I SA/Gd 364/22
WyrokWSA w Gdańsku2022-06-07
Skład orzekający: Alicja Stępień, Małgorzata Gorzeń, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, gdy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące i istniało uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Spełniona została przesłanka zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (krótszy niż 3 miesiące), a także uprawdopodobnienie jego niewykonania, co potwierdzał brak uregulowania podatku oraz złożenie odwołania od decyzji wymiarowej. Organ nie był zobowiązany do badania sytuacji majątkowej strony w kontekście tej przesłanki.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego określił Spółce P. P. Sp. z o.o. podatek do zapłaty VAT za grudzień 2015 roku. Następnie nadał tej decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, powołując się na zbliżający się termin przedawnienia i uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do WSA w Gdańsku, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik, , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi "P" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 19 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę
Decyzją z dnia 30 października 2020 roku, nr 2206-SPV.4103.31.2018.KB, 2206-SPO.4103.30.2020.1, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku określił Spółce P. P. Sp. z o.o., zwanej dalej podatnikiem, w podatku od towarów i usług za grudzień 2015 roku:
1. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 2.302,00 zł;
2. podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 o podatku do towarów i usług za grudzień 2015 roku w wysokości 59.862,00 zł.
Pismem z dnia 16 listopada 2020 roku podatnik wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym przedstawił swoje stanowisko.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku dnia 25 października 2021 roku wydał postanowienie nr 2206-SEW.4253.5.2021.2.SZD, w którym nadał powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Skarżący nie zgodził się z treścią rozstrzygnięcia zawartego w powyższym postanowieniu Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku, nr 2206-SEW.4253.5.2021.2.SZD, z uwagi na co pismem z dnia 29 października 2021 roku na w/w postanowienie złożone zostało zażalenie.
Po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 29 października 2021 roku, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wydał dnia 19 stycznia 2022 roku postanowienie nr 2201-IEW.4253.137.2021.ARS, w którym utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego z dnia 25 października 2021 roku.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia 19 stycznia 2022 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku uznał, iż Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w postanowieniu z dnia 25 października 2021 roku dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, a w konsekwencji prawidłowo zastosował dyspozycję normy prawnej określonej w art. 239b § 1 pkt 4 oraz art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej.
Wskazano, że podatek do zapłaty określony decyzją z 30 października 2020 roku w trybie ustawy o podatku od towarów i usług za grudzień 2015 roku, przedawniał się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, tj. 31 grudnia 2021 roku. Na dzień wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, tj. 25 października 2021 roku - nie zaszły okoliczności skutkujące zawieszeniem, czy też przerwaniem biegu terminu tego zobowiązania podatkowego. W związku z tym wydając postanowienie w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności 25 października 2021 roku spełniona została przesłanka, o jakiej mowa w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Okolicznością potwierdzającą zasadność nadania zaskarżonym postanowieniem rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji niestatecznej z 30 października 2020 roku jest brak uregulowania na dzień wydania ww. postanowienia spornego podatku do zapłaty, wynikającego z ww. decyzji wymiarowej. Może to rodzić przypuszczenie, że przed upływem terminu przedawnienia zobowiązanie to nie zostanie wykonane.
Przypuszczenie niewykonania zobowiązania przed upływem terminu jego przedawnienia potwierdza także okoliczność złożenia odwołania od decyzji wymiarowej, której nadano zakwestionowany rygor natychmiastowej wykonalności.
Stwierdzono, że w sytuacji - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - gdy organ podatkowy powołuje się na zaistnienie przesłanki z pkt 4 art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej (tj. zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania) nie jest on zobowiązany do badania sytuacji majątkowej, perspektyw wykonania tego zobowiązania w świetle sytuacji majątkowej, czy też podejmowanie przez niego działań zmierzających do udaremnienia przyszłej egzekucji.
Niemniej organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał na okoliczności, które według niego umacniają obawę niewykonania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2015 rok. Są nimi:
1. brak majątku trwałego, w tym w postaci rzeczowych aktywów trwałych, środków transportu, a także zapasów (co ustalono na podstawie danych ze sprawozdania finansowego za 2020 rok);
2. poniesienie za 2020 rok straty bilansowej w wysokości 50.140,79 zł oraz straty podatkowej (zgodnie z zeznaniem CIT-8 za 2020 rok) w wysokości 46.929,62 zł;
3. posiadane na 25 października 2021 roku zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za sierpień 2018 rok oraz podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2016 roku wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 11.904.453,00 zł.
Biorąc pod uwagę opisane wyżej okoliczności sprawy, organ nie przyznał stronie racji o bezpodstawnym nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Przede wszystkim nie zgodzono się zarzutem błędnego zastosowania przepisu art. 239b § 1 pkt 1 i pkt 2 Ordynacji podatkowej. Podkreślono, że podstawą prawną zażalonego postanowienia był przepis art. 239b § 1 pkt 4 ww. ustawy, tj. zbliżający się termin upływu terminu przedawnienia. Organ pierwszej instancji nie uchybił też pozostałym przepisom powołanym przez Państwa w zażaleniu z 29 października 2021 roku. Opisany stan faktyczny sprawy opiera się na materiale dowodowym, znajdującym się w aktach sprawy. Strona natomiast, powołując się w zażaleniu na okoliczności m.in. posiadania licznych wierzytelności u kontrahentów, nie przedstawiła żadnych dowodów je potwierdzających.
P. P. Sp. z o.o. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, który miał wpływ na treść orzeczenia, poprzez bezzasadne uznanie, iż ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie spełnienia przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności są prawidłowe,
2. naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, tj.:
• art. 122 w zw. z art. 187 § 1 poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
• art. 191 poprzez dokonanie dowolnej zamiast swobodnej oceny dowodów,
• art. 210 § 4 poprzez brak wskazania w zaskarżonym postanowieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności,
• art. 121 w zw. z art. 122 poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie wzbudzający zaufania do organów podatkowych, w szczególności przez:
- rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść podatnika,
- wybiórcze traktowanie materiału dowodowego,
- oparcie ustaleń na domniemaniach.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 239b § 1 pkt 4 w związku z art. 239b § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Przepis ten stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest kumulatywne spełnienie ww. przesłanek.
W niniejszej sprawie podatek do zapłaty określony decyzją z 30 października 2020 roku w trybie ustawy o podatku od towarów i usług za grudzień 2015 roku, przedawniał się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, tj. 31 grudnia 2021 roku. Wobec ustalenia, że na dzień wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, tj. 25 października 2021 roku - nie zaszły okoliczności skutkujące zawieszeniem, czy też przerwaniem biegu terminu tego zobowiązania podatkowego uznać należy za prawidłowe stanowisko organu, że spełniona została przesłanka, o jakiej mowa w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Nie ulega też wątpliwości, iż okolicznością potwierdzającą zasadność nadania zaskarżonym postanowieniem rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji niestatecznej z 30 października 2020 roku jest brak uregulowania przez skarżącą na dzień wydania ww. postanowienia spornego podatku do zapłaty, wynikającego z decyzji wymiarowej. Mogło to więc rodzić przypuszczenie, że przed upływem terminu przedawnienia zobowiązanie to nie zostanie wykonane.
Okoliczność ta trafnie została też przez organ uzasadniona złożonym odwołaniem od decyzji wymiarowej. Z akt sprawy wynika , że wydano na skutek tego decyzję ostateczną z 13 grudnia 2021 r., a skarga od niej w sprawie I SA/Gd 91/22 została postanowieniem WSA w Gdańsku z 25 lutego 2022 r. odrzucona.
Sąd podziela pogląd, że w sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie - gdy organ podatkowy powołuje się na zaistnienie przesłanki z pkt 4 art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej (tj. zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania) nie jest on zobowiązany do badania sytuacji majątkowej, perspektyw wykonania tego zobowiązania w świetle sytuacji majątkowej, czy też podejmowanie przez niego działań zmierzających do udaremnienia przyszłej egzekucji.
Niemniej należy zwrócić uwagę, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał na okoliczności, które według niego umacniają obawę niewykonania przez Spółkę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2015 rok. Są nimi: brak majątku trwałego, w tym w postaci rzeczowych aktywów trwałych, środków transportu, a także zapasów , poniesienie za 2020 rok straty bilansowej w wysokości 50.140,79 zł oraz straty podatkowej , czy też posiadane na 25 października 2021 roku zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za sierpień 2018 rok oraz podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2016 roku wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 11.904.453,00 zł.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W tej sytuacji na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło