I SA/Gd 377/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-02-18

Skład orzekający: Marek Kraus, Sławomir Kozik, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać solidarnie pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został zgłoszony po ustawowym terminie?
Ratio decidendi
Członek zarządu spółki z o.o. odpowiada solidarnie za zaległości podatkowe spółki, jeśli pełnił obowiązki w czasie powstania zobowiązania podatkowego oraz nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie. Organ podatkowy musi wykazać pełnienie obowiązków w tym czasie oraz bezskuteczność egzekucji wobec spółki, natomiast ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. Przekazanie prowadzenia spraw spółki innym podmiotom nie wyłącza odpowiedzialności członka zarządu.
Stan faktyczny
H.P., jako były prezes zarządu spółki B. Sp. z o.o. w upadłości, została pociągnięta do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku VAT za maj-lipiec 2018 r. Egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna z powodu braku majątku. Spółka ogłosiła upadłość z opóźnieniem, a wniosek o upadłość został złożony dopiero w sierpniu 2018 r., po ustawowym terminie. H.P. kwestionowała odpowiedzialność, podnosząc m.in. zarzuty proceduralne i materialnoprawne dotyczące terminu zgłoszenia upadłości oraz pełnienia obowiązków zarządczych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień /spr./, Protokolant Specjalista Beata Jarecka, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi H.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 marca 2024 r., nr 2201-IEW.4123.51.2023/EP w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oddala skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku z 23 listopada 2023 r. nr 2216-SEW.4123.1.2023 orzekającej o odpowiedzialności H.P., jako byłego prezesa zarządu B. Sp. z o.o. w upadłości za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec oraz lipiec 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego - decyzją z 12 marca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przypomniano, że B. Sp. z o.o. nie uregulowała w terminie podatku od towarów i usług od maja do lipca 2018 r. (wynikającego z deklaracji VAT-7). Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku postanowieniem z 10 października 2023 r. Nr 2216-SEW.4123.1.2023 wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia odpowiedzialności skarżącej solidarnie z B. Sp. z o.o. za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług od maja do lipca 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. W dniu 23 listopada 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku wydał decyzję w powyższym zakresie nr 2208-SEW.4123.42.2023 w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej. Decyzja ta została doręczona 8 grudnia 2023 r.. Odnosząc się do odwołania organ wskazał, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej zostało bowiem wszczęte 23 października 2023 r., natomiast postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości B. Sp. z o.o. zostało wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na podstawie deklaracji przez wierzyciela i przekazanych organowi egzekucyjnemu (w tym przypadku wierzycielem i organem egzekucyjnym był Naczelnik Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku), w lipcu, sierpniu i wrześniu 2018 r.. Wskazano, że skarżąca pełniła obowiązki Prezesa zarządu B. Sp. z o.o. od 4 kwietnia 2013 r. (akt notarialny rep. A nr [...] z 4 kwietnia 2013 r.) do 2 czerwca 2023 r. (wykreślenie Spółki z Krajowego Rejestru Sądowego w wyniku zakończenia postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku sygn. akt [...]). Zatem pełniła jednoosobowo obowiązki członka zarządu w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań tej Spółki w podatku w podatku od towarów i usług od maja do lipca 2018 r. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono, że Spółka nie posiada nieruchomości. Z zajęć wierzytelności oraz konta bankowego w A. S.A. nie uzyskano środków, z których można byłoby skutecznie zaspokoić zaległości w podatku w podatku od towarów i usług od maja do lipca 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę objętych zaskarżoną decyzją. Postanowieniem z 4 marca 2019 r. Nr 2271-SEE.711.32.19/01 Naczelnik Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku zawiesił postępowanie egzekucyjne z uwagi na ogłoszenie upadłości B. Sp. z o.o. (postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku z 6 lutego 2019 r. Sygn. akt VI GU 706/18). Postanowieniem z 9 grudnia 2019 r. Nr 2271-SEE.711.257.19.01 Naczelnik Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku B. Sp. z o.o. w związku z uprawomocnieniem się postanowienia Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku z 6 lutego 2019 r. Sygn. akt VI GU 706/18 o ogłoszeniu upadłości B. sp. z o.o.. W wyniku prowadzonego postępowania upadłościowego uzyskano kwotę podlegającą podziałowi w wysokości 4.035,79 zł, z czego na zgłoszone przez wierzyciela Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku zaległości B. Sp. z o.o. przypadła kwota 201,84 zł (która nie zaspokoiła zaległości podatkowych będących przedmiotem niniejszego postępowania). W związku z całkowitym zlikwidowaniem majątku upadłego i wykonaniem ostatecznego planu podziału Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w Gdańsku postanowieniem z 12 grudnia 2022 r. Sygn. akt VI GUp 28/19 zakończył postępowanie upadłościowe B. Sp. z o.o.. Jak wynika z akt sprawy postanowienie to uprawomocniło się 11 stycznia 2023 r. Stąd nietrafiony jest podniesiony w odwołaniu zarzut, że postępowanie upadłościowe nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Przypomniano, że strona w odwołaniu zakwestionowała bezskuteczność egzekucji wobec Spółki podnosząc, że w postępowaniu karno - skarbowym wskazała, że w lutym 2018 r. sklep w U. otrzymał nowe wyposażenie, zatem egzekucja mogła być prowadzona z wyposażenia sklepu oraz wyposażenia stacji paliw. Jednak zauważono, że w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego strona nie wykazała majątku B. Sp. z o.o., mimo iż była wzywana do przekazania informacji odnoście posiadanych przez Spółkę ruchomości. Co do kolejnej kwestii organ przypomniał, że Spółka posiada zaległości z tytułu: • podatku od towarów i usług od maja do lipca 2018 r., • składek do ZUS z dwóch tytułów za grudzień 2015 r. z terminem płatności 14 styczeń 2016 r. (pozycja nr 944 i 945 spisu wierzycieli na 31 lipiec 2018 r. załączonego do wniosku o ogłoszenie upadłości), • nieuiszczonych płatności z tytułu wystawionych faktur sprzedaży towarów bądź usług wobec licznych kontrahentów, z których pierwsze przypadały dla T. S.A. z terminem zapłaty 27 listopad 2016 r. (pozycja nr 948 spisu wierzycieli na 31 lipiec 2018 r. załączonego do wniosku o ogłoszenie upadłości). Z wniosku B. Sp. z o.o. wynika, że Spółka posiada ogółem 59 wierzycieli, których wierzytelności (wymagalne i niewymagalne) na 31 lipca 2018 r. wynosiłyby ponad pięć milionów złotych. Dodatkowo ze sprawozdań finansowych Spółki wynika, że zobowiązania B. Sp. z o.o. za okres 2018 r. - 2021 r. przekraczały wartości majątku Spółki, natomiast wcześniej bo począwszy od 15 stycznia 2016 r. (14 stycznia 2016 r. termin płatności pierwszego i drugiego z kolei nieuregulowanego zobowiązania z tytułu składek do ZUS za grudzień 2015 r.) Spółka ta utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, bowiem opóźnienie w ich wykonaniu przekraczało trzy miesiące. Uznano zatem , że podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wystąpiły z dniem 16 kwietnia 2016 r., ponieważ był to pierwszy dzień po upływie trzech miesięcy od opóźnienia w zapłacie jej drugiego z kolei zobowiązania z tytułu składek do ZUS za grudzień 2015 r.. Zatem zarząd B. Sp. z o.o. powinien w 30 - dniowym terminie wskazanym ustawą prawo upadłościowe i naprawcze tj. licząc od 16 kwietnia 2016r. podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości Spółki. Jak wynika z akt sprawy Spółka zgłosiła wniosek o ogłoszenie upadłości dopiero 6 sierpnia 2018 r.. Organ pierwszej instancji w zaskarżonej odwołaniem decyzji stwierdził, że Spółka stała się niewypłacalna z dniem 11 lutego 2018 r., jednakże w ocenie organu odwoławczego B. Sp. z o.o. stała się niewypłacalna wcześniej tj. z dniem 16 kwietnia 2016 r. Rozbieżności te pozostają jednak bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, bowiem B. Sp. z o.o. nie zgłosiła wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. W postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i przed organem odwoławczym, wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu, strona nie uprawdopodobniła, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie nastąpiło bez jej winy. Także w trakcie toczącego się postępowania strona nie wskazała mienia należącego do B. Sp. z o.o., z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W odwołaniu strona wskazała, że w sklepie były prowadzone audyty finansowe i każdorazowo ich wynik był pozytywny. Zobowiązania z tytułu podatków i składek ZUS, B. Sp. z o.o. wypełniała terminowo. Zaległości z tytułu podatku VAT powstały dopiero za okres od maja do lipca 2018 r., a wcześniej Spółka miała tylko jednego wierzyciela. Według strony upadłość wobec przedsiębiorcy może być zgłoszona, gdy dłużnik ma więcej niż jednego wierzyciela. Nie zgodzono się z tym zarzutem. Spółka oprócz zaległości podatkowych posiadała zaległości wobec ZUS oraz licznych kontrahentów. Nie zgodzono się również z zarzutem, że dla ustalenia daty niewypłacalności Spółki i wskazania daty, w której wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być zgłoszony wymagana jest opinia biegłego z dziedziny rachunkowości. Ustalenie okoliczności, kiedy w Spółce wystąpił stan niewypłacalności nie wymaga wiadomości specjalnych. W aktach sprawy znajdują się bowiem dokumenty dotyczące zobowiązań Spółki oraz jej zaległości płatniczych. W odwołaniu wskazano, że z początkiem czerwca 2018 r. strona nie mogła już formalnie pełnić obowiązków członka zarządu, dlatego nie można przypisać jej odpowiedzialności solidarnej za zaległości B. Sp. z o.o.. Podano, że w sierpniu 2018 r. został ustanowiony tymczasowy nadzorca sądowy, który miał za zadanie zabezpieczyć majątek Spółki. Ponadto B. Sp. z o.o. działała w [...] na podstawie umowy ze spółkami centralnymi. Sposób zarządzania sklepem i stacją paliw był konsekwencją działań spółek centralnych. Spółki centralne wprowadziły od 12 stycznia 2018 r. procedurę PAL (płatność przed dostawą) aby otrzymać towar do sklepu. Spowodowało to kłopoty finansowe i spadek obrotów. Poza tym konsekwencją umowy dotyczącej współpracy (o znaku firmowym, najmu, umowy pożyczek) było zamknięcie sklepu i stacji paliw 14 czerwca 2018 r. Od chwili wypowiedzenia umów jednoosobowy zarząd B. Sp. z o.o. utracił kadrowe, organizacyjne i finansowe narzędzia do faktycznego sprawowania funkcji członka zarządu. Odnosząc się do tej kwestii wskazano , że właściwy czas na zgłoszenie upadłości B. Sp. z o.o. wystąpił w 2016 r. W odwołaniu podano, że strona miała świadomość, że wynik finansowy Spółki był coraz gorszy, a zadłużenie rosło. Organ wskazał, że osobami odpowiedzialnymi za sprawy kierowanej Spółki są członkowie jej zarządu, a przekazanie prowadzenia spraw Spółki innym podmiotom bądź osobom nie stanowi podstaw do wyłączenia odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu zakwestionowano także wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej wskazując, że upadłość skutkuje zatrzymaniem narastania odsetek, a wierzyciel ograniczył swoje ustalenia do przyjęcia kwot wskazanych w tytułach wykonawczych. Odnosząc się do tego zarzutu zauważono art. 107 § 3 Ordynacji podatkowej stanowi, że ogłoszenie upadłości podatnika lub jego następcy prawnego nie ma wpływu na naliczanie odsetek za zwłokę w odniesieniu do osoby trzeciej. Jednakże organ pierwszej instancji zastosował dla zaległości B. Sp. z o.o. przerwę w naliczaniu odsetek od 6 lutego 2019 r. (data wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości Spółki) do 11 lutego 2023 r. (data uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego). Nie zgodzono się z podniesionym zarzutem, że decyzja o orzeczeniu odpowiedzialności została wydana przedwcześnie i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. W opinii organu, wszystkie fakty i okoliczności mające miejsce w niniejszej sprawie, istotne z punktu widzenia możliwości dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia i orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. zostały należycie wyjaśnione i ocenione. Zgromadzony w aktach postępowania materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do oceny stanu faktycznego i wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Wskazano, że strona strona podniosła , iż nie miała rzeczywistej możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Odnosząc się do tego organ przypomniał , jak wynika z akt sprawy, przed wydaniem decyzji Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni postanowieniem z 27 października 2023 r. wyznaczył 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zawiadomienie strona odebrała 14 listopada 2023 r. i 15 listopada 2023 r. zapoznała się z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ podatkowy wydał decyzję 23 listopada 2023 r., a wypowiedzenie w sprawie (z wnioskami dowodowymi) wpłynęło do organu podatkowego 27 listopada 2023 r.. W postępowaniu odwoławczym nie skorzystała z możliwości wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego. Zauważono, że wnioski zawarte w piśmie z 20 listopada 2023 r., które wpłynęły do organu podatkowego po wydaniu decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku zostały powtórzone w odwołaniu i rozpatrzone postanowieniami z 9 lutego r. o odmowie przeprowadzenia dowodów oraz odmowie zawieszenia postępowania. Zatem wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku decyzji w sprawie orzeczenia odpowiedzialności przez doręczeniem organowi wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego pozostaje bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Organ wskazał także, że zaległości B. Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług od maja do lipca 2018 r. nie uległy przedawnieniu. Nastąpiło bowiem przerwanie biegu terminu przedawnienia w związku z ogłoszeniem 6 lutego 2019 r. upadłości Spółki. Postanowienie o zakończeniu postępowania upadłościowego uprawomocniło się 13 stycznia 2023 r. Dlatego też 5-letni bieg terminu przedawnienia dla zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług od maja do lipca 2018 r. biegnie na nowo od 14 stycznia 2023 r. (art. 70 § 3 O.p.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku zarzucono: 1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.: a) naruszenie przepisów postępowania: art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: O.p.), poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego z uwzględnieniem wniosków dowodowych strony, gdyż mogło to uchybienie mieć istotny wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie przepisu art. 121 § 1 O.p. poprzez podejmowanie w pierwszej oraz w drugiej instancji działań dyskrecjonalnych w celu wydania rozstrzygnięcia o z góry założonej treści z pominięciem obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co doprowadziło do zachwiania zaufania do organów podatkowych i w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; c) naruszenie przepisów art. 201 § 1 pkt 2 O.p. oraz art. 201 § lc pkt 1 lit. a) O.p. poprzez przedwczesne wydanie decyzji bez uprzedniego zbadania zagadnienia wstępnego lub ustalenia ewidentnego związku pomiędzy nałożeniem na skarżącą obowiązku uiszczenia zaległości podatkowych B. Sp. z o.o., a oceną, czy postępowanie upadłościowe wobec wymienionej Spółki zostało zakończone w sposób prawomocny i w jakim zakresie jego wynik potwierdza bezskuteczność egzekucji z masy upadłości Spółki "B." Sp. z o.o. z/s w U., 2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.: a) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 116 § 1 O.p. poprzez arbitralne przyjęcie, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki "B." Sp. z o.o. nie został zgłoszony we właściwym czasie, a także, że egzekucja prowadzona w ramach postępowania upadłościowego okazała się bezskuteczna, które to ustalenia miały wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 116 § 1 O.p. poprzez arbitralne przyjęcie, że H.P. faktycznie i bez przeszkód "pełniła obowiązki członka zarządu" Spółki "B." Sp. z o.o. w 2018 r., które to ustalenie miało wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego wniesiono o: 1) uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 marca 2024 roku, znak sprawy 2201-IEW.4123.51.2023/EP, a także poprzedzającą ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku z dnia 23 listopada 2023 roku, znak sprawy 2216-SEW.4123.1.2023; 2) umorzenie postępowania przed organami podatkowymi na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. na skutek uznania, że upłynął termin, o którym mowa w art. 118 § 1 O.p.; 3) zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., określanej dalej jako "p.p.s.a."). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności orzeczenia w drodze decyzji o odpowiedzialności skarżącej - jako osoby trzeciej - za zaległości podatkowe. Podstawę orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowią przepisy rozdziału 15 Działu III O.p. Zgodnie z art. 107 § 1 O.p. za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę zaległości podatkowych (art. 107 § 2 pkt 2 O.p.). Zasady odpowiedzialności określa art.116 O.p. Sąd w niniejszym składzie podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzona zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, zaś wykazanie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. W tej kwestii poglądy orzecznictwa i doktryny są zbieżne i utrwalone (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 85/03 - publ. "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" 2003 nr 4, poz. 93; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Ol 345/04 - publ. ZNSA 2005/1/98; A. Mariański i A. Karolak, Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z o.o., Warszawa 2004, s. 234-236; S. Babiarz i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 402; B. Adamiak i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Wrocław 2004, s. 433). W skardze strona skarżąca wskazała, że postępowanie upadłościowe B. Sp. z o.o. nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone dlatego brak jest możliwości stwierdzenia, że egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Wbrew podniesionym zarzutom, ustalenie zaistnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji może nastąpić na podstawie każdego dowodu wykazującego, że spółka nie ma majątku, który pozwalałby na zaspokojenie jej wierzyciela. Należy ,zdaniem Sądu, mieć na uwadze, że w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono, że Spółka nie posiada nieruchomości. Z zajęć wierzytelności oraz konta bankowego w A. S.A. nie uzyskano środków, z których można byłoby skutecznie zaspokoić zaległości w podatku w podatku od towarów i usług od maja do lipca 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę objętych zaskarżoną decyzją. Postanowieniem z 4 marca 2019 r. Nr 2271-SEE.711.32.19/01 Naczelnik Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku zawiesił postępowanie egzekucyjne z uwagi na ogłoszenie upadłości B. Sp. z o.o. (postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku z 6 lutego 2019 r. Sygn. akt VI GU 706/18). Postanowieniem z 9 grudnia 2019 r. Nr 2271-SEE.711.257.19.01 Naczelnik Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku B. Sp. z o.o. w związku z uprawomocnieniem się postanowienia Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku z 6 lutego 2019 r. Sygn. akt VI GU 706/18 o ogłoszeniu upadłości B. sp. z o.o.. W wyniku prowadzonego postępowania upadłościowego uzyskano kwotę podlegającą podziałowi w wysokości 4.035,79 zł, z czego na zgłoszone przez wierzyciela Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku zaległości B. Sp. z o.o. przypadła kwota 201,84 zł (która nie zaspokoiła zaległości podatkowych będących przedmiotem niniejszego postępowania). W związku z całkowitym zlikwidowaniem majątku upadłego i wykonaniem ostatecznego planu podziału Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w Gdańsku postanowieniem z 12 grudnia 2022 r. Sygn. akt VI GUp 28/19 zakończył postępowanie upadłościowe B. Sp. z o.o. Jak wynika z akt sprawy postanowienie to uprawomocniło się 11 stycznia 2023 r.. Stąd Sąd podziela ocenę, że w związku z tym nietrafiony jest podniesiony w skardze zarzut, że postępowanie upadłościowe nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Niezależnie od powyższego, odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec Spółki należy zauważyć, że nie jest rzeczą organu podatkowego weryfikacja, w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki, czy organ egzekucyjny wykorzystał wszystkie sposoby wyegzekwowania zobowiązania, w sytuacji gdy dysponuje wiążącym dla niego postanowieniem umarzającym postępowanie egzekucyjne. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości we "właściwym czasie". Należy zauważyć, że członek zarządu spółki z o.o. może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeżeli wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p.). Z ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe wynika, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli: • utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące, lub • zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ww. ustawy). Zatem "właściwym czasem" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości będzie zaistnienie jednej z w/w przesłanek, przy czym istotnym jest, która z tych okoliczności zaistnieje pierwsza. Ponadto dłużnik jest obowiązany nie później, niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (art. 21 ust. 1 ustawy ww. ustawy). Jak wynika z akt sprawy Spółka posiadała zaległości z tytułu: • podatku od towarów i usług od maja do lipca 2018 r., • składek do ZUS z dwóch tytułów za grudzień 2015 r. z terminem płatności 14 styczeń 2016 r. (pozycja nr 944 i 945 spisu wierzycieli na 31 lipiec 2018 r. załączonego do wniosku o ogłoszenie upadłości), • nieuiszczonych płatności z tytułu wystawionych faktur sprzedaży towarów bądź usług wobec licznych kontrahentów, z których pierwsze przypadały dla T. S.A. z terminem zapłaty 27 listopad 2016 r. (pozycja nr 948 spisu wierzycieli na 31 lipiec 2018 r. załączonego do wniosku o ogłoszenie upadłości). Spółka posiadała ogółem 59 wierzycieli, których wierzytelności (wymagalne i niewymagalne) na 31 lipca 2018 r. wynosiłyby ponad pięć milionów złotych. Dodatkowo ze sprawozdań finansowych Spółki wynika, że zobowiązania B. Sp. z o.o. za okres 2018 r. - 2021 r. przekraczały wartości majątku Spółki, natomiast wcześniej bo począwszy od 15 stycznia 2016 r. (14 stycznia 2016 r. termin płatności pierwszego i drugiego z kolei nieuregulowanego zobowiązania z tytułu składek do ZUS za grudzień 2015 r.) Spółka ta utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, bowiem opóźnienie w ich wykonaniu przekraczało trzy miesiące. Uznać zatem należy, że prawidłowo organ uznał, że podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wystąpiły z dniem 16 kwietnia 2016 r., ponieważ był to pierwszy dzień po upływie trzech miesięcy od opóźnienia w zapłacie jej drugiego z kolei zobowiązania z tytułu składek do ZUS za grudzień 2015 r.. Zatem zarząd B. Sp. z o.o. powinien w 30 - dniowym terminie wskazanym ustawą prawo upadłościowe i naprawcze tj. licząc od 16 kwietnia 2016r. podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości Spółki. Jak wynika z akt sprawy Spółka zgłosiła wniosek o ogłoszenie upadłości dopiero 6 sierpnia 2018 r., a zatem po upływie wymaganego terminu. Stąd niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku jest wynikiem zaniechania obowiązków skarżącej jako członka zarządu. Sąd zauważa także , że fakt istnienia tylko jednego wierzyciela nie ma znaczenia dla określenia istnienia przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu spółki. Nie można także zgodzić się również z zarzutem, że dla ustalenia daty niewypłacalności Spółki i wskazania daty, w której wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być zgłoszony wymagana jest opinia biegłego z dziedziny rachunkowości. Ustalenie okoliczności, kiedy w Spółce wystąpił stan niewypłacalności nie wymaga wiadomości specjalnych. Organy podatkowe mogą samodzielnie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ocenić, który moment był właściwy dla zgłoszenia przez członka zarządu wniosku o upadłość, gdyż w aktach sprawy znajdują się dokumenty dotyczące zobowiązań Spółki oraz jej zaległości płatniczych. W skardze strona skarżąca wskazała, że z początkiem czerwca 2018 r. nie mogła już formalnie pełnić obowiązków członka zarządu, dlatego skarżącej nie można przypisać odpowiedzialności solidarnej za zaległości B. Sp. z o.o.. Sąd oceny tej nie podziela, gdyż z akt sprawy wynika, iż właściwy czas na zgłoszenie upadłości B. Sp. z o.o. wystąpił już w 2016 r.. Osobami odpowiedzialnymi za sprawy kierowanej Spółki są z pewnością członkowie jej zarządu, a przekazanie prowadzenia spraw Spółki innym podmiotom bądź osobom nie stanowi podstaw do wyłączenia odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej. Ustawodawca także w żaden sposób nie różnicuje odpowiedzialności tych członków zarządu, którzy w rzeczywistości zajmują się sprawami osoby prawnej i tych, którzy zajmują bierną postawę. Bierna postawa prawidłowo powołanego członka zarządu nie wyłącza jego odpowiedzialności. Podstawą powstania odpowiedzialności jest bowiem sam fakt bycia członkiem zarządu, a nie stopień aktywności w realizacji obowiązków wynikających z piastowania funkcji w Spółce. Pełnienie funkcji członka zarządu jest bowiem funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z tego względu na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło