I SA/Gd 308/97
WyrokWSA w Gdańsku1997-07-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik będący następcą prawnym spółki cywilnej może wykorzystać w swojej deklaracji VAT-7 kwotę podatku naliczonego wynikającą z rozliczeń podatku od towarów i usług odrębnego podatnika, jakim była spółka cywilna?Ratio decidendi
Wykorzystanie przez podatnika kwoty podatku naliczonego, będącego nadwyżką rozliczenia podatku od towarów i usług odrębnego podatnika (spółki cywilnej), jest nadużyciem prawa wynikającego z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT. Następstwo prawne po rozwiązaniu spółki cywilnej nie istnieje na gruncie podatku od towarów i usług, a podatnik ma prawo obniżyć podatek należny tylko o podatek naliczony wynikający z faktur, na których figuruje jako nabywca.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wykorzystania przez skarżącego, będącego następcą prawnym spółki cywilnej, kwoty podatku naliczonego z rozliczeń tej spółki w swojej deklaracji VAT-7. Skarżący twierdził, że powstało następstwo prawne po spółce cywilnej i że towar przejęty od spółki jest podwójnie opodatkowany. Organy podatkowe i sąd uznały takie działanie za nadużycie prawa i błędną interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako nieuzasadnioną na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o NSA.Pełny tekst orzeczenia
Wykorzystanie w deklaracji VAT-7 kwoty podatku naliczonego będącego nadwyżką rozliczenia podatku od towarów i usług odrębnego podatnika, jakim była spółka cywilna, jest bezspornym nadużyciem przysługującego podatnikowi prawa wynikającego z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Powoływanie się przez stronę na powstałe następstwo prawne wynikłe po rozwiązaniu się spółki jest na gruncie podatku od towarów i usług stanowiskiem błędnym i niczym nie uzasadnionym, gdyż w świetle przepisów cyt. wyżej ustawy następstwo takie nie istnieje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do badania zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368/.
W ustalonym bezspornie stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Na wstępie należy zważyć, że w przypadku rozwiązania spółki cywilnej art. 6a ust. 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają również towary, które po nabyciu nie zostały odsprzedane.
W przypadku rozwiązania Spółki podatnicy obowiązani są do sporządzenia spisu z natury towarów na dzień rozwiązania spółki w ciągu 30 dni od rozwiązania spółki, zaś w terminie 14 dni od dnia zakończenia tego spisu obowiązane są zawiadomić o dokonanym spisie z natury, ustalonej wartości towarów i kwocie podatku należnego urząd skarbowy /art. 6a ust. 5 cyt. ustawy o VAT/.
Obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług od ww. towarów i objętych spisem z natury powstaje w dniu, w którym powinien być sporządzony spis z natury, nie później jednak niż 30 dnia od dnia rozwiązania spółki /ust. 5 cyt. wyżej art. 6a/.
Gdy podatek od towarów i usług od towarów objętych spisem z natury zostanie w ww. okresie rozliczony, sprzedaż tych towarów zwolniona jest od podatku VAT przez okres 12 miesięcy /ust. 7 cyt. art. 6a/.
Podstawą opodatkowania jest wartość nie odsprzedanych towarów obliczona według cen sprzedaży stosowanych w obrotach z głównym odbiorcą /odbiorcami/, a w przypadku braku odbiorcy - według przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku z dnia przekazania, zmniejszona o kwotę należnego podatku /ust. 8 art. 6a/.
I wreszcie przy rozliczeniu podatku stosuje się odpowiednio przepis art. 21 ust. 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług /tj. w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 19 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo z zastrzeżeniem ust. 2-9, do obniżenia o tę różnicę podatku należnego za następne okresy/, przy czym podatek naliczony zmniejsza podatek należny tylko do wysokości kwoty podatku należnego.
W świetle powyższej regulacji prawnej nie sposób podzielić twierdzeń skarżącego, że towar, który przejął od rozwiązanej Spółki jest podwójnie opodatkowany podatkiem od towarów i usług.
Odnośnie meritum skargi w pełni należy zgodzić się z interpretacją przepisów cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, dokonaną przez organy podatkowe.
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w art. 19 ust. 1 określa, iż podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przed nabyciem towarów i usług.
Uprawnienia te bezsprzecznie dotyczą podatnika, którym w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług jest m.in. jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej oraz osoba fizyczna, spełniająca ustawą określone warunki.
Podatnik, stosownie do unormowań zawartych w art. 9 ust. 1 i 2 ustawy, obowiązany jest złożyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne, na podstawie którego uzyskuje numer identyfikacyjny, którym w myśl ust. 8 powoływanego przepisu winien posługiwać się w toku załatwiania wszelkich spraw z zakresu podatku od towarów i usług, a oprócz tego na gruncie tego podatku uzyskuje określone prawa i obowiązki.
W spornej sprawie mamy dwa podmioty spełniające warunki podatnika zdefiniowane w treści ustawy o podatku od towarów i usług, z tym, że mimo łączącej je osoby Mirosława A. są to dwa oddzielne podmioty, działające w różnych okresach czasowych, występujące w rejestrze podatników pod różnymi numerami identyfikacyjnymi.
Wykorzystanie w deklaracji VAT-7 przez skarżącego kwoty podatku naliczonego będącego nadwyżką rozliczenia podatku od towarów i usług odrębnego podatnika jakim była spółka cywilna jest bezspornym nadużyciem przysługującego podatnikowi prawa wynikającego z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT.
Powoływanie się przez stronę w złożonej skardze na powstałe następstwo prawne wynikłe po rozwiązaniu się Spółki jest na gruncie podatku od towarów i usług stanowiskiem błędnym i niczym nie uzasadnionym, gdyż w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (...) następstwo takie nie istnieje.
Skarżący jako odrębny podatnik miał prawo obniżyć podatek należny o podatek naliczony występujący tylko na fakturach VAT, na których jako nabywca figuruje PH "T." Mirosława A., posługującego się nadanym mu przez organ podatkowy I instancji numerem identyfikacyjnym NIP zaś wykorzystanie do obniżenia podatku należnego kwoty podatku naliczonego wykazanej w deklaracji innego podatnika należy traktować jako ewidentne naruszenie przepisów ustawy o VAT i przekroczenie praw podatnika.
Błędne jest również upatrywanie przez skarżącego następstwa prawnego po Spółce Cywilnej w art. 45 ust. 1 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Przedmiotowy przepis nie ma odniesienia do rozpoznawanej sprawy, gdyż reguluje on jedynie kwestie związane z odpowiedzialnością nabywcy majątku podatnika za jego zaległości podatkowe, powstałe przed nabyciem majątku podatnika.
Z tych przyczyn, skoro zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, skargę jako nieuzasadnioną na mocy art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o NSA, należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło