I SA/Gd 370/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 marca 2025 r., nr 2201-IEW.4263.49.2024 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od III kwartału 2018 r. do IV kwartału 2020 r. postanawia: odrzucić wniosek przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku W wykonaniu zarządzenia Z-cy Przewodniczącego Wydziału z 31 lipca 2025 r. poinformowano A.S.(dalej: Skarżąca) o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 2 września 2025 r. godz. 12.30, sala nr 3. W zawiadomieniu zawarto pouczenie, że w przypadku oddalenia skargi uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wyrok stał się prawomocny od dnia 3 października 2025 r., co stwierdzono postanowieniem z 9 października 2025 r. Postanowieniem z 10 października 2025 r. Sąd umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na uprawomocnienie się wyroku. Odpis postanowienia doręczono Skarżącej dnia 16 października 2025 r. Pismem nadanym 22 października 2025 r. Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu powołała się na nagłą chorobę (zabieg i gorączkę). Wyjaśniła, że z uwagi na biopsję wykonaną 28 sierpnia 2025 r. była w okresie rekonwalescencji i złego stanu ogólnego, co uniemożliwiło jej podjęcie czynności w terminie. W okresie biegu terminu nastąpiło istotne pogorszenie samopoczucia i zdrowia psychicznego (ciężka depresja, rozżalenie). Ponadto Sąd nie powiadomił jej o wyroku, a informacja o jego uprawomocnieniu dotarła do niej wraz z postanowieniem, doręczonym 16 października 2025 r. Podniosła dodatkowo, że sprawuje stałą, całodobową opiekę nad dorosłą córką z orzeczonym poziomem wsparcia 95/100 pkt, co w tym okresie było dodatkową, obiektywną przeszkodą. Końcowo wskazała, że wniosek złożyła w terminie 7 dni od powzięcia wiedzy o skutkach jej zaniechania, tj. od dnia 16 października 2025 r. Do wniosku załączyła dokumentację medyczną. Postanowieniem z dnia 4 listopada 2025 r. WSA w Gdańsku odrzucił wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał 9 września 2025 r. gdyż Skarżąca zapoznała się z zawiadomieniem o terminie rozprawy, a termin na złożenie wniosku o przywrócenie upływał 16 października 2025 r., a więc 7 dni liczonych od 10 października 2025 r. Natomiast Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu złożyła 22 października 2025 r., tj. z uchybieniem ww. terminu. W konsekwencji jej wniosek należało odrzucić. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej postanowieniem z 10 marca 2026 r. sygn. akt III FZ 47/26 uchylił postanowienie WSA w Gdańsku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na to, że Sąd w zaskarżonym postanowienie nie wskazał, na jakiej podstawie faktycznej przyjął datę 10 października 2025 r. jako datę początkową ustania przyczyny uchybienia terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpoznając wniosek zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2026 r. poz. 143) - dalej jako "p.p.s.a." czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (§ 5). Przed przystąpieniem do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, Sąd zobowiązany jest zweryfikować zachowanie przez Skarżącą terminu do złożenia wniosku o przywrócenie, gdyż zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W konsekwencji w pierwszej kolejności konieczne jest określenie zarówno daty upływu termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Przy czym doręczenie sentencji wyroku następuje jedynie w sytuacji wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym, w przypadku oddalenia skargi o czym stanowi art. 139 § 4 p.p.s.a. Z uwagi na to, że Sąd wydał 2 września 2025 r. na posiedzeniu jawnym wyrok oddalający skargę, to wyrok ten nie podlegał doręczeniu z urzędu. Skarżąca zatem miała obowiązek wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie siedmiu dni od wydania tego orzeczenia. Z powyższego wynika, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał 9 września 2025 r. gdyż Skarżąca zapoznała się z zawiadomieniem o terminie rozprawy. W sprawie ustalenia daty upływu terminu na złożenie wniosku o przywrócenie należy wskazać, że w poprzednio wydanym postanowieniu Sąd wskazał, że upływał on 16 października 2025 r., a więc 7 dni liczonych od 10 października 2025 r. NSA uchylając to postanowienie nakazał dokładne wyjaśnienie dlaczego Sąd tę datę przyjmuje za datę ustania przyczyny uchybienia i ustali wówczas, czy wniosek z 22 października 2025 r. został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Odnosząc się do powyższego Sąd wskazuje, że w poprzednio wydanym postanowieniu w wyniku oczywistej omyłki pisarskiej błędnie podał jako datę upływu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu 16 października 2025 r. Wyjaśniając tę kwestię należy wskazać, że skoro Sąd wydał 2 września 2025 r. na posiedzeniu jawnym wyrok oddalający skargę, to Skarżąca miała obowiązek wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie siedmiu dni od wydania tego orzeczenia (art. 141§ 2 p.p.s.a.), tj. do 9 września 2025 r. Skarżąca miała wiedzę o tym obowiązku, ponieważ w zawiadomieniu o rozprawie została poinformowana o konieczności złożenia tego wniosku w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Mimo tego, jak wynika z jej wniosku niezasadnie oczekiwała na doręczenie jej wyroku z urzędu. W konsekwencji należało przyjąć, że wniosek złożony po 9 września 2025 r. jest wnioskiem spóźnionym i bieg terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu należało liczyć od 10 września 2025 r., tj. od pierwszego dnia uchybienia terminowi, skoro Skarżąca oprócz tego, że nie dochowała terminu, nie podała innej, wiarygodnej przyczyny tego uchybienia. Sąd zauważa, że Skarżąca we wniosku podnosiła, że uchybiła terminowi z uwagi na chorobę, jednak z dołączonych dokumentów wynika, że w tym czasie normalnie funkcjonowała, rejestrowała wizyty lekarskie i je odbywała. Przedłożyła: wynik badania histopatologicznego z 28 sierpnia 2025 r., wynik badania z 3 września 2025 r., informację dla lekarza 11 września 2025 r. i z 18 września 2025 r., zaświadczenie z 15 września 2025 r., skierowanie z 1 października 2025 r. Przy czym z zaświadczenia lekarskiego z 15 września 2025 r. wynika, że Skarżąca choruje przewlekle. Mimo pogorszenia jej stanu zdrowia jest w świadomości jasnej, zorientowana wielokierunkowo, bez cech psychozy. Lekarz zatem nie stwierdził, że pogorszenie samopoczucia może utrudniać jej funkcjonowanie. Uchybienie terminowi nie miało zatem związku z chorobą, skoro wniosek o przywrócenie terminu złożyła w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia o umorzeniu postępowania, z którego dowiedziała się o prawomocności wyroku. Skarżąca więc z doręczeniem jej postanowienia wiąże początek biegu terminu, co jednak jest niezasadne. Powzięcie bowiem wiedzy o skutkach jej zaniechania nie oznacza, że w tej dacie ustała przyczyna uchybienia terminowi. Nie można więc przyjąć, że istniała powołana przez nią przyczyna uchybienia (choroba, obowiązki opiekuńcze) i że trwała od 10 września 2025 r. do 16 października 2025 r. W konsekwencji należało przyjąć, że Skarżąca w celu zachowania siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie obowiązana była do złożenia go od 10 września 2025 r. do 17 września 2025 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu złożyła dopiero 22 października 2025 r., tj. z uchybieniem ww. terminu. W konsekwencji jej wniosek należało odrzucić. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 88 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.