I SA/Gd 3/06

WyrokWSA w Gdańsku2006-06-09

Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń, Małgorzata Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały przychód ze sprzedaży grodzic oraz koszt uzyskania przychodu z tytułu zakupu tych grodzic, a także wydatek na usługi telekomunikacyjne, jako nieudowodnione lub niezwiązane z działalnością gospodarczą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały przychód ze sprzedaży grodzic oraz koszt uzyskania przychodu z tytułu ich zakupu, ponieważ podatnik nie wykazał dowodów potwierdzających rzeczywistość tej transakcji i jej związek z działalnością gospodarczą, mimo że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na nim po obaleniu domniemania prawdziwości ksiąg rachunkowych. Podobnie, wydatek na usługi telekomunikacyjne został prawidłowo uznany za nieudowodniony koszt uzyskania przychodu, gdyż brak było związku przyczynowo-skutkowego między poniesionym wydatkiem a uzyskanym przychodem.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 rok. Organy podatkowe zakwestionowały przychód ze sprzedaży grodzic stalowych oraz koszt uzyskania przychodu z tytułu ich zakupu, a także wydatek na usługi telekomunikacyjne. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 9 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. oddala skargę. SA/Gd 3/06 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...], określającą Spółce z o.o. "A" z siedzibą w P. G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 rok w kwocie 19.447,00 zł. W uzasadnieniu organ podatkowy podał, iż podstawą jego rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: W 1999 r. Spółka wykazała jako przychody dla celów podatkowych kwotę 16.400,00 z tytułu sprzedaży na rzecz "B" Sp. z o.o. w G. grodzic stalowych (udokumentowanej fakturami nr [...] nr [...]). Przychodom tym Spółka przypisała koszty ich uzyskania w wysokości 180.000,00 zł odpowiadającej wartości księgowej sprzedanych grodzic. Powyższą transakcję kupna-sprzedaży grodzic Spółka udokumentowała: 1) arkuszem spisu z natury sporządzonym na dzień 31.12.1998 r., z którego wynika, iż na stanie znajdowało się 100 t grodzic stalowych G-62 Gat. RST 37-2 o cenie jednostkowej 1.800,00 zł i łącznej wartości wg ewidencji księgowej 180.000,00 zł, 2) protokołem "oględzin zniszczeń dot. grodzic G-62 Gat. RST 37-2" z dnia 17.03.1999 r., w którego treści stwierdzono, że ze względu na zły stan techniczny i w związku z tym brak możliwości sprzedaży towar nie nadaje się do dalszego zagospodarowania i powinien być złomowany, 3) fakturami sprzedaży grodzic na rzecz "B" Sp. z o.o. w G. z dnia [...] nr [...] nr [...] na łączną kwotę 16.400,00 zł, 4) poleceniem księgowania PK z dnia 31.08,1999 r. nr [...] dotyczącym przeksięgowania towarów sprzedanych: • 16.400,00 zł - w ciężar kosztów sprzedaży, • 163.600,00 zł - w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych, jako przeksięgowanie różnicy obniżenia kosztów zakupu. W treści dowodu PK zapisano, że dowód ten dotyczy grodzic G-62 Gat. RST 37-2 wg faktury VAT [...] z dnia [...]. Z treści "Protokołu oględzin zniszczeń dot. grodzic G-62 Gat. RST 37-2" wynika, że w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 17.03.1999 r. stwierdzono, że: • "na większości grodzic ze względu na składowanie na powietrzu stwierdza się liczne silne ogniska rdzy oraz rdzawe wżery, które w znacznym stopniu mogą być przyczyną nieszczelności przy wbijaniu w grunt, • przełamania konstrukcyjne, • znaczne skrzywienia i nieszczelności ścianek szczelnych, • na skutek korozji, skrzywienia na całej długości grodzic. Ze względu na zły stan techniczny i w związku z tym brak możliwości sprzedaży stwierdza się, że towar, grodzice G-62 w Gat. RST37-2 nie nadaje się do dalszego zagospodarowania i powinien być złomowany." Mimo wezwań Organu I instancji Spółka nie przedłożyła dowodu zakupu grodzic, tj. wskazanej w ww. dowodzie PK z dnia 31.08.1999 r. faktury VAT [...] z dnia [...]. W piśmie z dnia 14.03.2003 r. Spółka wyjaśniła, że dowody te zostały zniszczone przez jej Prezesa na przełomie 2002 i 2003 r., w związku z upływem ustawowego terminu ich przechowywania, określonego w treści art. 86 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie podatnik wskazał, że "wszystkie grodzice były wykazane zarówno w bilansie początkowym roku 1998/1999 i w stosownych ewidencjach ksiąg podatkowych. Oprócz tego został dostarczony arkusz spisu z natury, który jest dowodem księgowym dopuszczonym przez ustawę o rachunkowości." Spółka nie wskazała również - mimo wezwań Organu I instancji - dostawcy grodzic, i sposobu zapłaty, nie wyjaśniła kwestii składowania grodzic i przyczyn ich zniszczenia, załadunku, rozładunku i transportu tych grodzic oraz ewentualnej reklamacji lub powództwa przeciwko dostawcy. Dyrektor Izby wskazał, iż Inspektor Kontroli Skarbowej- na okoliczność wystawienia przez Spółkę "A" w dniu [...] faktur nr [...] i [...] na rzecz Spółki "B" za sprzedaż grodzic - chciała przesłuchać ich przedstawicieli. Jednakże A. C. - Prezes Zarządu Spółki "A" w odpowiedzi na wezwanie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 15.06.2004 r. informującym o wyznaczonym na dzień 28.06.2004 r., terminie przesłuchania, w/w w piśmie z dnia 13.06.2004 r. - nie wyraził zgody na przesłuchanie. Z kolei P. K. - Prezes Zarządu Spółki "B" na wyznaczone (pismem z dnia 05.05.2005 r.) na dzień 24.05.2005 r. przesłuchanie nie stawił się. Natomiast S. J. - właściciel firmy "C", sprawującej nadzór nad budową prowadzoną przez "B" Sp. z o.o. w S. w okresie od 06.1999 r. do 17.03.2000 r. - przesłuchany w dniu 04.04.2005 r. w charakterze świadka nie potwierdził aby na budowie były zniszczone i skorodowane grodzice. W toku prowadzonego postępowania Organ I instancji przeprowadził w dniu 14.04.2004 r. w "B" Sp. z o.o. z siedzibą w G., kontrolę w zakresie badania dokumentów dotyczących transakcji zakupu grodzic G-62 Gat. RST 37-2 w ilości 100 ton od "A" Sp. z o.o. na podstawie faktur z dnia [...] nr [...] i nr [...] na łączną kwotę 16.400,00 zł, w trakcie której ustalono, iż: Spółka "B" zakupiła od Spółki "A" przedmiotowe grodzice jako materiał nowy z przeznaczeniem na budowę centrum handlowo - usługowego przy ul. [...] w S. W związku z brakiem środków finansowych na prowadzenie tej inwestycji Spółka "B" zbyła na rzecz firmy "D" S.A. z W. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z nakładami poniesionymi na wyburzenie starych budynków, projekt, uzgodnienia, wykopy oraz pozostałymi nakładami, m.in. na nabycie grodzic za cenę obejmującą wszystkie składniki. Spółka "B" nie posiadała informacji dotyczących miejsca wbudowania grodzic przez nowego właściciela oraz ich ceny rynkowej. Dla porównania wskazała, że cena sprzedaży złomu stalowego grubego wynosiła w tym okresie około 130,00 DEM. Spółka nie była w stanie udzielić informacji czyim transportem przewieziono przedmiotowe grodzice na budowę do S.. Z kolei "D" S.A. w piśmie z dnia 21.04.2005 r. wyjaśnił, że zakupując od Spółki "B" nakłady inwestycyjne w S. nie przejęła żadnych maszyn, urządzeń ani materiałów od sprzedającego. Natomiast ścianki Larsena wg ich wiedzy były instalowane przez firmę "E", działającą jako podwykonawca Generalnego Wykonawcy - firmy "F" S.A. z/s w G., ul. [...]. Spółka "F" w piśmie z dnia 26.04.2005 r. wskazała, że nie przejęła żadnych materiałów budowlanych od firmy "B". Z kolei kompletne wykonanie robót hydrotechnicznych powierzyła - na podstawie umowy z dnia 10.07.2000 r., i zgodnie z dokumentacją techniczną "Projekt wykonawczy technologii wykonania wykopu wraz ze ścianką szczelną oraz płytą fundamentową" - Spółce z o. o. "E". "E" Sp. z o. o. w piśmie z dnia 08.06.2005 r. w odpowiedzi na pisemne zapytanie Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 06.06.2005 r. wyjaśniła, że: - w ramach prowadzonych prac obowiązywała ją jedynie umowa nr [...] z dnia 10.07.2000 r. zawarta z "F" S.A. i nie były jej znane ustalenia z firmą "B"; - firma "F" nie informowała jej o robotach wykonywanych przez innych podwykonawców; - przed przystąpieniem do robót nie było umocnień zabezpieczających sąsiednie budynki; - cena ryczałtowa za wykonanie konstrukcji oporowych i innych prac budowlanych obejmowała wszystkie czynności określone w Umowie, również transport grodzic; - nie kupowała grodzie od firmy "B". Spółka "E" - jak wynika z akt sprawy - grodzice G-62 do wbudowania na budowie w S., ul. [...] na podstawie umowy zawartej z firmą "F" zakupiła w 2000 r. od firmy "G" S.A. na podstawie faktur VAT. Wskazał również Dyrektor Izby Skarbowej, że Organ I instancji wystosował do firm handlujących złomem zapytania o stosowane ceny zakupu i sprzedaży jednej tony złomu stalowego w miesiącach wrześniu 1997 r. i sierpniu 1999 r. Z udzielonych odpowiedzi wynika, że: - cena l tony złomu grubego w sierpniu 1999 r. wynosiła 250,00 zł, cena przy eksporcie w okresie sierpień - grudzień 1999 r. wynosiła 74-76 USD, przy średnim kursie 4,20 zł/USD -pismo "H" M. P. z dnia 27.04.2004 r., - cena zakupu l tony złomu grubego wynosiła od 80,00 zł do 300,00 zł, cena sprzedaży wynosiła od 220,00 zł do 400,00 zł - pismo "I" W. K. Sp. j. z dnia 28.04.2004 r., - cena zakupu l tony stalowego w sierpniu 1999 r. wynosiła od 70,00 zł do 200,00 zł, cena sprzedaży wynosiła od 110,00 zł do 250,00 zł - pismo "J" J. W. z dnia 28.04.2004 r. Z kolei z pisma producenta grodzic typu G-62 - "K" S.A. Oddział H. K. z dnia 27.04.2004 r. - stanowiącego odpowiedź na zapytanie Organu I instancji - wynika, że w roku 1998 cena grodzicy G-62 w gatunku stali RST37-2 wynosiła netto 1. 572,00 zł/tonę. W piśmie tym Huta wskazała ponadto, że: - właściwe składowanie na wolnym powietrzu w okresie 1,5 roku nie wpływa praktycznie na wartość użytkową grodzic i nie jest możliwe, aby powstały wżery korozyjne powodujące nieszczelność, - przełamania konstrukcyjne, skrzywienia i uszkodzenia zaników mogły zostać spowodowane niewłaściwym składowaniem (źle ułożone stosy) lub w czasie transportu, - korozja bez względu na czas trawienia nie powoduje krzywizn, - reklamacje na grodzie mogą być składane do momentu pierwszego wbicia w ziemię (zbudowania ścianki szczelnej), - uszkodzenia opisane w zapytaniu nie uzasadniają 90% obniżki ceny, gdyż ceny złomu stalowego kształtują się na poziomie 20 - 30% ceny wyrobów pełnowartościowych. Dyrektor Izby Skarbowej w oparciu o powyższy stan faktyczny zważył, iż stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r. nr 106, poz.482 ze zm.) podatnicy są zobowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy. Te odrębne przepisy regulujące prowadzenie ewidencji rachunkowej, których Spółka zobowiązana była przestrzegać w roku 1999 zawarte zostały w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. nr 121, poz. 591 ze zmianami). Stosownie do regulacji art. 20 ust. 2 ustawy o rachunkowości, podstawę zapisów w księgach rachunkowych stanowią dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczej, które w myśl art. 22 ust. 1 tej ustawy powinny być rzetelne, tj. zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, jaką dokumentują (a więc powinny dokumentować zdarzenia, które istotnie miały miejsce w jednostce), a ponadto kompletne i wolne od błędów. Wskazał przy tym Dyrektor Izby, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24.07.2000 r. (I SA/Ka 319/99) stwierdził, że jeżeli księga w swoich zapisach opiera się na dowodach nie odzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń, to traktuje się ją jako nierzetelną, a w konsekwencji nie może ona stanowić dowodu w postępowaniu podatkowym. Stosownie bowiem do treści art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej księgi podatkowe (do których zalicza się też księgi rachunkowe) - jako szczególny rodzaj dokumentu - korzystają z domniemania prawdziwości zawartych w nich zapisów. Domniemanie to może być obalone przez organ podatkowy co do całości lub części jedynie przez wykazanie nierzetelności lub istotnej wadliwości. Dla oceny czy księga jest rzetelna decydujące znaczenie ma to, czy w oparciu o zapisy w niej dokonane można ustalić prawidłową podstawę opodatkowania, a więc czy zawiera zapisy dotyczące wszystkich zdarzeń podatkowych mających wpływ na ustalenie tej podstawy. Doktryna i orzecznictwo zgodne są co do tego, że ciężar wykazania nierzetelności lub wadliwości księgi spoczywa na organie prowadzącym postępowanie. Nie może więc on żądać od podatnika, aby poza samym okazaniem księgi udowodnił on, że jest ona rzetelna i niewadliwa. Jeżeli jednak za pomocą uzyskanych w toku postępowania dowodów organ wykaże, iż zawarte w księdze zapisy nie są zgodne ze stanem rzeczywistym, to ciężar dowodzenia w tym zakresie przechodzi na podatnika. W przedmiotowej sprawie - w ocenie Organ odwoławczego - Organ pierwszej instancji, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, w protokole z dnia 09.06.2005 r. wykazał, że księgi rachunkowe Podatnika w części dokumentującej transakcje kupna-sprzedaży grodzic są nierzetelne. W konsekwencji organ ten prawidłowo nie uwzględnił w rachunku podatkowym przychodów i kosztów związanych z tymi transakcjami. Ponadto organ odwoławczy kwestionując jako koszt uzyskania przychodu podatnika, wydatków w kwocie 8.568,00 zł poniesionych na usługi telekomunikacyjne dot. nr telefonu [...], wskazał, iż podstawą jego rozstrzygnięcia w tym zakresie był następujący stan faktyczny: siedziba Spółki "A" mieści się w P. G., przy ul. [...]. Jak wynika z akt sprawy Spółka "A" zaliczyła w poczet kosztów uzyskania przychodów wydatki na usługi telekomunikacyjne z tytułu korzystania z telefonów stacjonarnych nr [...] i [...] (których była abonentem), nr [...] i nr [...] (udostępnionych przez Jednostkę Wojskową w P. G.) oraz telefonów komórkowych nr [...], [...] i [...] w łącznej kwocie 28.638,73 zł, w tym na nr telefonu [...] - wg zestawienia stanowiącego załącznik nr [...] do protokołu kontroli z dnia 20.03.2003r. - przypadało 8.568,00 zł. Telefon o nr [...] zainstalowany był przy ul. [...] w P. G., pod którym to adresem zgodnie z RHB [...] wpisana jest siedziba Spółki. Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez Podatnika w piśmie z dnia 17.02.2003 r. z pomieszczenia zlokalizowanego pod tym adresem ze względów prestiżowych korzysta jej Zarząd, natomiast działalność prowadzona była w P. G., przy ul. [...], gdzie znajdują się pomieszczenia biurowe i magazynowe. Z ustaleń dokonanych w toku postępowania prowadzonego przez Organ I instancji wynika, że z linii telefonicznej o nr [...] korzystała w kontrolowanym roku 1999 r. Restauracja "L", (której właścicielem jest A. C. - jedyny udziałowiec "A" Sp. z o. o. i Prezes Jej Zarządu), ma siedzibę i prowadzi działalność usługową przy ul. [...] w P. G. W/w nr telefonu wskazywany był przez Restaurację "L" na folderach reklamowych, fakturach przez nią wystawianych. Jakkolwiek w/w podmiot korzystał z w/w telefonu, to Spółka "A" nie obciążała go kosztami z tego tytułu. Ponadto pod adresem, ul. [...] w P. G., zamieszkiwał A. C. wraz z rodziną, który - wg informacji uzyskanej z TP S.A. - nie posiadał odrębnej linii telefonicznej. W trakcie prowadzonego postępowania przez Organ I instancji podatnik w piśmie z dnia 17.02.2003 r. wskazał, że Restauracja "L" korzystała w 1999 r. z tel. [...] na łączną kwotę 280,00 zł. Organ I instancji nie dał wiary w/w wyjaśnieniom i pismem z dnia 28.05.2004 r. zwrócił się do Spółki o wskazanie, jaka część wydatków w kwocie 8.568,00 zł została przez nią poniesiona w celu uzyskania przychodów. Na w/w pismo podatnik nie odpowiedział. Organ I instancji chciał również przesłuchać A. C. w charakterze strony, ale w/w nie wyraził zgody na przesłuchanie. W tym stanie udokumentowania. Organ I instancji uznał, że wydatki w kwocie 8.868,88 zł, wynikające z faktur VAT wystawionych w 1999 r. przez TP S.A. za telefon nr [...] zostały poniesione za obcy podmiot i nie uznał ich za koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art.15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W świetle powyższego Dyrektor Izby podkreślił, iż aby wydatek udokumentowany fakturą mógł zostać uznany u podatnika za koszt uzyskania przychodów, musi on spełniać przesłanki przewidziane w treści art. 15 ust. 1 tej ustawy. W myśl tego przepisu kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Muszą to jednak być takie wydatki, których związek z działalnością mającą na celu osiąganie przychodów, nie budzi wątpliwości, a zatem pomiędzy poniesionym wydatkiem a uzyskanym przychodem występuje związek przyczynowo-skutkowy. O możliwości zaliczenia przez podatnika wydatków do kosztów uzyskania przychodów decyduje także to, czy fakt poniesienia przez podatnika danego wydatku został należycie udowodniony. Odnosząc przedstawiony wyżej stan prawny do ustalonego stanu faktycznego sprawy, Organ odwoławczy stwierdza, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, aby Spółka "A" prowadząca działalność gospodarczą pod adresem: P. G., ul. [...] (gdzie zlokalizowane były magazyny i biura), korzystała z telefonu stacjonarnego o nr [...] zainstalowanego w P. G., przy ul. [...] (gdzie znajdowało się jedynie pomieszczenie, z którego korzystał Zarząd Spółki, sprawowany jednoosobowo przez Prezesa Zarządu A. C.); z w/w telefonu korzystała natomiast Restauracja "L", prowadzona przez A. C., znajdująca się pod tym adresem. Z telefonu tego mogła także korzystać rodzina A. C. zamieszkała przy ul. [...] w P. G. i nie posiadająca odrębnej linii telefonicznej. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż nie doszukał się uchybień organu I instancji w części dotyczącej ustalenia Spółce dodatkowego przychody w łącznej 22.078,88 zł, a których to ustaleń odwołująca nie kwestionowała. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] "A" sp. z o. o. wniosła o jej uchylenie. Zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania tj.: 1. Art. 187 § 1 Ordynacji Podatkowej, poprzez usankcjonowanie zaniechania zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez Organ I instancji, oraz zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału przez Organ II instancji; 2. Art. 181 OP poprzez zaniechanie uznania ksiąg podatkowych Skarżącego za dowody w postępowaniu podatkowym; 3. Art. 190 § 1 i 2 OP, poprzez usankcjonowanie zaniechania Organu I instancji zawiadomienia Strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków i naruszenie jej prawa do udziału w przeprowadzaniu dowodu, zadawania pytań świadkom i biegłym oraz składania wyjaśnień oraz zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w postaci przesłuchania świadków przez Organ II instancji; 4. Art. 193 § 1 OP, poprzez bezpodstawne jego niezastosowanie oraz § 4 poprzez błędne uznanie, że księgi podatkowe Skarżącego były prowadzone nierzetelnie; 5. Art. 197 § 1 OP, poprzez usankcjonowanie zaniechania Organu I instancji powołania biegłego w celu wydania opinii co do wiadomości specjalnych wymaganych w sprawie, a także zaniechanie przeprowadzenia tego dowodu przez Organ II instancji. Które to naruszenia przepisów postępowania doprowadziły do naruszenia przepisów prawa materialnego: 1. art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - poprzez uznanie że faktury VAT nr [...] i [...] z dnia [...] były fikcyjne, a wartości wykazane w fakturach nie są przychodem należnym w rozumieniu art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, a zatem spółka zawyżyła przychody o kwotę 16.400, 00 zł, 2. przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, poprzez uznanie, iż zarachowanie w koszty uzyskania przychodów w 1999 r. wartości zakupionych w 1997 r. grodzie w kwocie 180.000, 00 zł (163.600, 00 zł + 16.400, 00 zł) ze względu na brak związku z przychodem jest nieuprawnione. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270), Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób powodujący wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Istota niniejszego sporu sprowadzała się do dwóch kwestii tj. zakwestionowania przez organ podatkowy przychodu w kwocie 16.400 zł. wynikającego z faktur VAT nr [...] i [...] z dnia [...], dokumentujących sprzedaż grodzic, a w konsekwencji nie uznanie za koszt uzyskania przychodu kwoty 180.000 zł. ze względu na brak związku z tym przychodem. A ponadto zakwestionowanie jako kosztu uzyskania przychodu wydatków poczynionych na usługi telekomunikacyjne dot. nr telefonu [...], zainstalowanego w P. G. przy ul. [...]. W ocenie Sądu wbrew temu co twierdzi skarżąca organ podatkowy II instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nadto wszechstronnie rozpatrzył cały materiał dowodowy zebrany w sprawie, mający znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, jak i zastosował właściwe przepisy prawa podatkowego. W sprawie tej, co również należy zaznaczyć, a co słusznie podniósł organ podatkowy, w świetle zgromadzonego przez organ materiału dowodowego, to na podatnika został przeniesiony ciężar dowodu wykazania wszelkimi możliwymi dowodami okoliczności potwierdzających między innymi wysokość kosztów poniesionych na zakup spornych grodzic stalowych, a także wszelkich okoliczności związanych z ich dostawcą, sposobem zapłaty, składowaniem, jak i ich stanem technicznym, który pozwoliłby zweryfikować wysokość przychodu, wykazanego w ww. fakturach z dnia [...], dokumentujących ich sprzedaż. Zniszczenie bowiem faktur zakupu towaru z [...], nie zwalnia podatnika od wykazania w prowadzonym postępowaniu podatkowym okoliczności stwierdzających dokonanie przedmiotowej operacji gospodarczej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się bowiem pogląd, iż art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, nie dostarcza podstaw do twierdzenia, że ciężar przeprowadzenia dowodu w postępowaniu podatkowym zawsze spoczywa na organie podatkowym, a w konsekwencji, iż to na organie spoczywa nieograniczony obowiązek poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (tak wypowiedział się między innymi NSA w wyroku z dnia 19 lutego 2003 r., sygn. akt I SA/Gd 1658/00, niepubl. oraz NSA w wyroku z dnia 17 sierpnia 2001 r., sygn. akt III SA 1826/00, niepubl). Nie można zatem doszukiwać się wadliwości postępowania podatkowego, w sytuacji w której organ podatkowy wszelkimi możliwymi sposobami stara się ustalić istotne okoliczności sprawy, zaś podatnik kwestionując ustalenia organu zachowuje się biernie, utrudnia, bądź też nie stara się nawet przyczynić do zebrania materiału dowodowego wyjaśniającego kwestie sporne. W świetle powyższego Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo obalił domniemanie prawdziwości ksiąg rachunkowych, stosując przepis art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej, kwestionując rzetelność ksiąg podatkowych w części dotyczącej kupna i sprzedaży spornych grodzic. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał też w jakim zakresie kwestionuje te księgi oraz nie uznaje jej za dowód w sprawie, a także podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wraz z należytym uzasadnieniem tej decyzji. Tym samym zarzut dotyczący naruszenia art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 106, poz. 482 ze zm.) jest nieuzasadniony. Odnosząc się do drugiej kwestii spornej Sąd nie podziela przedstawionego przez Skarżącego zarzutu naruszenia art. 15 cyt. wyżej ustawy poprzez uznanie wydatków dotyczących usług telekomunikacyjnych z tytułu korzystania telefonu o nr [...] za koszty niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wskazać bowiem należy, że art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 106, poz. 482 ze zm.) nie wyszczególnia rodzajów kosztów uzyskania przychodów, ograniczając się do ogólnej ich definicji. W myśl tego przepisu kosztami uzyskania przychodów z poszczególnych źródeł są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu, z wyjątkiem tych, których ustawa nie uznaje za koszty uzyskania przychodów, a o których mowa w art. 16 ustawy. Brzmienie wyżej cytowanego przepisu nie pozostawia zatem wątpliwości, że podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów tylko takie wydatki, w stosunku do których wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem, możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodów uzależniona jest od łącznego spełnienia minimum trzech przesłanek, tj. uzyskania przychodu, istnienia związku przyczynowego między poniesionym wydatkiem a uzyskanym przychodem oraz od właściwego udokumentowania tego wydatku (wyrok NSA z 2001 r. I SA/Gd 45/99, wyrok NSA z 21.XII.2001 r. III SA 1127/01, wyrok NSA z 9.IV.1997 r. III SA 418/96). W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo dokonały oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w świetle, którego pomiędzy kwotą 8.868,88 zł poniesioną przez podatnika na usługi telekomunikacyjne wyżej określonego telefonu stacjonarnego, a prowadzoną działalnością gospodarczą brak jest związku przyczynowego. W przypadku skarżącej spółki wydatki zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z ww. tytułu nie spełniały bowiem w żadnym razie wymogu dotyczącego celowości ich poniesienia w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie ustalił, iż ze spornego nr telefonu korzystała Restauracja "L", której właścicielem był A. C., nadto, iż zamieszkiwał on wraz z rodziną pod adresem w P. G. przy ul. [...]. Wobec powyższego samo stwierdzenie podatnika, iż telefon ten był wykorzystywany przez zarząd spółki, której jedynym udziałowcem był A. C., nie uzasadniało celowości tych wydatków ponoszonych przez podatnika pod kątem osiąganych przychodów. Należy podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniu do decyzji, iż to na stronie wywodzącej skutki prawne, a więc podatniku, ciąży obowiązek wykazania, że wydatek przyczynił się do zwiększenia przychodu albo co najmniej mógł się przyczynić. Zaznaczyć należy, iż pomimo wezwania A. C. do przesłuchania w charakterze strony, nie wyraził on zgody na powyższe, słusznie wskazał też Dyrektor Izby, iż podatnik nie odpowiedział też na pismo organu w którym zwrócono się do niego z prośbą o szczegółowe wykazanie związku pomiędzy spornym kosztem a uzyskanym przychodem. Skoro zatem podatnik nie wykazał związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy oznaczonymi wydatkami a uzyskanym przychodem, a z ustaleń organów wynikają wnioski przeciwne do ogólnie sformułowanych twierdzeń podatnika, to niespełniona została przesłanka zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. W świetle zatem prawidłowo dokonanych ustaleń organu podatkowego zarzuty skarżącej spółki nie są trafne, albowiem pogląd organów podatkowych został w ocenie Sądu poparty przekonującą argumentacją, która znalazła oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących norm prawa materialnego, jak też prawa procesowego, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. DSz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło