I SA/Gd 324/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-08-28
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Janina Guść, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji skarbowej jest zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nawet jeśli uchybienie nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez stronę, a kwestia przywrócenia terminu była już przedmiotem odrębnego postępowania sądowego?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdy termin ten został obiektywnie przekroczony. Stwierdzenie uchybienia terminu jest obligatoryjne i nie zależy od oceny winy strony. Sąd, rozpoznając skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu, nie jest uprawniony do ponownego badania okoliczności dotyczących przyczyny uchybienia, jeśli były one już przedmiotem kontroli sądowej w odrębnym postępowaniu.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję podatkową. P.J. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji wraz z odwołaniem. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu i postanowieniem stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu, wskazując na upływ terminu do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej w dniu 31 marca 2015 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując na brak winy w uchybieniu terminu z uwagi na jego tymczasowe aresztowanie i niepoinformowanie przez ojca o odbiorze decyzji. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu 20 marca 2015 r. decyzję, którą określił P.J. kwotę podatku naliczonego z tytułu podatku od towarów i usług.
W dniu 21 listopada 2017 r. do Izby Administracji Skarbowej wpłynął wniosek o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 marca 2015 r. oraz odwołanie.
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej w skrócie zwany Dyrektorem) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 marca 2015 r.
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2018 r. Dyrektor stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona P.J. w dniu 31 marca 2015 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem z dniem 14 kwietnia 2015 r. Z uwagi na to, że odwołanie zostało złożone 16 listopada 2017 r., należy uznać, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej.
Na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora P.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając mu naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1, art. 217 § 1 i 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przedmiotowe postanowienie jest konsekwencją bezzasadnego stwierdzenia przez organ, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wnoszący skargę podał, że decyzja organu pierwszej instancji została odebrana przez jego ojca, który nie poinformował go o odbiorze tego dokumentu, a przebywając w Areszcie Śledczym nie miał możliwości wniesienia odwołania.
P.J. zwrócił również uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji nie została wprowadzona do obrotu prawnego, albowiem w przypadku osób tymczasowo aresztowanych powinna zostać doręczona na adres Aresztu Śledczego. Doręczenie jej na adres zamieszkania, w czasie, gdy skarżący był tymczasowo aresztowany, było nieprawidłowe.
W uzupełnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego podał, że strona nie mogła zawiadomić organu o zmianie miejsca pobytu z uwagi na przebywanie w Areszcie Śledczym, w którym nie miała możliwości ustalenia adresu organu podatkowego. Pełnomocnik zwrócił także uwagę, że przesyłkę zawierającą decyzję organu, odebrał ojciec skarżącego nie mając świadomości, że jest ona skierowana do jego syna oraz, że istnieje określony termin na wniesienie odwołania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że nie zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa, a zatem brak było podstaw do jego uchylenia.
W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że okoliczności odnoszące się do braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania były przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 323/18. Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2018 r. Sąd uchylił postanowienie Dyrektora o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stwierdzając, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku na podstawie art. 162 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym Sąd w niniejszym uzasadnieniu nie będzie odnosił się do podnoszonych w skardze zarzutów, odnoszących się do tych okoliczności, które były już przedmiotem rozważań Sądu.
Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że treść art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który stanowił podstawę wydania zaskarżonego postanowienia, obliguje organ podatkowy do stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania w każdym przypadku jego przekroczenia, nawet nieznacznego. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010 r., II FSK 372/09, LEX nr 786866).
W stanie faktycznym sprawy przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została przesłana na adres ul. E., G. w dniu 23 marca 2015 r. a następnie w dniu 24 marca 2015 r. w związku z niemożnością doręczenia ze względu na nieobecność adresata dokonano pierwszego awizowania poprzez umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W dniu 31 marca 2015 r. przesyłka została odebrana przez R.J. - ojca skarżącego. Odwołanie wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 21 listopada 2017 r., a zatem po upływie przewidzianego terminu. Tym samym, organ zobligowany był, z mocy art. art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej do wydania postanowienia stwierdzającego obiektywny fakt uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
Sąd zwraca przy tym uwagę, że wydając postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ nie był uprawniony do badania kwestii zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Istotne znaczenie dla wydania przedmiotowego postanowienia miał jedynie obiektywnie stwierdzony fakt przekroczenia ustawowego terminu do złożenia środka odwoławczego. Przywołany przepis zobowiązuje bowiem organy podatkowe do wydania rozstrzygnięcia o wskazywanej treści w każdym przypadku uchybienia terminowi, i to niezależnie od tego, że do jego uchybienia doszło z przyczyn nie leżących po stronie skarżącej. W konsekwencji Sąd rozpoznając skargę na wydane postanowienie nie był także uprawniony do badania okoliczności, które leżały u podstaw uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Okoliczności te, jak zostało to już wskazane, zostały poddane kontroli sądu administracyjnego w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 323/18.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) oddalił skargę nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło