I SA/Gd 320/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-05-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, uznając, że podatniczka ponosi winę w nieodebraniu przesyłki poleconej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podatniczka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, ponieważ działania Urzędu Pocztowego w zakresie doręczenia przesyłki były prawidłowe, a strona miała świadomość toczącego się postępowania podatkowego i powinna wykazać większą staranność w odbiorze korespondencji.Stan faktyczny
Podatniczka A. K. nie odebrała decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającej zobowiązanie podatkowe z tytułu dochodów z nieujawnionych źródeł. Decyzja została dwukrotnie awizowana i zwrócona do nadawcy. Podatniczka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, twierdząc, że nie otrzymała decyzji z winy poczty. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że podatniczka ponosi winę w nieodebraniu przesyłki. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji Dyrektora, organ ponownie rozpatrzył sprawę i ponownie odmówił przywrócenia terminu, stwierdzając, że doręczenie zastępcze było skuteczne, a podatniczka nie uprawdopodobniła braku winy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 162 § 1 i § 2, art. 163 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.- dalej: O.p.), po rozpatrzeniu wniosku A.K. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 lipca 2008 r. ustalającej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2002 rok w kwocie 2.137,00 złotych, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Podstawą takiego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania:
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego decyzją z dnia 30 lipca 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. ustalił A.K. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2003 r. w kwocie 2.137,00 zł. Przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została przesłana za pośrednictwem poczty na wskazany przez podatniczkę adres do korespondencji w celu jej doręczenia. Jednakże w dniu 21 sierpnia 2008 r. (po dwukrotnym awizowaniu w dniach 4 i 12 sierpnia 2008 r.) Urząd Pocztowy dokonał zwrotu korespondencji do nadawcy z adnotacją "Zwrot - nie podjęto w terminie".
W dniu 23 września 2008 r. podatniczka zwróciła się do organu podatkowego pierwszej instancji celem udostępnienia kserokopii wymienionej wyżej decyzji, której - jak twierdziła - z winy poczty nie otrzymała w sierpniu 2008 r. Następnie pismem z dnia 24 września 2008 r., zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszoinstancyjnego. W uzasadnieniu wniosku podatniczka wskazała, że nie otrzymała decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 lipca 2008r., natomiast otrzymała upomnienie, wzywające ją do uregulowania należności z niej wynikającej. Złożyła zatem skargę na wadliwą działalność Urzędu Pocztowego G. - którą załączyła do wniosku. Podatniczka wyjaśniła jednocześnie, że w dniu 11 sierpnia 2008 r. zgłosiła się w Urzędzie Pocztowym po odbiór korespondencji, natomiast poczta wydała jej jedynie 3 przesyłki polecone adresowane do jej syna. Innych przesyłek nie otrzymała, w tym również decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., która była przechowywana od 4 sierpnia 2008 r. Podatniczka podniosła również, że po krótkim wyjeździe znalazła awizo (tj. w dniu 23 sierpnia 2008 r.), w którym została poinformowana o możliwości odebrania przesyłki w Urzędzie Pocztowym w dniach 18, 19 sierpnia.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji, działając na podstawie art. 169 § 1 O.p. pismem z dnia 26 września 2008 r. wezwał A.K. do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania poprzez złożenie odwołania od decyzji. W odpowiedzi na powyższe wezwanie podatniczka złożyła odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu wniosku A.K. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 lipca 2008 r. postanowieniem z dnia 8 grudnia 2008 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Nie zgadzając się z postanowieniem organu odwoławczego, strona skorzystała z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 147/09 uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że w wyniku jego wydania nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało przedwczesne rozstrzygnięcie merytoryczne.
Sąd w powyższym wyroku stwierdził bowiem, że w realiach przedmiotowej sprawy okolicznością podlegającą rozstrzygnięciu w pierwszej kolejności winno być dokonanie przez organ odwoławczy prawidłowych ustaleń co do terminu uzupełnienia przez A.K. braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Okoliczność ta bowiem rzutuje na treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Co prawda Dyrektor Izby Skarbowej w treści zaskarżonego postanowienia wskazał na to, że podatniczka złożyła odwołanie w dniu 7 października 2008 r., jednakże w ocenie Sądu kwestia zachowania terminu usunięcia braku wniosku nie została przez organ odwoławczy dostatecznie wyjaśniona, na co wskazywać miała również treść odpowiedzi na skargę, gdzie jako datę wniesienia odwołania wskazano datę 10 października 2008 r.
W tym stanie rzeczy, istotnym stało się ustalenie w sposób jednoznaczny daty wniesienia odwołania przez A.K. w wypełnieniu zobowiązania do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Dyrektor Izby Skarbowej, będąc związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powyższym wyroku, rozpatrując ponownie wniosek podatniczki o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, postanowieniem z dnia 25 listopada 2009 r. zlecił organowi podatkowemu pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów dla ustalenia w sposób jednoznaczny daty wniesienia odwołania przez stronę w wypełnieniu zobowiązania do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Wykonując zalecenia organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. ustalił, że podatniczka po otrzymaniu w dniu 30 września 2008 r. pisma organu podatkowego pierwszej instancji wzywającego do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, złożyła owo odwołanie za pośrednictwem poczty w dniu 7 października 2008 r. (data stempla pocztowego). Przesyłka zawierająca odwołanie wpłynęła do organu podatkowego pierwszej instancji w dniu 10 października 2008 r. i wówczas została opatrzona pieczęcią Urzędu Skarbowego w G. z oznaczeniem w treści "sala obsługi klienta". Treść wskazanej pieczęci wynika z faktu, że pracownik przyjmujący korespondencję wpływającą do Urzędu Skarbowego w G. posługuje się pieczęcią z oznaczeniem "sala obsługi klienta", przyjmując korespondencję zarówno wpływającą za pośrednictwem urzędu pocztowego, jak i złożoną osobiście w sali obsługi klienta urzędu. Zatem wniesienie odwołania nastąpiło z zachowaniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej.
Oceniając zaś okoliczności niniejszej sprawy w zakresie spełnienia przez podatniczkę przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia odwołania organ II instancji wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 lipca 2008 r. została przesłana za pośrednictwem poczty na wskazany przez stronę adres do korespondencji (tj. [...], ul. [...]) w celu jej doręczenia. W końcowej części decyzji organ podatkowy pierwszej instancji zawarł prawidłowe pouczenie, że odwołanie od niniejszej decyzji powinno być wniesione w terminie określonym zgodnie z art. 223 O.p., tj. w ciągu 14 dniu od dnia jej doręczenia, do organu odwoławczego - Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał tę decyzję. Po dwukrotnym awizowaniu w dniach 4 i 12 sierpnia 2008 r.) Urząd Pocztowy w dniu 21 sierpnia 2008 r. dokonał zwrotu korespondencji do nadawcy z adnotacją "Zwrot - nie podjęto w terminie"
Organ odwoławczy biorąc pod uwagę unormowania art. 144 zd.1, art. 150 § 1 pkt 1, art. 150 § 1a oraz art. 150 § 2 O.p. oraz stan faktyczny sprawy uznał, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 31 lipca 2008 r. została skutecznie doręczona w dniu 18 sierpnia 2008r. tj. w dniu, w którym upłynął czternastodniowy okres jej przechowywania w placówce pocztowej.
Skoro zatem doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu 18 sierpnia 2008r., to stosownie do postanowień art. 223 § 2 pkt 1 O.p. , odwołanie od niej powinno zostać wniesione w nieprzekraczalnym terminie do dnia 1 września 2008r. Tymczasem podatniczka złożyła przedmiotowe odwołanie dopiero w dniu 7 października 2008r., tj. po upływie terminu.
Odnosząc się do treści art. 162 § 1 O.p organ odwoławczy wskazał, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:
- podatnik uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), że uchybienie nastąpiło bez jego winy,
- wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
- wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony.
W złożonym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania argumenty oraz przedłożone przez stronę dokumenty powinny uprawdopodabniać czyli wskazywać, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy podatnika. Ciężar w tym zakresie spoczywa na stronie i nie może opierać się na samych twierdzeniach strony, lecz również na materiale, na podstawie którego byłoby możliwe ustalenie czy przedstawione okoliczności w istocie uprawdopodabniają, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy podatnika.
Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Zdaniem Dyrektora Izby mimo, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został przez A.K. złożony zgodnie z art. 162 § 2 O.p., to podniesiona przez stronę argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy podkreślił po pierwsze, że decyzja organu I instancji została przesłana na wskazany przez stronę adres. Po drugie nie kwestionując faktu zgłoszenia się podatniczki w dniu 11 sierpnia 2008 r. w Urzędzie Pocztowym celem odbioru przesyłek i odbioru jedynie 3 przesyłek adresowane do syna wskazał, że z pisma Urzędu Pocztowego z dnia 26 września 2008 r. wynika, że Urząd ten w sposób prawidłowy wykonał swoje czynności. W dniu bowiem otrzymania przesyłki, będącej przedmiotem skargi, tj. w dniu 4 sierpnia 2008 r. przekazał ją do doręczenia. Ponieważ listonosz nie zastał adresata, po zaawizowaniu przekazał przesyłkę do Urzędu Pocztowego G. Następnie po pierwszym okresie przechowywania, w dniu 12 sierpnia 2008 r. wystawił i przekazał do doręczenia powtórne zawiadomienie. Decyzja nie została jednakże odebrana we wskazanym terminie.
W ocenie organu podatniczka nie wykazała należytej dbałości o swoje interesy. Bezsprzecznie, jak wynika z akt sprawy, miała bowiem świadomość toczącego się postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2003 r. Nadto organ podatkowy pierwszej instancji przed wydaniem decyzji, pismem z dnia 24 czerwca 2008 r. zawiadomił stronę o nowym terminie załatwienia sprawy, który wyznaczono na dzień 31 lipca 2008 r. (przesyłka została odebrana w dniu 30 czerwca 2008r.). Strona posiadała zatem wiedzę, w jakim terminie zostanie wydana decyzja w jej sprawie, a tym samym powinna wykazać większą staranność oraz zainteresowanie odbiorem korespondencji. Tym bardziej, że jak wskazała w złożonym wniosku, po powrocie z krótkiego wyjazdu, tj. 23 sierpnia 2008 r., odebrała awizo, w którym została poinformowana o możliwości odbioru korespondencji w dniach 18,19 sierpnia.
W konkluzji organ odwoławczy uznał, że A.K. nie przedstawiła żadnych wiarygodnych okoliczności przemawiających za tym, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona zarzuciła postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 stycznia 2010 r. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na jego wynik, tj. naruszenie:
1. art. 162 § 1 O.p. poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżąca ponosi winę w nieodebraniu przesyłki poleconej,
2. art. 121 O.p., przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych, w tym organów administracji podatkowej oraz publicznego operatora pocztowego.
W oparciu o wskazane zarzuty A.K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że art. 162 § 1 O.p. nie wymaga od wnioskującego o przywrócenie terminu udowodnienia braku winy własnej. Przepis ten stawia jedynie wymagania, aby podatnik uprawdopodobnił, że nie był w stanie dochować terminu na skutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. "Prawdopodobieństwo zaś, jak wskazuje WSA w Bydgoszczy (wyrok z dnia 22 października 2008 r., I SA/Bd 293/08) "jest środkiem, który nie musi dawać pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie". W ocenie skarżącej, twierdzenia i dowody przedstawiane zarówno w trakcie postępowania przed organem odwoławczym, jak i w trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku nie tylko uprawdopodabniają, ale również udowadniają, że odpowiedzialność za całą sytuację z doręczeniem przesyłek poleconych leży wyłącznie po stronie Poczty Polskiej.
Podatniczka wskazała również, że "nie jest to pierwsze i prawdopodobnie ostatnie takie zdarzenie w jej życiu. Urząd pocztowy, który obejmuje swoją właściwością miejsce zamieszkania skarżącej nigdy nie działał - nawet obecnie po licznych interwencjach - prawidłowo. Od zdarzenia opisanego powyżej, skarżąca zwraca większą uwagę na pracę listonoszy i pracowników urzędu, stosując zasadę ograniczonego zaufania do Poczty Polskiej.
Końcowo strona podniosła, że od Dyrektora Izby Skarbowej można było więc oczekiwać, iż zaradzi on negatywnym skutkom błędów poczty i załatwi sprawę z poszanowaniem interesu podatnika, przedkładając go nad interes fiskalny. Zasada wyrażona w art. 121 O.p jest bowiem klamrą spinającą to co się faktycznie wydarzyło z normami regulującymi postępowanie podatkowe i jest przez to szersza niż ostrzeżenie przed nadmiernym biurokratyzmem, jaki w gruncie rzeczy wykazał organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga A.K. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Stosownie do treści art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym § 2 cyt. przepisu stanowi, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Odnosząc się do przesłanek przywrócenia terminu należy wskazać, że przepis art. 162 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania - por. W. Czachórski: Zobowiązania - zarys wykładu, Warszawa 1983, str. 171), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy - por. W. Czachórski, op. cit., str. 171-172 czy Z. Banaszczyk (w:) Kodeks cywilny. Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 1999, t. I, str. 930). Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga zatem wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Takie rozumienie przesłanki przywrócenia terminu jest zresztą utrwalone zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2006 r. II FSK 616/2005 ONSAiWSA 2007/3 poz. 67, z dnia 21 grudnia 2006 r. I FSK 374/2006, z dnia 18 sierpnia 2000 r. III SA 1716/99 LexPolonica nr 349705, z dnia 11 kwietnia 1997 r. III SA 1581/95 LexPolonica nr 339016), jak i w doktrynie (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2004, str. 586; H. Dzwonkowki (w:) C. Kosikowski, A. Huchla, H. Dzwonkowski, Ustawa Ordynacja Podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2004, str. 437).
W przedmiotowej sprawie sporne jest uprawdopodobnienie braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji. Obowiązek zaś uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na zainteresowanym i nie może być przerzucany na organ podatkowy. Organ podatkowy dokonuje natomiast oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy, i bierze pod uwagę, jak wyżej wskazano, wszystkie okoliczności faktyczne, oceniając winę według obiektywnych mierników staranności (zob. też B. Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, str. 486-487). Z dorobku orzecznictwa wynika, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą lub obłożną chorobę zainteresowanego, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por.. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 lutego 2000 r. I SA 1072/2000 LexPolonica nr 370242, z dnia 13 października 1999 r. I SA 459/99, z dnia 20 kwietnia 1999 r. I SA/Ka 1609/97 LexPolonica nr 346332, z dnia 1 marca 1999 r. II SA 45/99 LexPolonica nr 391191, z dnia 30 grudnia 1998 r. I SA 1128/98, z dnia 14 listopada 1995 r. SA/Wr 236/95 LexPolonica nr 341785).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że strona skarżąca, jako okoliczności mające uzasadnić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazała, że o decyzji organu I instancji dowiedziała się dopiero po otrzymaniu upomnienia, przy czym wyjaśniła, że to z winy Urzędu Pocztowego nie odebrała w terminie przedmiotowej decyzji. Złożyła skargę na wadliwą działalność Urzędu Pocztowego G., bowiem w dniu 11 sierpnia 2008 r. zgłosiła się w tym Urzędzie po odbiór korespondencji, natomiast poczta wydała jej jedynie przesyłki polecone kierowane do syna. Zdaniem strony nie może ona ponosić negatywnych konsekwencji działania Urzędu Pocztowego i dlatego jej zachowanie powinno zostać ocenione przez organ jako zupełnie niezawinione.
W ocenie Sądu, za poprawne należy uznać wnioskowanie Dyrektora Izby Skarbowej, że okoliczności przywołane przez skarżącą nie świadczą, by uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. Przede wszystkim organ ustalił, że działania Urzędu Pocztowego były prawidłowe, bowiem w dniu otrzymania przesyłki, będącej przedmiotem skargi, tj. w dniu 4 sierpnia 2008 r. przekazał ją do doręczenia. Ponieważ listonosz nie zastał adresata, pozostawił awizo a przesyłkę zwrócił do Urzędu. Następnie po pierwszym siedmiodniowym okresie przechowywania, w dniu 12 sierpnia 2008 r. wystawił i przekazał do doręczenia zawiadomienie powtórne. Prawidłowo też dokonano dniu 21 sierpnia 2008 r. zwrotu przesyłki do nadawcy.
Mając na względzie, że skarżąca miała świadomość tego, że toczy się wobec nie postępowanie podatkowe, co słusznie zauważył organ odwoławczy, zasadnie uznano, że nie uprawdopodobniła ona braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, stosowanie do art. 162 O.p.
Podnieść należy, że uprawnienia sądu administracyjnego ograniczone są do badania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. W niniejszej sprawie ocena Dyrektora Izby Skarbowej, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojego zawinienia, nie może zostać uznana za dowolną i mieści się w granicach swobodnego uznania. Badając z tego punktu widzenia rozstrzygnięcie Sąd uznał, że oparte ono zostało na właściwej ocenie stwierdzonych faktów i odpowiedniej interpretacji przepisów procedury w zakresie doręczeń i terminów tj. art. 223 § 2 pkt 1 O.p., 144, art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 O.p. oraz 162 § 1 i 2 O.p.
Wbrew także zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ wyrażonej w art. 121 O.p. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów podatkowych. Organ odwoławczy dokonał wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, ustalając, że doręczenie zastępcze decyzji organu I instancji zostało dokonane w sposób właściwy. Organ podatkowy nie ma możliwości wpływu na prawidłowość działania Poczty Polskiej i w tym zakresie nie ponosi za jej działania lub zaniedbania odpowiedzialności, o czym zasadnie skonstatował w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy.
W konsekwencji Sąd uznał, w świetle przesłanek art. 162 § 1 i § 2 O.p., że organ prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania, a swoje rozstrzygnięcie uzasadnił zgodnie z wymogami art. 210 § 4 O.p.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło