I SA/Gd 271/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-10-14
Skład orzekający: Alicja Stępień, Irena Wesołowska, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, przewidujące wydłużony do 180 dni termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym dla nowych podatników VAT UE, którzy nie złożyli kaucji gwarancyjnej lub nieterminowo rozliczali się z podatków, są zgodne z prawem wspólnotowym, w szczególności z art. 183 dyrektywy 2006/112/WE?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy krajowe, które wydłużają termin zwrotu nadwyżki podatku VAT do 180 dni dla nowych podatników VAT UE, jeśli nie złożą oni kaucji gwarancyjnej lub nieterminowo rozliczają się z podatków, są sprzeczne z prawem wspólnotowym. Opierając się na orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), sąd stwierdził, że takie regulacje naruszają zasadę proporcjonalności i neutralności systemu VAT, ponieważ nadmiernie obciążają podatników finansowo i nie są proporcjonalnym środkiem do zwalczania oszustw podatkowych. W związku z tym, zwrot nadwyżki podatku VAT powinien odbywać się na zasadach ogólnych.Stan faktyczny
Firma "A" spółka z o.o. złożyła korektę deklaracji VAT-7 za marzec 2007 r., wykazując nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym i wnosząc o zwrot na rachunek bankowy w terminie 60 dni. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą zwrotu w tym terminie, wskazując na przepisy ustawy VAT (art. 97 ust. 5 i 6) przewidujące wydłużony do 180 dni termin zwrotu dla nowych podatników VAT UE, którzy nie złożyli kaucji gwarancyjnej lub nieterminowo rozliczali się z podatków. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie prawa wspólnotowego i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w G. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Referent Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 października 2008 r. sprawy ze skargi firmy "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2007 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] odmawiającą "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S., dalej Spółka dokonania zwrotu na rachunek bankowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł w terminie 60 dni od dnia złożenia korekty deklaracji VAT – 7 za marzec 2007 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Spółka w złożonej korekcie deklaracji VAT-7 za marzec 2007 r. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym kwocie [...] zł i kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni. Do złożonej korekty Spółka załączyła wniosek o dokonanie zwrotu podatku od towarów i usług za ten miesiąc w terminie 60 dni od dnia złożenia korekty deklaracji.
W dalszych wywodach Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w postanowieniach art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej ustawa VAT ustawodawca przewidział wydłużony do 180 dni termin zwrotu podatku w odniesieniu do podatników rozpoczynających wykonywanie czynności, o których mowa w art. 5 ustawy, oraz podatników, którzy rozpoczęli wykonywanie tych czynności w okresie krótszym niż 12 miesięcy przed złożeniem zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 i którzy zostali zarejestrowani jako podatnicy VAT UE. Przy czym przepis ten nie ma zastosowania, jeżeli podatnik złożył kaucję gwarancyjną w wysokości 250.000,00 zł. Na mocy zatem wskazanego przepisu podatnicy, którzy rozpoczynają wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, o których mowa w art. 5 ustawy (tj. odpłatne dostawy towarów, odpłatne świadczenia usług na terytorium kraju, eksport towarów, import towarów, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terenie kraju lub wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów) lub wykonują w/w czynności w okresie krótszym niż 12 miesięcy – przed złożeniem do naczelnika urzędu skarbowego zawiadomienia o zamiarze dokonania pierwszej wewnątrzwspólnotowej dostawy lub wewnątrzwspólnotowego nabycia i zarejestrowania jako podatnicy VAT UE, otrzymują zwrot różnicy podatku VAT w wydłużonym terminie do 180 dni. Wydłużony termin zwrotu różnicy podatku VAT do 180 dni w stosunku do w/w podatników przestaje obowiązywać, zgodnie z art. 97 ust. 6 ustawy począwszy od rozliczenia za okres rozliczeniowy następujący po upływie 12 miesięcy lub po upływie 4 kwartałów, za które podatnik składał deklaracje podatkowe oraz rozliczał się terminowo z podatków stanowiących dochód budżetu państwa, w tym również jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych.
Jak zauważył Dyrektor Izby Skarbowej Spółka składając zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2, zgłoszenie rejestracyjne VAT-R oraz informację dotyczącą obowiązku podatkowego w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych VAT-R/UE, nie złożyła kaucji w kwocie 250.000,00 zł o której mowa w art. 97 ust. 7 ustawy VAT. Organ odwoławczy wskazał również, że Spółka nieterminowo rozliczała się z podatków stanowiących dochód budżetu państwa z tytułu podatku PIT-4, CIT, PCC. Mając zatem na uwadze obowiązujące przepisy oraz stan faktyczny sprawy organ odwoławczy stwierdził, że Spółka może otrzymać zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie do 180 dni od dnia złożenia korekty deklaracji VAT-7 za marzec 2007 r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że zaskarżona decyzja nie pozbawia podatnika prawa do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie wskazanej w złożonej korekcie deklaracji za marzec 2007 r., lecz przedłuża termin do zwrotu wskazanej kwoty z 60 do 180 dni z uwagi na nieterminowość dokonywanych prze podatnika rozliczeń podatkowych.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej terminy zwrotu nadwyżki podatku wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług nie stoją w sprzeczności z regułami Dyrektyw w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, a zwłaszcza nie naruszają zasady wynikającej z art. 183 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając:
- naruszenie art. 2, art. 32 Konstytucji RP w związku z art. 183 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, w związku z ogłoszeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie stosowania prawa unii Europejskiej, gdyż zgodnie ze wskazanymi przepisami brak było jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych do twierdzenia, iż Spółce nie przysługuje zwrot podatku w następnym okresie rozliczeniowym;
- naruszenie art. 120 oraz 121 § 1, 125 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego w okresie od czerwca 2007 r. do [...]
W uzasadnieniu złożonej skargi Spółka wskazała, że organy podatkowe odmawiając zwrotu podatku w krótszym terminie dokonały interpretacji obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa sprzecznej z przepisami art. 183 wskazanej dyrektywy Rady, bowiem różnica pomiędzy podatkiem należnym, a naliczonym – nadpłata może być zwrócona lub przeniesiona na następny miesiąc rozliczeniowy, ale nie może być przenoszona w nieskończoność. Ponadto Spółka podkreśliła, że przepisy wydłużające termin zwrotu dyskryminują podatników, którzy prowadzą działalność krócej niż 12 miesięcy, co narusza art. 32 Konstytucji, w tym zasady konkurencyjności.
Dalej Spółka podniosła, że od dnia wejścia w życie Traktatu akcesyjnego, na mocy którego Polska stała się członkiem Wspólnoty Europejskiej, na terytorium Polski obowiązuje prawo wspólnotowe. Przy czym w przypadku kolizji krajowego porządku prawnego z prawem wspólnotowym, zgodnie z zasadami: bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności – regulacje prawne prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed normami krajowymi, co wynika z art. 91 ust. 3 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Organy podatkowe w niespornym miedzy stronami stanie faktycznym zakwestionowały prawo Spółki skarżącej do otrzymania zwrotu nadwyżki podatku VAT za marzec 2007 r. na zasadach ogólnych wskazując, że Spółka składając zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2, zgłoszenie rejestracyjne VAT-R oraz informację dotyczącą obowiązku podatkowego w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych VAT-R/UE nie złożyła kaucji w kwocie 250.000,- zł, o której mowa w art. 97 ust. 7 ustawy VAT, jak również nieterminowo rozliczała się z podatków.
Jak bowiem wynika z postanowień art. 97 ust. 5 ustawy VAT ustawodawca przewidział wydłużony do 180 dni termin zwrotu podatku w odniesieniu do podatników rozpoczynających wykonywanie czynności, o których mowa w art. 5 ustawy, oraz podatników, którzy rozpoczęli wykonywanie tych czynności w okresie krótszym niż 12 miesięcy przed złożeniem zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 i którzy zostali zarejestrowani jako podatnicy VAT UE. Przy czym przepis ten nie ma zastosowania, jeżeli podatnik złożył kaucję gwarancyjną w wysokości 250.000,00 zł.
Jednocześnie w myśl art. 97 ust. 6 ustawy VAT wydłużony termin zwrotu różnicy podatku VAT do 180 dni w stosunku do nowych podatników przestaje obowiązywać począwszy od rozliczenia za okres rozliczeniowy następujący po upływie 12 miesięcy lub po upływie 4 kwartałów, za które podatnik składał deklaracje podatkowe oraz rozliczał się terminowo z podatków stanowiących dochód budżetu państwa, w tym również jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych.
Uzasadnione wątpliwości budzi natomiast zgodność tych przepisów z prawem wspólnotowym.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do oceny zgodności prawa polskiego, zastosowanego przez organy podatkowe przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, z prawem wspólnotowym, mianowicie przepisami dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. 06.347.1), które odpowiadają wcześniejszym przepisom szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. 145.1).
Z dniem 1 maja 2004 r., wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, częścią polskiego porządku prawnego stał się autonomiczny system prawa wspólnotowego, tzw. acquis communautaire, którego wszystkie organy państwa polskiego zobowiązane są przestrzegać. Na dorobek wspólnotowy składają się m.in. ogólne zasady prawa wspólnotowego, w tym zasady bezpośredniego skutku tego prawa oraz jego pierwszeństwa przed prawem państw członkowskich, wywiedzione w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej: "ETS"), zwłaszcza w wyrokach z dnia 5 lutego 1963 r., 26/62 Van Gend & Loos (ECR 1963, s. 00001) i z dnia 15 lipca 1964 r., 6/64 Costa v. E.N.E.L. (ECR 1964, s. 00585). Z zasad tych wynika, że przepisy prawa wspólnotowego, cechujące się bezpośrednią skutecznością, w razie sprzeczności z normami prawa krajowego mają pierwszeństwo w zastosowaniu; sąd krajowy ma obowiązek pominąć w takiej sytuacji przepis prawa krajowego i oprzeć swe orzeczenie na prawie wspólnotowym (por. wyrok ETS z dnia 9 marca 1978 r., 106/77 Simmenthal, ECR 1978, s. 00629). Jednocześnie należy wspomnieć, że nad poszanowaniem prawa w wykładni i stosowaniu prawa wspólnotowego czuwają ETS i Sąd Pierwszej Instancji, każdy w zakresie swojej właściwości (art. 220 TWE); ETS jest m.in. właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni Traktatu (art. 234 lit. a) TWE).
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę miał na względzie, że w podobnej sprawie, dotyczącej zgodności przepisów art. 97 ust. 5 i 7 ustawy VAT, ETS na wniosek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wydał w dniu 10 lipca 2008 r. w trybie prejudycjalnym wyrok w sprawie C-25/07 Alicja Sosnowska v. Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu.
Interpretacja odnośnych przepisów prawa wspólnotowego, zawarta w tym wyroku, wiąże nie tylko sądy orzekające w sprawie, w której wystosowano pytanie prawne do ETS (por. wyroki ETS: z dnia 24 czerwca 1969 r., 29/68 Milch-, Fett- und Eierkontor; z dnia 21 lutego 1991 r., C-143/88 i C-92/89 Zuckerfabrik Süderditmarschen AG i Zuckerfabrik Soest GmbH, ECR 1991, s. I-00415), ale i inne organy państwa członkowskiego, co wynika z celu postępowania uregulowanego w art. 234 TWE, jakim jest zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa wspólnotowego (por. wyroki ETS z dnia 16 stycznia 1974 r., 166/73 Rheinmühlen-Düsseldorf, ECR 1974, s. 00033; z dnia 13 maja 1981 r., 66/80 SpA International Chemical Corporation, ECR 1981, s. 01191). Związanie sądów krajowych wykładnią przepisów wspólnotowych określoną przez ETS w orzeczeniach wydanych na podstawie art. 234 TWE ma również uzasadnienie w wywodzonej z art. 10 TWE zasady efektywności prawa wspólnotowego, która byłaby zagrożona, gdyby sądy krajowe odmawiały stosowania tego prawa w rozumieniu przyjętym przez ETS. Znajduje to również pośrednie potwierdzenie w treści art. 292 TWE, zobowiązującego państwa członkowskie do niepoddawania sporów dotyczących wykładni lub stosowania Traktatu procedurze rozstrzygania innej niż w nim przewidziana. Wyroki ETS ustalające wykładnię przepisów prawa wspólnotowego są przy tym skuteczne ex tunc, a zatem sądy krajowe są obowiązane stosować te przepisy w znaczeniu ustalonym przez ETS także do stosunków prawnych powstałych przed ogłoszeniem orzeczenia wstępnego (por. wyrok ETS z dnia 27 marca 1980 r., 61/79 Denkavit Italiana, ECR 1980, s. 01205).
Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że ETS w sprawie C-25/07 Sosnowska stwierdził, że artykuł 18 ust. 4 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zmienionej dyrektywą Rady 2005/92/WE z dnia 12 grudnia 2005 r., (który odpowiada w swej treści art. 183 Dyrektywy 2006/112/WE Rady – przyp. Sądu) oraz zasada proporcjonalności sprzeciwiają się uregulowaniu krajowemu, które - celem umożliwienia kontroli niezbędnych dla zapobiegania unikaniu opodatkowania i oszustwom podatkowym - wydłuża z 60 do 180 dni, licząc od dnia złożenia przez podatnika deklaracji na podatek od wartości dodanej, termin, którym dysponuje krajowy organ podatkowy celem dokonania zwrotu nadwyżki podatku od wartości dodanej danej kategorii podatników, chyba że złożą oni kaucję w kwocie 250 000 PLN.
W tym miejscu podkreślić trzeba, że ETS w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zwrócił uwagę, że zagwarantowane w art. 17 szóstej dyrektywy prawo podatników do odliczenia od podatku VAT, który są zobowiązani zapłacić, podatku VAT, który obciążał towary i usługi nabyte na wcześniejszym etapie, stanowi zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasadę podstawową wspólnego systemu podatku VAT ustanowioną przez przepisy wspólnotowe (zob. w szczególności wyroki: z dnia 18 grudnia 1997 r. w sprawach połączonych C-286/94, C-340/95, C-401/95 i C-47/96 Molenheide i in., Rec. s. I-7281, pkt 47, oraz z dnia 25 października 2001 r. w sprawie C-78/00 Komisja przeciwko Włochom, Rec. s. I-8195, pkt 28).
Przy czym jak ETS wielokrotnie podkreślał, wynika z tego, że prawo do odliczenia stanowi integralną część mechanizmu podatku VAT i co do zasady nie może być ograniczane. W szczególności prawo to wykonywane jest natychmiastowo w odniesieniu do całości podatku naliczonego na poprzednich etapach obrotu (zob. w szczególności wyroki: z dnia 6 lipca 1995 r. w sprawie C-62/93 BP Soupergaz, Rec. s. I-1883, pkt 18, z dnia 21 marca 2000 r. w sprawach połączonych od C-110/98 do C-147/98 Gabalfrisa i in., Rec. s. I-1577, pkt 43, oraz z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-368/06 Cedilac, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 31).
Nadto ETS wskazał, że jeśli w danym okresie objętym deklaracją kwota podatku podlegającego odliczeniu przewyższa kwotę podatku należnego i jeśli podatnik nie może dokonać odliczenia poprzez zaliczenie na podatek należny zgodnie z art. 18 ust. 2 szóstej dyrektywy, ust. 4 tego przepisu przewiduje, że państwa członkowskie mogą albo zwrócić nadwyżkę, albo przenieść nadpłatę na następny okres rozliczeniowy w określonych przez nie trybach.
Przy czym jeśli chodzi o tę ostatnią możliwość, ETS wyjaśnił, że o ile państwa członkowskie dysponują pewnym zakresem swobody przy ustalaniu trybów zwrotu nadwyżki podatku VAT, o tyle tryby te nie mogą podważać zasady neutralności systemu podatku VAT, przenosząc na podatnika, w całości lub w części, ciężar tego podatku. W szczególności tryby takie powinny umożliwiać podatnikowi odzyskanie całej wierzytelności wynikającej z nadwyżki podatku VAT, co oznacza, że zwrot ma być dokonany w rozsądnym terminie, w drodze wypłaty środków pieniężnych lub w sposób równoważny oraz że w każdym razie ustalony sposób zwrotu nie może pociągać za sobą żadnego ryzyka finansowego dla podatnika (zob. ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Włochom, pkt 32-34).
Dalej ETS stwierdził, że przepisy ustawy VAT określające tryb zwrotu na rzecz podatnika nadwyżki tego podatku przewidują, że celem dokonania tego zwrotu organ podatkowy dysponuje terminem 60 dni, licząc od dnia złożenia przez podatnika deklaracji na podatek VAT, lecz że termin ten zostaje wydłużony do 180 dni w przypadku nowych podatników, którzy nie złożyli 'kaucji' w rozumieniu art. 97 ust. 7 tej ustawy.
W ocenie ETS tryb zwrotu nadwyżki zapłaconego podatku VAT narzucony nowym podatnikom jest bardziej uciążliwy niż ten, któremu podlegają inni podatnicy. Muszą oni zatem ponosić, przynajmniej w zakresie kwoty nadwyżki podatku VAT podlegającej zwrotowi, ciężar finansowy podatku VAT przez wyjątkowo długi okres.
Jak podkreślił ETS przepisy krajowe określające tryb zwrotu nadwyżki podatku VAT bardziej uciążliwy dla danej kategorii podatników z uwagi na ryzyko ewentualnego oszustwa, bez umożliwienia podatnikowi wykazania braku oszustwa lub unikania opodatkowania celem skorzystania z mniej dolegliwych warunków zwrotu, nie są instrumentem proporcjonalnym do celu zwalczania oszustw i unikania opodatkowania oraz naruszają w nadmiernym stopniu cele i zasady szóstej dyrektywy (zob. analogicznie w zakresie odliczeń wyrok z dnia 19 września 2000 r. w sprawach połączonych C-177/99 i C-181/99 Ampafrance i Sanofi, Rec. s. I-7013, pkt 62, oraz w zakresie zajęcia tytułem zabezpieczenia, ww. wyrok w sprawie Molenheide i in., pkt 51). Podobnie przepisy ustawy VAT dotyczące zasad zwrotu nadwyżki podatku nowym podatnikom nie wydają się być zgodne z warunkiem, zgodnie z którym zwrot nadwyżki podatku VAT winien nastąpić w rozsądnym terminie. Wydłużony 180-dniowy termin zwrotu przewidziany dla nowych podatników jest, po pierwsze, sześć razy dłuższy niż jednomiesięczny okres objęty deklaracją VAT, i po drugie, trzy razy dłuższy niż termin stosowany do innych podatników, a przy tym władze polskie nie wskazały okoliczności, które umożliwiłyby wyjaśnienie potrzeby wprowadzenia w celu zwalczania oszustw i unikania opodatkowania tak znacznej różnicy traktowania.
Poza tym tak długi termin, na co zwrócił uwagę ETS wydaje się tym bardziej niepotrzebny, że w każdym przypadku organ podatkowy może zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy VAT, jeśli okaże się to zasadne, sprawdzić w szerszym zakresie zgodność z prawem tego zwrotu i celem uzyskania wyjaśnień przedłużyć 60-dniowy termin, w którym ma nastąpić zwrot.
Przytoczone stanowisko ETS przesądza o nieprawidłowości wykładni art. 183 Dyrektywy 2006/112/WE Rady przyjętej przez organy podatkowe w niniejszej sprawie, co prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wykładnia prawa wspólnotowego dokonana przez ETS jest bowiem, jak już wyżej wspomniano, wiążąca dla organów państwa członkowskiego.
Wykładnia ta prowadzi do wniosku, że przewidziane przepisem art. 97 ust. 5 ustawy VAT wydłużenie do 180 dni terminu zwrotu różnicy podatku tzw. nowym podatnikom zarejestrowanym jako podatnicy VAT UE sprzeciwia się prawu wspólnotowemu, a w konsekwencji zwrot różnicy podatku wobec tych podatników winien się odbywać na ogólnych zasadach bez konieczności złożenia przez podatnika kaucji, o której mowa w art. 97 ust. 7 ustawy VAT; jak również bez konieczności oczekiwania na upływ okresu wskazanego w art. 97 ust. 6 ustawy VAT, w którym podatnik składał deklaracje podatkowe oraz rozliczał się terminowo z podatków stanowiących dochód budżetu państwa, w tym również jako podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, ETS w przytoczonym wyroku w sposób jednoznaczny stwierdził bowiem nie tylko sprzeczność z przepisami szóstej dyrektywy (odpowiadającej w swych postanowieniach przepisom dyrektywy 2006/112/WE) przepisu art. 97 ust. 7 ustawy VAT, który nakłada obowiązek składania w urzędzie skarbowym kaucji celem umożliwienia nowym podatnikom VAT UE skorzystanie z ogólnych zasad zwrotu podatku VAT, ale przede wszystkim ETS wskazał na sprzeczność z przepisami wspólnotowymi przepisu art. 97 ust. 5 ustawy VAT, który przewiduje wydłużenie terminu zwrotu podatku VAT dla tych podatników.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ podatkowy oceniając prawidłowość złożonej przez Spółkę deklaracji za marzec 2007 r. weźmie zatem pod uwagę stanowisko Sądu sprowadzające się do konstatacji, że Spółka pomimo niedopełnienia warunków wskazanych w art. 97 ust. 6 ustawy VAT, z uwagi na sprzeczność z prawem wspólnotowym przepisu art. 97 ust. 5 ustawy VAT miała prawo do otrzymania zwrotu różnicy podatku VAT na zasadach ogólnych.
Z wymienionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę uwzględnił. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 tej ustawy. Zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło