. Na podstawie art.152 tej ustawy orzeczono w sprawie wykonalności decyzji w części uchylonej. IF