I SA/Gd 299/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od środków transportowych za 2004 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 2 kwietnia 2008 r., W. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, natomiast jest zadłużony wobec banku na kwotę 400.000 zł, wobec gminy na kwotę ponad 50.000 zł i wobec Agencji Nieruchomości Rolnych na kwotę ponad 600.000 zł, nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada też żadnych środków na utrzymanie i leczenie, ale prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wskazać należy, iż powyższy wniosek jest drugim wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez W. K. w niniejszej sprawie. Poprzedni został rozpoznany negatywnie z uwagi na niezastosowanie się przez wnioskodawcę do wezwania o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących jego stan majątkowy i możliwości płatnicze. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, gdyż uznał, iż nie wykazał on, że spełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego prawa. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci wypełnionego przez W. K. wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczający do uznania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż nie pozwala mu na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Zażalenie na ww. postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II FZ 656/07. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy, adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Uwzględnienie wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Na podstawie art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. (doręczonym w dniu 5 maja 2008 r. – dowód: potwierdzenie odbioru) wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów źródłowych: oświadczenia wnioskodawcy, czy pozostaje nadal w związku małżeńskim – w przypadku udzielenia odpowiedzi negatywnej przedłożenia odpisu orzeczenia w przedmiocie rozwodu, wyciągów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę rachunków i lokat bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na tych rachunkach operacji, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdego z małżonków stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, odpisów złożonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę zeznań podatkowych za rok 2007 (w przypadku rozliczenia za pośrednictwem płatnika – odpisów rocznego obliczenia podatku), a w przypadku ich nieskładania za ww. rok stosownych zaświadczeń w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, oświadczenia w przedmiocie majątku małżonki wnioskodawcy, wskazania posiadanych przez nią nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro oraz wysokości zasobów pieniężnych (oszczędności i papierów wartościowych), oświadczenia w przedmiocie źródeł i wysokości dochodów uzyskanych przez małżonkę wnioskodawcy w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz przedłożenia stosownych dokumentów w tym zakresie (np. ostatniego odcinka renty/emerytury, zaświadczenia od pracodawcy o wysokości średniego wynagrodzenia brutto), dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę lub jego małżonkę miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania (opłaty za czynsz, wodę, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wywóz nieczystości itp.), oświadczenia w przedmiocie korzystania przez wnioskodawcę lub jego małżonkę z pomocy społecznej (podania form i wysokości tej pomocy) wraz z odpisami decyzji przyznającymi te świadczenia, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na niego lub jego małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), dowodów dotyczących egzekucji aktualnie prowadzonej na majątku wnioskodawcy oraz dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, banków i innych podmiotów. Nadto wnioskodawca został poinformowany, że nie jest zobowiązany do przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do sytuacji majątkowej małżonki tylko w sytuacji, gdy został orzeczony rozwód lub separacja, a wnioskodawca przedłoży stosowne orzeczenie sądu w tym zakresie. Pomimo upływu zakreślonego terminu wnioskodawca nie nadesłał żadnego z ww. dokumentów. Mając na uwadze powyższe, uznano, że wnioskodawca kolejny raz nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, iż to sam skarżący uniemożliwił pełną ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.