I SA/Gd 376/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 listopada 2012 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i luty 2009 r. oraz od czerwca do grudnia 2009 r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Pismem wniesionym w dniu 11 lutego 2013 r. A.N. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na wydaną w jego sprawie decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 listopada 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i luty 2009 r. oraz od czerwca do grudnia 2009 r. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący wniósł skargę. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że o fakcie wydania wobec niego ostatecznej decyzji z dnia 28 listopada 2012 r. dowiedział się z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 25 stycznia 2013 r., natomiast z jej treścią zapoznał się w dniu 7 lutego 2013 r. Decyzja ta skierowana została na jego adres zamieszkania w Ch. ul. [...] jednak skarżący nie wie, kto mógł odebrać przesyłkę. Taka korespondencja, tak jak zresztą inna (np. wezwania do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego) na ten adres nie dochodziła. Skarżący podkreślił, że spodziewał się otrzymać decyzję w terminie późniejszym, bowiem pismem z dnia 23 października 2012 r. poinformowano go, że postępowanie zostanie zakończone do dnia 24 grudnia 2012 r. Wskazał też, że żaden z pełnomocników, którzy reprezentowali skarżącego w postępowaniu kontrolnym, nie odebrał adresowej do niego przesyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 ww. ustawy stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Wszystkie wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu wynikające z powyższych przepisów zostały w przedmiotowej sprawie zachowane, dlatego też Sąd mógł dokonać oceny złożonego wniosku w zakresie zasadności przywrócenia wnioskowanego terminu. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Przede wszystkim skarżący nie zdołał podważyć skuteczności doręczenia przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. Przesyłka ta została wysłana na adres zamieszkania skarżącego w Ch., ul. [...]. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki oraz wyjaśnień Urzędu Pocztowego w Ch. (k. 45-46), została ona odebrana przez I.N., pełnoletniego domownika, który podjął się oddania pisma adresatowi. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 749) w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Biorąc pod uwagę istotę doręczenia zastępczego we wskazanym trybie przyjąć należy, że doręczenia dokonuje się domownikowi, ale ze skutkiem dla strony. W samej konstrukcji doręczenia do rąk domownika pisma przeznaczonego dla strony tkwi założenie, że w sytuacji objętej hipotezą powołanego przepisu dopuszczalne jest pozostawienie korespondencji zamiast bezpośrednio adresatowi innej osobie będącej domownikiem gotowym do dalszego przekazania pisma podmiotowi nieobecnemu w mieszkaniu (tak NSA w wyroku z 12 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1648/11, LEX nr 1221194). Sąd podziela w tym kontekście pogląd, że z faktu pozostawania we wspólnocie domowej oraz zobowiązania się domownika do oddania pisma wynika domniemanie upoważnienia do odbioru pism. Domniemanie to może zostać obalone przez adresata, jeżeli wykaże brak upoważnienia pełnoletniego domownika do odbioru pism. W przeciwnym razie ewentualne zaniechania domownika, w tym polegające na nieoddaniu we właściwym czasie pisma adresatowi, obciążają tegoż adresata (zob. wyrok NSA z 4 grudnia 2012 r., I FSK 24/12, postanowienie NSA z dnia 31 lipca 2008r., sygn. akt. I FZ 319-325/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r., III SA/Wa 3477/11, a także na gruncie analogicznych regulacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: postanowienie NSA z 31 marca 2012r., sygn. akt: II FZ 12/12, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl). Staraniom strony postępowania pozostawić bowiem należy zapewnienie takiego odbioru korespondencji, który pozwala uniknąć negatywnych konsekwencji upływu terminów procesowych. W rezultacie okoliczność zaniechania lub zwłoki domownika w oddaniu przesyłki adresatowi - co do zasady – nie powinna mieć wpływu na wykazanie przesłanki braku winy u adresata. W okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy przyjęcie przez organ fikcji doręczenia zastępczego do rąk pełnoletniego domownika, wynikającej z art. 149 Ordynacji podatkowej znajduje swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, albowiem ze zwrotnego poświadczenia odbioru przedmiotowej przesyłki nie wynika by I.N., odbierający przedmiotowe wezwanie jako domownik strony, uchylił się od oddania się pisma adresatowi, skoro odbiór korespondencji w tym charakterze pod powyższym rygorem potwierdził własnoręcznym podpisem. Zwrotne potwierdzenie odbioru nie budzi zastrzeżeń co do zupełności jego pozostałych elementów. W tej sytuacji mając na uwadze art. 149 Ordynacji podatkowej należy przyjąć, że doręczenie decyzji nastąpiło prawidłowo. W judykaturze akcentuje się, że o dochowaniu należytej dbałości przez stronę postępowania, a tym samym o spełnieniu przesłanki braku winy, nie może być mowy, jeżeli uchybiając terminowi strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa (zob. np. post. NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FZ 89/10, CBOSA). Skarżący twierdząc, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję nie została prawidłowo doręczona, nie przedstawił na tę okoliczność żadnego dowodu. Nawet jednak jeśli przyjąć, że domownik faktycznie nie oddał skarżącemu przedmiotowej przesyłki, której odbiór pokwitował, to jego zaniechanie, jak wspomniano, obciąża samego skarżącego. Bez znaczenia w tej sytuacji pozostawała okoliczność, że skarżący spodziewał się otrzymać decyzję w terminie późniejszym. Zgodnie z art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Zgodnie z § 2 tego przepisu jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jakkolwiek skarżący w toku postępowania był reprezentowany przez kilku pełnomocników, to jednak pełnomocnictwa te nie obejmowały postępowania odwoławczego (dotyczyły one reprezentowania podatnika przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej oraz złożenia odwołania od decyzji wydanej przez ten organ). W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo, mając na względzie art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej, doręczył wydaną w dniu 28 listopada 2012 r. decyzję samemu podatnikowi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania tej czynności.