I SA/Gd 261/24

Dnia 5 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.T. na czynność Burmistrza Miasta Rumii z dnia 18 stycznia 2024 roku w przedmiocie ustalenia wysokości należnej dotacji p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić stronie skrzącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi K.T., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Burmistrza Miasta Rumii w przedmiocie ustalenia wysokości należnej dotacji. Jak wynika z treści skargi, skarżący otrzymał środki pieniężne z dotacji na prowadzenie przedszkola niepublicznego w dniu 18 stycznia 2024 r. Skarga na czynność organu została złożona w Urzędzie Miasta Rumi w dniu 20 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Przepis ten ustanawia bezwzględną zasadę i wszelkie odstępstwa od niej muszą być interpretowane na zasadzie wyjątku. W myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Należy zauważyć, że brzmienie tego przepisu jest jasne. Co do zasady mamy do czynienia z terminem trzydziestodniowym, a wyjątkowo w granicach uznania sąd może – bez konieczności uprzedniego prowadzenia odrębnego postępowania wpadkowego w przedmiocie przywrócenia terminu – rozpoznać merytorycznie skargę spóźnioną, gdy stwierdzi istnienie ku temu podstaw polegających na braku zawinienia skarżącego. Zdaniem sądu, skarga złożona w sprawie niniejszej jest spóźniona. W rozpatrywanej sprawie skarżący dowiedział się o czynności przyznania dotacji oświatowej dla prowadzonych przedszkoli niepublicznych w dniu, w którym otrzymał środki pieniężne tj. 18 stycznia 2024 r. Powyższe wynika wprost z treści skargi. W związku z powyższym od tej daty należało liczyć trzydziestodniowy termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego i kończył on swój bieg w dniu 17 lutego 2024 r. Biorąc jednak pod uwagę, że ostatni dzień terminu przypadał na sobotę, to zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a., za ostatni dzień terminu do wniesienia skargi do sądu należało uznać następny dzień po dniu wolnym od pracy. Oznacza to, że skarga powinna zostać złożona najpóźniej w dniu 19 lutego 2024 r. Tymczasem, jak wynika z analizy skargi, została ona złożona w Biurze Obsługi Mieszkańców Urzędu Miasta Rumi w dniu 20 lutego 2024 r., a zatem po upływie wymaganego terminu do jej wniesienia. Jednocześnie Sąd nie stwierdził, aby zaistniały przesłanki do złagodzenia rygoru odrzucenia skargi w warunkach art. 53 § 2 p.p.s.a. Wskazany przepis zobowiązuje sąd do rozważenia, czy pomimo wniesienia skargi z uchybieniem terminie nie jest jednak zasadne aby rozpoznać ją merytorycznie, albowiem uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego. Ustawodawca nie określa według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony w kontekście ustalenia, czy zachodzi w sprawie przesłanka braku winy w terminowym dokonaniu czynności postępowania. Ocena braku winy została zatem pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie w tej kwestii uzna za istotne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GZ 93/23). Dodać należy, że zawinione zaniedbania profesjonalnego pełnomocnika obciążają stronę i nie uwalniają jej od przypisania winy w niedochowaniu terminu. Badając winę strony w uchybieniu terminu do dokonania czynności, poddaje się również analizie działanie osób trzecich, wykonujących czynności w imieniu strony. Tym samym skarżący ponosi odpowiedzialność za działania osoby, która za niego dokonywała czynności procesowej, a ewentualne błędy tej osoby traktowane są zaś jak błędy samej strony postępowania i wywołują dla niej negatywne skutki procesowe. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I OZ 888/19 (postanowienie z 3 października 2019 r.), na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej. Osoby, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron, zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik reprezentujący stronę ma obowiązek działania w imieniu i na jej rzecz z równą starannością, tak jakby działał na własną rzecz. Od fachowego pełnomocnika wymagać można prawidłowego zorganizowania pracy. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego. Innymi słowy, zawinione zaniedbania profesjonalnego pełnomocnika obciążają stronę i nie uwalniają jej od przypisania winy w niedochowaniu terminu (vide np. postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r., II GZ 523/14 oraz z 15 października 2014 r., I FZ 394/14). Z treści skargi wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że pełnomocnik strony miał świadomość tego, w którym momencie rozpoczyna swój bieg termin do wniesienia skargi tj., że biegnie on od dnia otrzymania przez stronę przyznanej dotacji. Pełnomocnik w treści skargi wskazywał również, że ma świadomość konieczności dochowania terminu do wniesienia skargi oraz, że składa ją do sądu pomimo tego, że organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek strony o dostęp do informacji publicznej. Powyższe dowodzi, że pełnomocnik dysponował odpowiednią wiedzą w przedmiocie terminu złożenia skargi do sądu administracyjnego, a to wyklucza uznanie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Zdaniem Sądu nie ma zatem podstaw, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy rozpoznać skargę wniesioną z uchybieniem terminu, czyli zastosować zasadę korzyści art. 53 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.