I SA/Gd 370/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz nałożenia sankcji postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. I SA/Gd 370/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z 1 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z [...]. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej 4 sierpnia 2014 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Postanowieniem z 7 października 2014 r. WSA w Gdańsku, na podstawie art. 169 p.p.s.a., stwierdził, że orzeczenie to jest prawomocne od 4 września 2014 r. Na wniosek skarżącej z 30 grudnia 2014 r., zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 2 stycznia 2015 r. doręczono skarżącej nieodebraną korespondencję, zawierającą odpis wyroku z 1 lipca 2014 r. z uzasadnieniem. 20 stycznia 2015 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącej z 16 stycznia 2015 r., złożony na urzędowym formularzu PPF o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 6 marca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie jest możliwe ze względu na fakt, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało prawomocnie zakończone przed złożeniem tego wniosku. Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła sprzeciw. Podniosła, że 14 stycznia 2015 r. został jej ponownie doręczony odpis wyroku wraz z uzasadnieniem; została także pouczona o trzydziestodniowym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, który – w ocenie skarżącej – winien rozpocząć swój bieg z dniem doręczenia jej nieodebranej korespondencji. Z tego względu nie wnosiła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a w terminie otwartym wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie adwokata celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Podkreśliła przy tym, że zamiar zaskarżenia wyroku z 1 lipca 2014 r. ujawniła już w piśmie z 7 lipca 2014 r., w którym wystąpiła o sporządzenie jego uzasadnienia. Skarżąca wykonała także zobowiązanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które miały na celu potwierdzenie jej sytuacji finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przepis zawarty w art. 243 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powołanego przepisu jasno wynika, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne o ile trwa postępowanie sądowe, a po prawomocnym zakończeniu postępowania – jeżeli strona zainicjuje jednocześnie nowe postępowanie, które miałoby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (tj. postępowanie nadzwyczajne). W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2012 r., I OZ 776/12 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wskazano, że "przez określenie "tok postępowania", zawarte w art. 243 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć tok postępowania sądowoadministracyjnego od chwili jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia" oraz że "stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez sąd". Postępowanie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz nałożenia sankcji zostało prawomocnie zakończone przed złożeniem przez skarżącą wniosku o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Z akt sprawy wynika bowiem, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 1 lipca 2014 r. stał się prawomocny od 4 września 2014 r. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez Sąd. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy nie jest możliwe ze względu na fakt, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało prawomocnie zakończone przed złożeniem tego wniosku (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 19 stycznia 2015 r., II SA/Bd 355/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 21 stycznia 2015 r., III SA/Kr 591/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazała, że ma na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie np. poprzez złożenie skargi o wznowienie postępowania, jednoznacznie podając, że jego celem jest "złożenia kasacji od wyroku" (rubryka 3.5 formularza PPF). Sąd nie podziela argumentacji skarżącej, że termin do wniesienia przez nią skargi kasacyjnej rozpoczął swój bieg z dniem faktycznego doręczenia jej uprzednio nieodebranej korespondencji, zawierającej nie tylko odpis wyroku z uzasadnieniem, ale też pouczenie o terminie do wniesienia środka zaskarżenia. Zauważyć należy, że Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 2 stycznia 2015 r. uwzględnił jedynie prośbę skarżącej zawartą w piśmie z 30 grudnia 2014 r. i doręczył jej korespondencję wysłaną 16 lipca 2014 r., której skarżąca – pomimo dwukrotnego awizowania – nie odebrała w terminie. Zdaniem Sądu doręczenie z 14 stycznia 2015 r. kwalifikować należy wyłącznie w kategoriach udzielenia skarżącej (na jej wniosek) informacji o zawartości i treści korespondencji skierowanej do niej 16 lipca 2014 r., której nie odebrała. W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącej, że przepis art. 73 p.p.s.a. przewiduje, że w przypadku braku możliwości doręczenia przesyłki bezpośrednio adresatowi w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy, a także dorosłemu domownikowi, administracji lub dozorcy domu w przypadku nieobecności adresata w domu, przechowuje się pismo przez okres 14 dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 1 p.p.s.a.). Adresata zawiadamia się o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni w placówce pocztowej albo urzędzie gminy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma we wskazanym wyżej siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia opisanego wyżej czternastodniowego terminu (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Pierwszego awizowania dokonano 21 lipca 2014 r. i od tej daty biegł czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 i 3 p.p.s.a., z którego upływem nastąpił skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego (tj. 3 sierpnia 2014 r.). Nadmienić należy, że data, w której dokonano powtórnego awizowania (w tym przypadku 29 lipca 2014 r.) nie ma wpływu na bieg terminu określonego w art. 73 § 1 i 3 p.p.s.a., termin do dokonania powtórnej awizacji ma wyłącznie charakter instrukcyjny. W świetle powyższego doręczenie skarżącej 14 stycznia 2015 r. nieodebranej korespondencji pozostaje bez wpływu na bieg terminu do wniesienia przez nią skargi kasacyjnej. Termin ten bowiem rozpoczął swój bieg 4 sierpnia 2014 r. i upłynął bezskutecznie z 3 września 2014 r. Z tej przyczyny przyjąć należało, że skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie jej prawa pomocy w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej, a już po prawomocnym zakończeniu postepowania sądowego w niniejszej sprawie. Bez wpływu na dokonaną ocenę miała także okoliczność wezwania skarżącej zarządzeniem referendarza sądowego z 23 stycznia 2015 r. do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które potwierdziłyby zasadność wniesionego przez nią żądania. Wprawdzie takie działanie orzekającego należy uznać za nieprawidłowe i niecelowe, w sytuacji gdy skarżąca nie złożyła wniosku o ustanowienie adwokata w toku postępowania sądowego a – jak już wskazano – po jego prawomocnym zakończeniu, to jednak okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.