I SA/Gd 376/02
WyrokWSA w Gdańsku2004-12-08
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Tomasz Kolanowski, Ewa Kwarcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i orzekająca co do istoty sprawy, może zostać wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed tym terminem?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która uchyla decyzję organu pierwszej instancji i orzeka co do istoty sprawy, nie może zostać wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jeśli zobowiązanie podatkowe wygasło przed dniem wydania decyzji przez organ drugiej instancji, decyzja nieuwzględniająca terminu przedawnienia podlega uchyleniu jako naruszająca prawo materialne, ponieważ organ nie ma podstawy prawnej do wydania orzeczenia w sprawie zobowiązania, które już wygasło.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej z dnia 25 stycznia 2002 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 1995 r. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa ze względu na przedawnienie zobowiązania podatkowego, wskazując na pięcioletni okres przedawnienia, który jej zdaniem nie został przerwany ani zawieszony. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że wydanie decyzji przez organ odwoławczy po terminie pięcioletnim nie powoduje przedawnienia, jeśli decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem tego terminu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznał, że nie może być wykonana i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 160 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski,, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 25 stycznia 2002 Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 1995 r. 1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 160 (sto sześćdziesiąt 00/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Gd 376/02
UZASADNIENIE
Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej, po ponownym rozpoznaniu sprawy ( uprzednia decyzja Izby Skarbowej uchylona została wyrokiem NSA z dnia 30.X.2001r. w sprawie I SA/Gd 273/00 ), decyzją z dnia 13 marca 1998r., kierując się m. in. art. 10 ust. 2 i art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. ) określił skarżącemu, firmie A, spółce z o.o. z siedzibą w G. za miesiąc styczeń 1995r. należną kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w wysokości 455,-zł oraz zaległość podatkową w wysokości 1.570,-zł wraz z odsetkami oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 471,-zł.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od powyższego orzeczenia, Izba Skarbowa, decyzją z dnia 25 stycznia 2002r., doręczoną stronie w dniu 28 stycznia 2002r., uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i określiła skarżącemu za ww. okres należną kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w wysokości 642,-zł, zaległość podatkową w wysokości 1.383,-zł wraz z odsetkami oraz ustaliła dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 415,-zł.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca przywołała dyspozycję art. 58 § 1 i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując na pięcioletni okres przedawnienia, który w tej sprawie upłynął. Skarżący stwierdził, że termin przedawnienia nie został przerwany ani zawieszony w tej sprawie. Zdaniem skarżącego, określenie przez organ odwoławczy kwoty zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na podstawie art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a/ Ordynacji podatkowej i art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów usług oraz o podatku akcyzowym, ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 4 i 6 ustawy o VAT stanowi naruszenie przepisów prawa ze względu na przedawnienie.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Okres przedawnienia zobowiązania podatkowego dotyczy organu I instancji; wydanie decyzji przez organ odwoławczy II instancji, po terminie pięcioletnim nie powoduje, iż nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Zdaniem Izby Skarbowej upływ 5-letniego terminu przedawnienia nie stanowi przeszkody do uchylenia przez organ odwoławczy w części lub w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana przed upływem tego terminu. Decyzja organu I instancji wydana została przed upływem terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 26 w związku z art. 10 § 1 ustawy o VAT podatnik jest zobowiązany do samoobliczenia i zadeklarowania w składanej za miesiąc rozliczeniowy deklaracji VAT-7. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o VAT zobowiązanie podatkowe lub kwota zwrotu różnicy podatku od towarów i usług przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji, chyba, że urząd skarbowy określi je winnej wysokości. Decyzję określającą urząd skarbowy może wydać dopóty, dopóki nie nastąpi przedawnienie zobowiązania podatkowego tj. do upływu 5 lat, licząc ten termin od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku ( art. 70 § 1 Op ). W tej sprawie decyzja przez organ I instancji wydana została w dniu 13 marca 1998r. tj. przed upływem terminu przedawnienia.
Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153/02, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Należy podzielić pogląd wyrażony w skardze, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie instytucja przedawnienia zobowiązania podatkowego o czym mowa w dyspozycji art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej; nie można natomiast podzielić zdania skarżącego, iż równocześnie ma tu zastosowanie art. 68 § 1Op do całości zaskarżonej decyzji, bowiem kwestią sporną nie jest wyłącznie przedawnienie prawa do wydania decyzji podatkowej.
I. decyzja określająca zaległość podatkową
Istotą przedawnienia zobowiązania podatkowego jest to, że ze względu na upływ określonego czasu od momentu powstania zobowiązania podatkowego, w którym organy podatkowe nie podjęły czynności w celu jego wyegzekwowania lub czynności te okazały się nieskuteczne, zobowiązanie to wygasa.
Wskutek przedawnienia zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego powoduje również wygaśnięcie odsetek za zwłokę.
W uzasadnieniu uchwały z dnia 6 października 2003r. ( FPS 8/03 ) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że upływ czasu spowoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego bez względu na to, czy postępowanie podatkowe się toczy, czy też nie, czy znajduje się w fazie przed organem I czy II instancji czy decyzja stała się ostateczna; stąd też badając zarzut przedawnienia należy w pierwszej kolejności zbadać datę wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Jeżeli zobowiązanie podatkowe wygasło po wydaniu decyzji ostatecznej skarga podlega oddaleniu, gdyż bierze się pod uwagę stan istniejący w dniu wydania decyzji organu II instancji. W sytuacji gdy zobowiązanie podatkowe wygasło przed dniem wydania decyzji organu II instancji, decyzja nieuwzględniająca terminu przedawnienia podlega uchyleniu jako naruszająca prawo materialne, ponieważ podstawy prawnej do wypowiadania się na temat zobowiązania podatkowego, które wygasło.
W tej sprawie zobowiązanie podatkowe wygasło z dniem 31 grudnia 2000r. tj. przed dniem wydania w dniu 25 stycznia 2002r. decyzji przez organ II instancji.
W przywołanej uchwale, którą Sąd podziela, Naczelny Sąd Administracyjny postawił tezę, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art./ 70 § 1 Ordynacji podatkowej upłynął przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy.
Poza sporem między stronami jest to, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące przerwanie bieg terminu przedawnienia ( art. 70 § 3 i nast. Op ).
II. decyzja ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2003r. w sprawie III SA 3430/01 ( Monitor Podatkowy nr 3/ 2004, poz. 37 ), iż przy ustalaniu w decyzji podatkowej kwot dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług obowiązuje termin wynikający z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej tj. 3 lata liczone od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, bowiem w tym zakresie decyzja ma charakter orzeczenia konstytutywnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269, skr. psa ) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, stwierdzając rażące naruszenie prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji, na mocy art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ) orzekł o jej nieważności.
Z uwagi na charakter zaskarżonego orzeczenia zawarto rozstrzygnięcie w trybie art. 152 psa. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 psa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło