I SA/Gd 276/96
WyrokWSA w Gdańsku1997-12-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwota prowizji, stanowiąca wynagrodzenie za usługi pośrednictwa, pomniejszona o podatek VAT, stanowiła podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, czy też podstawą tą była wartość sprzedanego towaru?Ratio decidendi
Podstawą opodatkowania czynności wynikających z umowy pośrednictwa jest kwota prowizji lub innych wynagrodzeń za wykonane usługi, pomniejszona o kwotę podatku. Bez znaczenia jest fakt, że firmy wypłacały prowizję skalkulowaną od wartości sprzedanego towaru według cen netto, ponieważ prowizja ta stanowiła określoną kwotę, która była podstawą naliczenia podatku od towarów i usług należnego.Stan faktyczny
Skarżący świadczył usługi akwizycyjne i zakwestionował metodę obliczenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Twierdził, że podstawą powinna być wartość sprzedanego towaru, a nie kwota prowizji. Skarżący nie złożył w wymaganym terminie oświadczenia o wyborze fakultatywnego zwolnienia od podatku.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Obrotem w świetle art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, czyli podstawą opodatkowania czynności wynikających m.in. z umowy pośrednictwa, jest kwota prowizji lub innych wynagrodzeń za wykonane usługi, pomniejszona o kwotę podatku. Bez znaczenia jest zatem fakt, że firmy, na rzecz których skarżący świadczył usługi akwizycyjne, wypłacały prowizję skalkulowaną od wartości sprzedanego towaru według cen netto. Prowizja ta była określona procentowo od sprzedaży wyrobów i stanowiła określoną kwotę i ta właśnie kwota wynikająca z ewidencji sprzedaży była podstawą naliczenia podatku od towarów i usług należnego, a nie - jak sugeruje skarżący - od wartości sprzedanego towaru.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu prowadzącym do uwzględnienia skargi.
Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Obowiązek podatkowy powstaje m.in. z chwilą wykonania usługi wymienionej w art. 2 ustawy.
W sytuacji skarżącego obowiązek podatkowy powstał z dniem dokonania pierwszej sprzedaży, będącej przedmiotem usług pośrednictwa tj. 5 lipca 1991 r.
Jednakże ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przewidywała zwolnienia podmiotowe, które miały charakter obligatoryjny i fakultatywny. To ostatnie zwolnienie polegało na tym, że podatnikowi pozostawiono wybór pomiędzy opodatkowaniem a zwolnieniem od podatku.
Podatnicy objęci zwolnieniem fakultatywnym /art. 14 ust. 2 cytowanej ustawy/ byli zwolnieni od podatku jedynie wtedy, gdy złożyli urzędowi skarbowemu w określonym terminie i według ustalonego przez Ministra Finansów wzoru - oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku. Niezłożenie takiego oświadczenia przez podatnika było jednoznaczne z wyborem przez niego opodatkowania.
Takie stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajmował wielokrotnie w swoich orzeczeniach m.in. w wyroku z dnia 29 września 1994 r. SA/Po 1328/94, w wyroku z dnia 24 października 1994 r. - SA/Wr 988/94 czy też w wyroku z dnia 29 listopada 1994 r. - SA/Wr 1361/94. Wskazując na wywiedziony w tych sprawach pogląd, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając o zasadności skargi w niniejszej sprawie, podtrzymuje go w całości.
Między stronami nie budzi wątpliwości to, że skarżący w terminie wymaganym przez ustawę nie złożył oświadczenia, że wybiera zwolnienie fakultatywne od podatku, a zatem z dniem 5 lipca 1993 r. stał się on podatnikiem podatku od towarów i usług, z wszelkimi konsekwencjami prawnymi z tego wynikającymi.
Skarżący zakwestionował w skardze przyjętą przez organ odwoławczy metodę obliczenia podstawy do wyliczenia podatku należnego.
Zgodnie z art. 15 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania jest obrót, czyli kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę podatku. Obrotem zaś w świetle art. 16 ust. 1 pkt 2, czyli podstawą opodatkowania czynności wynikających m.in. z umowy pośrednictwa jest kwota prowizji lub innych wynagrodzeń za wykonane usługi, pomniejszona o kwotę podatku.
Bez znaczenia jest zatem fakt, że firmy, na rzecz których skarżący świadczył usługi akwizycyjne wypłacały prowizję skalkulowaną od wartości sprzedanego towaru według cen netto. Prowizja ta była określona procentowo od sprzedaży wyrobów i stanowiła określoną kwotę i ta właśnie kwota wynikająca z ewidencji sprzedaży była podstawą naliczenia podatku od towarów i usług należnego, a nie jak sugeruje skarżący - od wartości sprzedanego towaru.
W przedmiocie powstałego od 5 lipca 1996 r. obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług organy podatkowe zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Do protokołu z kontroli, przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w dniu 22 maja 1995 r. skarżący nie wniósł żadnych uwag.
Zaskarżona decyzja Izby Skarbowej została szczegółowo uzasadniona.
W takiej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia, że narusza ona obowiązujące prawo.
Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga - jako niezasadna - podlega oddaleniu /art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło