I SA/Gd 383/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Asesor WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 lutego 2007 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] orzekł o odpowiedzialności R.K. pełniącego funkcję prezesa zarządu "A" sp. z o. o., a od 24 października 2000 r. funkcję likwidatora "A" sp. z o. o. za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2000 r. oraz za styczeń i wrzesień 2001 r. Od powyższej decyzji R.K. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uchylenie wymienionej decyzji w całości oraz o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu odwołania R.K. podniósł, że decyzję o odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki "A" otrzymał w dniu 6 stycznia 2006 r. do wglądu, a w dniu 10 stycznia 2006 r. otrzymał jej kserokopię. Od decyzji tej nie składał odwołania wcześniej, albowiem nie miał żadnej wiedzy o sposobie rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Strona wskazała, że w okresie od połowy września do połowy grudnia przebywała kilkakrotnie na leczeniu poza miejscem zamieszkania. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż R.K. nie uprawdopodobnił braku zawinienia w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu prośby o przywrócenie terminu strona argumentuje, że nie mogła złożyć odwołania w ustawowym terminie, bowiem przebywała na leczeniu poza miejscem zamieszkania. Na powyższą okoliczność nie przedłożyła jednak żadnych dowodów. W tej sytuacji nie jest możliwe także ustalenie dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a jest to o tyle istotne, że prośbę o przywrócenie terminu można wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny, z powodu której nie dopełniono czynności, dla której termin został ustanowiony. Przywrócenie tego ostatniego terminu, zgodnie z art. 162 § 3 Ordynacji podatkowej jest niedopuszczalne. R.K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego , wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpatrzenia oraz, o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu strona skarżąca wyjaśniła, że pierwszą informację o decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego otrzymała z ZUS w dniu 3 stycznia 2006 r., kiedy organ ten dokonał egzekucji wyżej wymienionej decyzji ze świadczeń przedemerytalnych. W związku z tą okolicznością skarżący udał się do Urzędu Skarbowego , gdzie uzyskał informację, że decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego wysłano na adres strony postępowania i, że uznano ją za doręczoną w trybie art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący stwierdził, że nie okazano mu pisma poprzedzającego wydanie decyzji, które zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej powinien dostać w terminie 7 dni przed wydaniem wymienionej decyzji celem wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału. Skarżący stwierdził też, że bezsporna jest okoliczność, że od połowy września do połowy grudnia 2005 r. wyjeżdżał na leczenie poza miejsce zamieszkania. Wskazał jednakże, iż zamieszkuje wspólnie z żoną i dorosłym synem, i nikt z domowników nie otrzymał wymienionej decyzji oraz pisma poprzedzającego jej wydanie ani też awizo tych przesyłek. W ocenie skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wszystkie, niebudzące wątpliwości fakty pominął, a w rzeczywistości odniósł się wyłącznie do własnej interpretacji art. 223 § 2 i art. 162 Ordynacji podatkowej. Skarżący stwierdził, że okoliczność przebywania na leczeniu może udowodnić, ponieważ w tym czasie przebywał m. in. w sanatorium "[...]" w K. – Z., lecz organ dowodów tych nie żądał. Strona skarżąca zarzuciła ponadto Dyrektorowi Izby Skarbowej uchybienie terminu do rozpatrzenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Prośba została złożona w dniu 10 stycznia 2006 r. natomiast postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało doręczone stronie skarżącej dopiero w dniu 29 marca 2006 r. R.K. uzasadniając wniosek o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego wskazał, że w przypadku pozostawienia tej decyzji bez rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, organ II instancji będzie uważać tę decyzję za obowiązującą. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga R.K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie narusza przepisów prawa. Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (wyrok NSA z 07.03.2003 r. Sygn. akt I SA 2007/01; LEX nr 156366). Ponadto, zwrócono również uwagę, iż od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu (wyrok NSA z 28.12.2000 r. Sygn. akt I SA/Ka 1781/99; LEX nr 47160). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy uzasadnione jest stwierdzenie, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została doręczona w trybie art. 150 ustawy z dnia 19 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). W ocenie Sądu z potwierdzenia odbioru decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, bowiem że spełnione zostały warunki powalające uznać, iż decyzja została doręczona w sposób prawidłowy, w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Była ona dwukrotnie awizowana, przechowywana przez pocztę w terminie 7 dni od daty pierwszego awiza i 7 dni od daty drugiego awiza. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Strona skarżąca powyższego sposobu doręczenia skutecznie nie podważa. Za takie nie można uznać, w ocenie Sądu argumentacji, że w tym okresie w domu przebywali dorośli domownicy, żona i syn, którym nie została doręczona decyzja, jak również, że nie odebrali oni awiza. Organ podatkowy, po ustaleniu, iż osoba wymieniona w art. 147 § 1 lub § 2 Ordynacji podatkowej nie ustanowiła pełnomocnika do spraw doręczeń i nie zawiadomiła o tym właściwego w sprawie organu podatkowego, nie ma obowiązku podejmowania innych działań zmierzających do doręczenia decyzji w oparciu o przepis art. 150 Ordynacji podatkowej. (wyrok NSA z 10.11.2004 r. Sygn. akt FSK 614/04; LEX nr 147741). W przypadku tzw. doręczenia zastępczego decyzji termin do wniesienia odwołania do organu drugiej instancji liczy się od dnia następującego po dniu uznania decyzji za doręczoną zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej, nie zaś od daty późniejszego odbioru takiej decyzji. Upływ terminu przechowywania przesyłki listowej poleconej przez pocztę rodzi w dniu tego upływu skutek doręczenia i nie może już tego zmienić nawet fakt późniejszego - faktycznego doręczenia (wydania) decyzji (jej kserokopii czy też oryginału) stronie postępowania (wyrok WSA z 21.12.2005 r. Sygn. akt III SA/Wa 1073/05; LEX nr 189815). Jako datę doręczenia decyzji w rozpoznawanej sprawie przyjąć należy, w ocenie Sądu, dzień 27 października 2006 r. tj. ostatni dzień terminu obliczonego w sposób określony w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Strona skarżąca wskazuje, że okolicznością mającą uprawdopodabniać brak winy we wniesieniu odwołania jest kilkukrotny pobyt na leczeniu poza miejscem zamieszkania. Miało się to odbywać w okresie od połowy września do połowy grudnia 2006 r. Na potwierdzenie powyższego twierdzenia skarżący nie przedłożył jednak żadnego dowodu, wyjaśniając zarazem, iż organ podatkowy takich dowodów nie żądał. W ocenie Sądu chybiony jest zarzut, jakoby organ orzekający powinien podjąć czynności zmierzające do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Dlatego też nie jest zasadny zarzut, że organ orzekający powinien wezwać do złożenia stosowanych dowodów, jeśli uznał pisemne oświadczenie za niewystarczające. (wyrok NSA z 13.06.2002 r. Sygn. akt V SA 2320/01; LEX nr 109300). Dowód mający potwierdzać okoliczność przebywania na leczeniu sanatoryjnym strona przedłożyła dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Z tej przyczyny nie może on mieć wpływu na oceną zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Niemniej jednak zauważyć należy, że z dokutemu tego wynika, iż skarżący przebywał w K. – Z. w okresie od 16 września do 1 października 2005 r. Decyzja Naczelnik Urzędu Skarbowego została doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 28 października 2005 r., z tym, że pierwsze awizo miało miejsce 13 października 2005 r. drugie 20 października 2005 r., zatem doręczenie nie nastąpiło w okresie, w jakim skarżący miał przebywać poza miejscem zamieszkania. W ocenie Sądu stwierdzić należy, że ocena Dyrektora Izby Skarbowej, iż R.K. nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego nastąpiło bez jego winy jest prawidłowa. Zatem, nie zaistniały łącznie przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności, o których mowa w art. 162 Ordynacji podatkowej, wobec czego Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie odmówił stronie skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi. Mając na uwadze tak określony zakres postępowania sądowoadministarcyjnego Sąd nie może w niniejszym postępowaniu badać legalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Zarzut braku skutecznego doręczenia wezwania, o którym mowa w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w ocenie Sądu nie ma wpływu na ocenę zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Zgodzić należy się natomiast ze skarżącym, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wydane zostało z uchybieniem terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, ale w ocenie Sądu, uchybienie to nie ma wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.