I SA/Gd 396/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 13 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 lutego 2014 r., sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. postanawia: odmówić stronie skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 396/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wniesioną przez A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 lutego 2014 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 rok. Pismem wniesionym w dniu 29 września 2014 r. skarżąca Spółka reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Spółki wskazał, że jego zdaniem nietrafnie uznano prawidłowość doręczenia zastępczego przesyłki zawierającej informację o terminie rozprawy. Pierwsze awizo zostało dokonane w dniu 7 sierpnia 2014 r., drugie zaś 18 sierpnia 2014 r., a więc 11 dni od pierwszego awiza, co świadczy o nieprawidłowym działaniu doręczyciela. Brak też było informacji o miejscu pozostawienia drugiego awiza, a także podpisu przy pierwszym awizie. Adnotacja o miejscu pozostawienia awiza jest warunkiem ważności doręczenia zastępczego. Nie podano też przyczyny niedokonania doręczenia "normalnego". Przy pierwszym awizie jest wprawdzie pieczątka o tej treści, ale przy drugim – brak nawet takiej informacji w formie pieczątki. Na wypadek nieuznania powyższej argumentacji pełnomocnik strony dodatkowo podniósł, że według jego wiedzy i zapewnienia aplikantki adwokackiej zajmującej się odbieraniem korespondencji, niemożliwe było otrzymanie przez kancelarię dwukrotnie prawidłowych awiz pisma zawiadamiającego o terminie rozprawy, jak to odnotowano. Kancelaria działa 4 dni w tygodniu i "pilnuje się" by nie doszło do nieodebrania korespondencji awizowanej. O istnieniu terminu rozprawy pełnomocnik dowiedział się przy okazji sprawdzania sprawy I SA/Gd 288/14 (ta sama strona i ten sam przedmiot zaskarżenia za inny okres) co nastąpiło telefonicznie w dniu 22 września 2014 r., a następnie w dniu 23 września 2014 r. w czytelni, gdzie zapoznał się z awizem. W przeszłości miały miejsca nieprawidłowe awizowania przesyłek. Istnieje prawdopodobieństwo wrzucenia awiza do skrzynki o numerze 2, a nie 2A lub pozostawienia jej w drzwiach i przejęcia przez osoby trzecie. Pełnomocnik podniósł, że nie było żadnego racjonalnego powodu by odebrać zawiadomienie z WSA w sprawie I SA/Gd 388/14 a nie odebrać w sprawie I SA/Gd 396/14 (zbieżność terminów, ta sama strona i ten sam przedmiot sprawy). Nie jest możliwe, aby odebrano lub zlekceważono znajdujące się tam dwa awiza. Pełnomocnik wniósł o uznanie za obalone domniemanie zaistnienia doręczenia zastępczego ewentualnie wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków – autorów adnotacji o prawidłowym doręczeniu awiz na okoliczność ich prawidłowego wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (postanowienie NSA z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09, dostępny w internetowej bazie orzeczeń na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA). We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej Spółki zakwestionował prawidłowość doręczenia mu zawiadomienia o terminie rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka skierowana do pełnomocnika strony zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy została uznana za prawidłowo doręczoną w trybie tzw. "doręczenia zastępczego" z dniem 21 sierpnia 2014 r. (k. 84), tj. z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej. Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Paragraf ten stanowi, że zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Zgodnie z art. 73 § 3 P.p.s.a., w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Wynikające z powyższego przepisu warunki uznania przesyłki za skutecznie doręczoną zostały spełnione. Pierwsze zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej zostało pozostawione w skrzynce pocztowej adresata w dniu 7 sierpnia 2014 r., kolejne w dniu 18 sierpnia 2014 r. Zwrot przesyłki z powodu nieodebrania jej przez adresata nastąpił w dniu 26 sierpnia 2014 r. Nie ma racji strona twierdząc, że błędem doręczyciela było pozostawienie drugiego awiza w 11 dni po pierwszym. Przede wszystkim z art. 73 § 3 P.p.s.a. nie wynika, że powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma musi zostać pozostawione ósmego dnia po pierwszym. Ponadto w tym konkretnym przypadku termin siedmiu dni od dnia pozostawienia pierwszego awiza upływał w dniu 14 sierpnia 2014 r., powtórne awizo nie mogło zaś zostać pozostawione w dniu następnym, tj. 15 sierpnia 2014 r. (piątek), był to bowiem dzień ustawowo wolny od pracy. Doręczyciel dokonał więc powtórnego zawiadomienia w pierwszym dniu roboczym przypadającym po upływie terminu siedmiu dni od daty pozostawienia pierwszego awiza, który wypadł w poniedziałek 18 sierpnia 2014 r. Wbrew argumentacji strony formularz potwierdzenia odbioru przesyłki został wypełniony prawidłowo, zgodnie z procedurą obowiązującą w przypadku tzw. doręczenia zastępczego. Zgodnie z art. 65 § 2 P.p.s.a. do doręczania pism przez pocztę w postępowaniu sądowym stosuje się tryb doręczeń, jak w postępowaniu cywilnym, a zatem zastosowanie mają przepisy wydanego na podstawie art. 131 § 2 k.p.c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1350, dalej również jako rozporządzenie). Rozporządzenie to reguluje sposób postępowania doręczającego oraz placówki pocztowej operatora w sytuacji tzw. doręczenia zastępczego. Z § 8 ust. 2 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia wynika, że jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie siedmiu dni od dnia następnego po dniu pozostawienia tzw. pierwszego awiza, placówka pocztowa sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, które doręczający pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej i zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem. Taka adnotacja o treści "awizowano powtórnie 18.08.2014" wraz z podpisem znalazła się na adresowej stronie spornej przesyłki (k. 84). Z przepisów r nie wynika natomiast warunek zaznaczenia miejsca pozostawienia powtórnego zawiadomienia. Adnotacja o miejscu pozostawienia jest konieczna jedynie w przypadku pierwszego zawiadomienia, co wynika z art. 73 § 2 p.p.s.a. Taka też adnotacja znajduje się na formularzu odbioru spornej przesyłki – wskazano, że pierwsze zawiadomienie pozostawione zostało w skrzynce pocztowej. Z przepisów rozporządzenia nie wynika też konieczność wskazywania przyczyn "nie dokonania doręczenia normalnego" przy adnotacji o kolejnym zawiadomieniu. Ma to związek z faktem, że doręczyciel podejmuje tylko jedną próbę doręczenia. Jeżeli okaże się ona nieskuteczna, to przesyłka pozostaje przez okres czternastu dni w placówce pocztowej, a doręczyciel dostarcza tylko kolejne awizo. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia jeżeli do doręczenia przesyłki nie doszło, doręczyciel dokonuje adnotacji o przyczynie niedoręczenia przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru, umieszcza datę i składa swój podpis. Taka adnotacja sporządzana jest więc tylko raz. Wbrew twierdzeniom strony przy adnotacji o pierwszym awizie znajduje się też podpis, tzw. parafka, która jest jednak wystarczająca dla uznania, że wynikający z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia obowiązek złożenia przez doręczyciela podpisu został spełniony. Należy wskazać, że druk potwierdzenia odbioru prawidłowo wypełniony i podpisany przez doręczyciela Poczty Polskiej ma przymiot dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 218/08 podkreślono, iż dowód doręczenia przesyłki jako dokument urzędowy traktuje się za dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokumentom urzędowym k.p.a. przyznaje w tym zakresie większą moc dowodową o ile zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki: dokumenty sporządzono w przypisanej formie przez uprawnione do tego organy państwowe, zgodnie z ich właściwością (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r. str. 398). Dodać należy, że w myśl art. 76 § 3 k.p.a. możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, z zastrzeżeniem, że ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością powinna tę okoliczność udowodnić (patrz M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.). Wnioskodawca nie zdołał obalić domniemania prawidłowości doręczenia zastępczego, opierając argumentację na gołosłownych twierdzeniach, że doręczyciel nie zawiadomił adresata o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Okoliczności tych jednak w żaden sposób nie uprawdopodobniono. W doktrynie wskazuje się, że "domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. (...) Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania." (por. Dauter Bogusław, Komentarz do art. 73 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, LEX, 2013). W aktach sprawy nie ma dowodu, że procedura taka została przeprowadzona, nie wykazano też w żaden inny sposób, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. Również fakt odbierania innej korespondencji nie świadczy o tym, że przedmiotowa przesyłka nie była awizowana, a awiza nie zostały pozostawione w skrzynce pocztowej adresata. Odnosząc się do wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków – autorów adnotacji o prawidłowym doręczeniu awiz na okoliczność co do ich prawidłowego wykonania" zawartego we wniosku o przywrócenie terminu wyjaśnić należy, iż w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny może przeprowadzać tylko dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ma prawa przesłuchiwać świadka, o co wnosił pełnomocnik w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu. W kontekście powyższych rozważań nie sposób uznać, że pełnomocnik skarżącej dochował należytej staranności, nie wykazał on bowiem nieprawidłowości w czynności pozostawienia zawiadomienia o przesyłce. Pewność obrotu wymaga, aby mocodawca ponosił odpowiedzialność z tytułu działań pełnomocnika. Osoba działająca przez profesjonalnego pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała określonych czynności procesowych, dlatego też obciąża ją odpowiedzialność związana z wyborem osoby, której zleciła pomoc prawną. W świetle powyższego należało przyjąć, iż pełnomocnik skarżącej nie wykazał należytej staranności przy dokonaniu czynności procesowej i w konsekwencji wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku należało uznać za niezasadny. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.