I SA/Gd 397/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-10-19
Skład orzekający: Alicja Stępień, Ewa Kwarcińska, Danuta Oleś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego dotycząca przychodów z kapitałów pieniężnych, wydana na podstawie przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego, może być uznana za prawidłową, jeśli wnioskodawca kwestionuje wiarygodność informacji o uzyskanych przychodach i poniesionych kosztach, powołując się na późniejsze ustalenia dotyczące działalności spółki pośredniczącej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego jest prawidłowa, ponieważ organ interpretacyjny opiera się wyłącznie na stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, a nie na wątpliwościach czy przypuszczeniach wnioskodawcy. Wnioskodawca nie przedstawił dowodów na nierzetelność informacji o przychodach i kosztach uzyskanych od spółki pośredniczącej, a umowa z tą spółką pozwalała na przeksięgowanie środków, co wyklucza uznanie ich za stratę w kontekście wniosku o interpretację.Stan faktyczny
Skarżący R.K. złożył wniosek o interpretację podatkową dotyczącą przychodów z kapitałów pieniężnych z tytułu transakcji walutowych zawieranych za pośrednictwem spółki "A" S.A. Skarżący powołał się na wątpliwości co do rzetelności raportów spółki, która później zbankrutowała. Dyrektor Izby Skarbowej wydał interpretację uznającą stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, wskazując na przepisy dotyczące przychodów z kapitałów pieniężnych i pochodnych instrumentów finansowych. Skarżący wniósł skargę, zarzucając błędy w uzasadnieniu interpretacji i brak odniesienia się do jego zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Danuta Oleś (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 8 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
R.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego z dnia 8 stycznia 2010 r. wydaną w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej.
W dniu 12 października 2009 r. R.K. złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie przychodów z kapitałów pieniężnych.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynikało, że w dniu 23 sierpnia 2001 r. R.K. (zleceniodawca) zawarł z "A" S.A. z siedzibą w W. (zleceniobiorca) umowę o świadczenie usług pośrednictwa finansowego, której przedmiotem było zawieranie i wykonywanie w imieniu zleceniodawcy i na jego rzecz umów w zakresie walutowych transakcji terminowych (zwana dalej "umową"). W umowie ustalono, że zleceniobiorca będzie wykonywał transakcje na rynku walutowych kontraktów terminowych w sposób profesjonalny oraz z zachowaniem standardów obowiązujących na tym rynku. W aneksie do umowy zobowiązał się do nie zawierania kolejnych transakcji w sytuacji gdyby strata w wyniku tych transakcji wynosiła 10% powierzonego kapitału. Spółka była zobowiązana do pisemnego powiadomienia zleceniodawcy o takiej sytuacji, a dalsze zawieranie transakcji w wymagało jego pisemnej zgody. Ponadto, spółka zobowiązała się do wyrównania strat przekraczających 10% powierzonego kapitału. W wyniku umowy na rachunku spółki w "B" w W. zostało utworzone subkonto, dla którego zleceniodawca był jedyną osobą upoważnioną, do dokonywania przelewów wychodzących oraz wypłat powierzonego kapitału. Umowa zezwalała spółce na przeksięgowywanie wymaganych kwot tytułem zawieranych umów oraz do pobierania zgodnie z umową należnego jej wynagrodzenia, a także do pomniejszenia kwoty depozytu o stratę mogącą wystąpić w wyniku zawieranych umów. Na to subkonto do końca listopada 2001 r. wnioskodawca wpłacił 823.000 zł. Zgodnie z umową spółka przysyłała zleceniodawcy miesięczne raporty o wynikach prowadzonych transakcji. Na dzień 31 grudnia 2003 r. stan rachunku według raportu spółki wynosił 1.189.329,48 zł.
W końcu stycznia 2004 r. zleceniodawca chcąc "zdywersyfikować" swoje inwestycje, wezwał spółkę do wypłaty z rachunku 800.000 zł. W dniu 26 stycznia 2004 r. Spółka poinformowała wnioskodawcę, że żądana kwota znajduje się na subkoncie w oddziale "B", wobec czego wnioskodawca złożył dyspozycję przelewu na swój rachunek w "C". Następnie otrzymane środki zainwestował w funduszach inwestycyjnych a gdy inwestycje w funduszach przynosiły straty, część odzyskanych środków (685.000 zł) ponownie powierzył "A" S.A. wpłacając je na swoje subkonto. Na dzień 31 grudnia 2004 r. stan rachunku według raportu spółki wynosił 1.184.692,15 zł. W odpowiedzi na wezwanie zleceniodawcy z lutego 2005 r. "A" S.A. wystawiła dokument z informacją o uzyskanych zyskach i poniesionych kosztach na rachunku za cały rok 2004, który posłużył podatnikowi do wypełniania zeznania PIT-38 za 2004 r.
W związku z przekształceniem, z dniem 28 kwietnia 2005 r. "A" S.A. w "D" S.A, strony podpisały nowe umowy o zarządzanie portfelem a środki wraz z wypracowanymi zyskami przekazano na rachunek zleceniodawcy w "A".
W dniu 4 kwietnia 2006 r. po wykryciu rażących nieprawidłowości KPWiG cofnęła "D" S.A. pozwolenie na działalność maklerską i zażądała wypłacenia całości zdeponowanych środków klientom domu maklerskiego.
W dniu 8 kwietnia 2006 r. zleceniodawca wezwał pisemnie "D" S.A. do wypłaty całości środków ze swoich rachunków inwestycyjnych i rozwiązania dotychczas zawartych umów. W dniu 22 maja 2006 r. na rachunek wnioskodawcy w "C", spółka przelała 3.821,99 zł. Następnie w dniu 22 czerwca 2006 r. Sąd Rejonowy w W. ogłosił upadłość "D" S.A.
W dniu 31 lipca 2006 r., KPWiG poinformowała, że według informacji dostarczonej jej przez "D" S.A. na dzień 28 kwietnia 2005 r. (rozpoczęcie działalności maklerskiej) na rachunku wnioskodawcy były zapisane środki pieniężne w wysokości 4.796,32 zł, natomiast na dzień 4 kwietnia 2006 r. (cofnięcie pozwolenia na działalność maklerską) na rachunku były zapisane środki pieniężne i instrumenty finansowe na sumę 44.528,72 zł. Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że według raportów przekazywanych mu przez spółkę, wartość rachunków na dzień 28 kwietnia 2005 r. wynosiła 1.184.598,79 zł, a na dzień 31 marca 2006 r. wynosiła 1.296.943,88 zł, co w opinii wnioskodawcy świadczyło o tym, że spółka prowadziła oszukańczą podwójną księgowość celem oszukania klientów "A". Wskazał również, że z historii jego subkonta za 2004 r. dostarczonej przez "B" S.A. wyraźnie wynika, że środki pieniężne pojawiały się na nim jedynie w momencie, gdy żądał wypłaty środków lub gdy sam je wpłacał jednakże już następnego dnia były przeksięgowywane na rachunek główny "A" S.A.
W związku z powyższym podatnik zadał następujące pytania:
1. Czy można uznać, że w 2004 r. R.K. uzyskał przychód z kapitału pieniężnego w wysokości przedstawionej w dokumencie spółki, skoro środki nie znajdowały się w jego dyspozycji i jednocześnie można mieć poważne wątpliwości, że informacje zawarte w tym dokumencie są prawdziwe?
2. Jeśli odpowiedź na powyższe pytanie jest negatywna, to jak należy potraktować wypłatę ze stycznia 2004 r., jako wypłatę części kapitału i całego przychodu ze stycznia 2004 r. czy części kapitału i proporcjonalnego przychodu z tego okresu?
3. Czy można uznać środki wpłacone w 2004 r. jako stratę, skoro niemal z pewnością można stwierdzić, że były one używane do zaspokajania wniosków wypłaty innych klientów spółki i faktycznie przepadały, o ile nie złożono wniosku wypłaty do chwili kiedy spółka, a potem "D" posiadały środki by takie wnioski realizować?
4. Czy zgodnie z przepisem ustawy obowiązek odprowadzenia podatku od przychodów kapitałowych z instrumentów pochodnych nie spoczywał na spółce, skoro środki znajdowały się na jej rachunku w jej wyłącznej dyspozycji?
5. Czy właściciele spółki, a później "D" jak również osoby kierujące tymi podmiotami, uzyskującymi z tego tytułu określone przychody i odprowadzającymi od nich podatek mogą ponieść odpowiedzialność karno-skarbową jeśli Sąd uzna, że ich działalność z której uzyskiwali te przychody miała charakter przestępczy oraz czy wówczas środki odprowadzone przez nich jako podatek dochodowy zostaną zwrócone osobom poszkodowanym?
Uzasadniając własne stanowisko w sprawie wnioskodawca wskazał, że nie można uznać, iż uzyskał przychód z kapitału pieniężnego w wysokości przedstawionej w dokumencie spółki, ponieważ w oparciu o wydarzenia z 2006 r. należy uznać, że informacje w nim zawarte są całkowicie niewiarygodne. Zaznaczył, że wypłatę ze stycznia 2004 r. należy potraktować jako proporcjonalną wypłatę kapitału i proporcjonalną wypłatę przychodu, przy czym punktem odniesienia powinien być hipotetyczny stan rachunku z dnia 31 grudnia 2003 r. Środki wpłacone w 2004 r. należy uznać jako stratę ponieważ były one niemalże natychmiast w całości przeksięgowywane na rachunek spółki, a nie jak umowa przewidywała z tytułu zwieranych umów. Dodatkowo wskazał, że faktyczne wyniki inwestycyjne oraz skala inwestycji prowadzonych przez spółkę znacznie odbiegały od wyników i skali przez nią deklarowanych. To na spółce spoczywał obowiązek odprowadzenia podatku od przychodów kapitałowych z instrumentów pochodnych ponieważ całość środków znajdowała się w jej wyłącznej dyspozycji, jednocześnie to spółka powinna wykazać, że takie przychody faktycznie miały miejsce.
Dyrektor Izby Skarbowej działający w imieniu Ministra Finansów wydał w dniu 8 stycznia 2010 r. indywidualną interpretację, w której uznał, że w świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.
Na wstępie organ wskazał, że odpowiedź na pytanie piąte zostanie udzielona w odrębnej interpretacji. Następnie w uzasadnieniu interpretacji organ stwierdził, że ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, wynika, że wnioskodawca zawarł umowę o świadczenie usług pośrednictwa finansowego, której przedmiotem było zawieranie i wykonywanie w jego imieniu i na jego rzecz umów w zakresie walutowych transakcji terminowych. Na podstawie ww. umowy "A" S.A. zobowiązała się do wykonywania transakcji na rynku walutowych transakcji terminowych.
Organ zaznaczył, że wskazane rodzaje transakcji kwalifikowane są do przychodów o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.- dalej "p.d.o.f."). Na podstawie art. 5a pkt 12 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. pochodne instrumenty finansowe oznaczają prawa, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny towarów, walut obcych, waluty polskiej, złota dewizowego, platyny dewizowej albo od wysokości stóp procentowych lub indeksów, a w szczególności opcje i kontrakty terminowe.
Organ podniósł, że przychód z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających, zgodnie z art. 17 ust. 1b p.d.o.f. powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że konstruując przytoczony przepis, ustawodawca wprowadził odstępstwo od ogólnej definicji przychodu zawartej w art. 11 ust. 1 p.d.o.f., zgodnie z którą przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Organ wskazał również, że dla celów podatkowych zasady ustalania dochodu z powyższego źródła przychodu zostały unormowane w art. 30b p.d.o.f. oraz przywołał treść art. 23 ust. 1 pkt 38a (art. 30b ust. 2 pkt 3 ww. ustawy) i art. 45 ust. 1a pkt 1 p.d.o.f.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że z art. 30b ust. 6 p.d.o.f. wynika, że po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1, wykazać dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, w tym również dochody, o których mowa w art. 24 ust. 14, i dochody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych, a także dochody z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, i obliczyć należny podatek dochodowy.
Organ wyjaśnił, że aby podatnik mógł zrealizować obowiązek samoopodatkowania musi dysponować stosownymi informacjami dotyczącymi uzyskanych przychodów i poniesionych tytułem ich uzyskania kosztów. Zgromadzenie tych danych powinno następować w oparciu o informacje sporządzane i wysyłane podatnikowi przez podmioty za pośrednictwem których uzyskuje on dochody. Obowiązek sporządzania takich informacji został przewidziany w art. 39 ust. 3 p.d.o.f. Jednocześnie organ zaznaczył, że przepisy cytowanej ustawy nie nakładają na podmioty obowiązku obliczania, poboru i odprowadzenia na konto właściwego organu podatkowego podatku (zaliczki na podatek) z tytułu dochodów uzyskiwanych z realizacji terminowych transakcji walutowych.
Organ zajął stanowisko, że informacja o wysokości dochodu z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających sporządzana na formularzu PIT-8C umożliwia podatnikowi wypełnienie obowiązku złożenia zeznania podatkowego (PIT-38), o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1 p.d.o.f. Nie oznacza to jednak, że jej nieotrzymanie zwalnia podatnika z obowiązku złożenia tego zeznania, jak również nie oznacza, że podatnik wypełniający zeznanie PIT-38 w każdym przypadku jest bezwarunkowo związany wielkościami podanymi w PIT-8C. Wobec nie otrzymania informacji PIT-8C podatnik powinien rozliczyć się na podstawie posiadanych dokumentów zawierających m.in. dane pozwalające na określenie wysokości osiągniętego przychodu i kosztów jego uzyskania. W przypadku transakcji finansowych może to być np. historia rachunku inwestycyjnego. Organ zaznaczył, że podmioty sporządzające informację PIT-8C często nie mają wszystkich danych, zwłaszcza dotyczących kosztów uzyskania przychodu. Jeśli tylko podatnik jest zatem w stanie udokumentować poniesienie kosztu i jego związek z przychodem, wówczas może w zeznaniu PIT-38 uwzględnić wszystkie faktycznie poniesione koszty (a możliwe do uwzględnienia zgodnie z przepisami ustawy), a nie tylko te koszty, które wynikają z informacji PIT-8C.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wnioskodawca nie posiada dowodów na okoliczność nierzetelnego sporządzenia przez "A" S.A. informacji PIT-8C za 2004 r., na podstawie której sporządził zeznanie PIT-38 za 2004 r. Informacja uzyskana przez od KPWiG o stanie środków pieniężnych na rachunku nie stanowi żadnego przeciwdowodu i podstawy określenia wysokości dochodu uzyskanego w 2004 r., nawet w sytuacji gdy informacje o wysokości środków na rachunku w okresie późniejszym zawierały inne dane niż te wynikające z raportów przekazywanych wnioskodawcy przez spółkę, według których wartości tych środków były znacznie wyższe.
Organ podkreślił, w trakcie roku 2004 wnioskodawca nie stwierdził żadnych nieprawidłowości, gdy spółka dokonała wypłaty z rachunku żądanej kwoty i po pewnym czasie dokonał ponownie wpłaty części tych środków na swoje subkonto.
Odnosząc się z kolei do kwestii, iż z historii subkonta za 2004 r. wynika, że spółka dokonywała przeksięgowań środków pieniężnych na rachunek główny "A" S.A. organ stwierdził, że zawarta przez strony umowa zezwalała spółce na przeksięgowywanie wymaganych kwot tytułem zawieranych umów. W konsekwencji, organ wywiódł wniosek, że nie ma podstaw dla uznania środków wpłaconych przez zleceniodawcę w 2004 r. celem zawierania walutowych transakcji terminowych za pośrednictwem "A" S.A. jako straty z tej przyczyny, iż były one używane do zaspokajania wniosków wypłaty innych klientów spółki i według wnioskodawcy faktycznie przepadały, o ile nie złożono wniosku wypłaty do chwili kiedy spółka a potem "D" posiadały środki, by takie wnioski realizować.
Pismem z dnia 18 stycznia 2010 r. R.K. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu wskazał m.in., że w celu zrealizowania obowiązku samoopodatkowania, podatnik musi dysponować prawdziwymi informacjami
o uzyskanych przychodach i poniesionych kosztach. Wyjaśnił również, że "A" S.A. nie wystawiła wnioskodawcy informacji PIT-8C, lecz sporządziła dokument, na podstawie raportów miesięcznych sporządzonych przez spółkę. Wnioskodawca stwierdził, że subkonta na rachunku "A" S.A. w "B" należy traktować jako rachunki inwestycyjne, świadczą o tym raporty miesięczne, które stanowiły podstawę do wystawienia informacji o uzyskanych dochodach.
Po rozpoznaniu złożonego przez wnioskodawcę wezwania do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej, w dniu 22 lutego 2010 r. stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji z dnia 8 stycznia 2010 r.
R.K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej interpretacji.
Skarżący podniósł, że uzasadnienie zawarte w zaskarżonej interpretacji jest błędne. Wskazał, że nie posiada dowodów na okoliczność nierzetelnego sporządzania przez "A" S.A. informacji PIT-8C za 2004 r. ponieważ taki dokument nigdy nie został wystawiony przez ww. spółkę. Skarżący stwierdził, że wykazał że, subkonta klientów spółki utworzone na rachunku "A" S.A w "B" w W. były faktycznie rachunkami inwestycyjnymi wobec czego historia tych subkont jest historią rachunków inwestycyjnych. Fakt że, historia rachunków inwestycyjnych nie jest zbieżna z raportami miesięcznymi inwestora otrzymywanymi od "A" S.A. świadczy o tym iż "A" S.A. oszukiwała swoich klientów w 2004 r. i prawdopodobnie w latach wcześniejszych.
Skarżący zaznaczył, że organ w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie odniósł się do jego zarzutów.
Nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że skoro w styczniu 2004 r. spółka wypłaciła skarżącemu żądaną kwotę, a on nie stwierdził w tym zakresie żadnych nieprawidłowości, to takich nieprawidłowości nie było. Świadczy to jedynie o jego naiwnym przekonaniu, iż ma do czynienia z rzetelną firmą, gdy tymczasem działalność "A" S.A. miała charakter piramidy finansowej.
W odniesieniu do faktu przeksięgowywania środków z subkonta na rachunek główny spółki, skarżący wskazał, że umowa ściśle określała, że mogły one być przeksięgowywane tylko z tytułu zawieranych umów w zakresie walutowych transakcji terminowych oraz kwot należnego spółce wynagrodzenia (prowizji). Jakakolwiek dowolność w tej materii miała być wykluczona, jednak z powyższego wynika że spółka swobodnie dysponowała powierzonymi środkami co było niezgodne z zawartymi umowami.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy
z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszej części "P.p.s.a"), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa wydawane w indywidualnych sprawach.
Sąd, uwzględniając skargę uchyla pisemną interpretację (art. 146 § 1 P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale
i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Kierując się powyższymi przepisami Sąd dokonał oceny zaskarżonej indywidualnej interpretacji Ministra Finansów z dnia 8 stycznia 2010 r. i Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza ona prawa, a zatem skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.
W pierwszej kolejności należy wskazać na mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm. - zwanej "Ordynacja podatkowa") dotyczące wydawania indywidualnych interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2). Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3).
W myśl art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 2).
Z powyżej cytowanych przepisów wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż wydając indywidualną interpretację organ opiera się wyłącznie na stanie faktycznym przestawionym we wniosku. W postępowaniu w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji nie może być prowadzone postępowanie dowodowe zmierzające do zbierania materiałów dowodowych w sposób odpowiadający dyspozycji art. 187
w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej, jak również nie może toczyć się spór o stan faktyczny.
W związku z tym, to na podmiocie składającym wniosek o udzielenie interpretacji ciąży obowiązek dokładnego i wnikliwego przedstawienia stanu faktycznego sprawy, który należy rozumieć, jako pewien zbiór faktów składających się na sprawę interpretacyjną, czyli każdego elementu zdarzenia, które zaszło lub zachodzi
w rzeczywistości i składa się na określony stan rzeczy.
W rozpatrywanej sprawie, we wniosku o indywidualną interpretację R.K. opisując stan faktyczny wskazał z jednej strony na mające miejsce fakty tj. zwarcie z "A" S.A. z siedzibą w W. umowy o świadczenie usług pośrednictwa finansowego; dokonanie w listopadzie 2001 r. wpłaty w wysokości 823.000 zł; stan rachunku według raportu spółki na dzień 31 grudnia 2003 r. - 1.189.329,48 zł; wypłata z rachunku kwoty 800.000 zł w styczniu 2004 r.; ponowne powierzenie kwoty 685.000 zł "A" S.A.; stan rachunku według raportu spółki na dzień 31 grudnia 2004 r. - 1.184.692,15 zł; wystawienie przez "A" S.A. dokumentu z informacją o uzyskanych zyskach i poniesionych kosztach na rachunku za cały rok 2004; sporządzenie na podstawie tej informacji zeznania PIT-38 za 2004 r.; przekształcenie z dniem 28 kwietnia 2005 r. "A" S.A. w "D" S.A.; podpisanie nowej umowy o zarządzanie portfelem. Z drugiej jednak strony w treści wniosku wnioskodawca zawarł swoje wątpliwości, przypuszczenia, przeczucia i oceny, co do sposobu działania "A" S.A. i powstałej w jej miejsce "D" S.A.
Obowiązkiem organu wydającego indywidualną interpretację prawa podatkowego jest odniesienie przedstawionego przez stronę stanu faktycznego
i stanowiska do mających zastosowanie w sprawie odpowiednich przepisów prawa. Przy czym podkreślić należy, iż organ ma obowiązek odnieść się jedynie do przedstawionych przez stronę faktów, a nie do jej przypuszczeń czy wątpliwości.
Tymczasem zarówno podstawione przez stronę pytania, jak i własne stanowisko w sprawie opierają się prawie wyłącznie na jej wątpliwościach, przypuszczeniach
i przeczuciach ("można mieć poważne wątpliwości", "niemal z pewnością można stwierdzić", "informacje w nim zawarte są całkowicie niewiarygodne").
W ocenie Sądu organ w swojej interpretacji odniósł się jedynie do faktów, wskazując na przepisy prawa mające do tych faktów zastosowanie. Organ wydając zaskarżoną indywidualną interpretację oparł się na informacji ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, że R.K. zawarł umowę o świadczenie usług pośrednictwa finansowego, której przedmiotem było zawieranie i wykonywanie w jego imieniu i na jego rzecz umów w zakresie walutowych transakcji terminowych. Organ zaznaczył, że tego rodzaju transakcje są kwalifikowane do przychodów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 p.d.o.f. Zgodnie z tym przepisem za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających. W myśl art. 17 ust. 1b p.d.o.f. przychód z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających, powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że konstruując przytoczony przepis, ustawodawca wprowadził odstępstwo od ogólnej definicji przychodu zawartej w art. 11 ust. 1 p.d.o.f., zgodnie z którą przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Następnie organ wskazał, że na podstawie art. 5a pkt 12 p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 2004 r., pochodne instrumenty finansowe oznaczają prawa, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny towarów, walut obcych, waluty polskiej, złota dewizowego, platyny dewizowej albo od wysokości stóp procentowych lub indeksów, a w szczególności opcje i kontrakty terminowe.
W interpretacji organ wskazał również, że dla celów podatkowych zasady ustalania dochodu z powyższego źródła przychodu zostały unormowane w art. 30b p.d.o.f., zgodnie z którym, po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1, wykazać dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, w tym również dochody, o których mowa w art. 24 ust. 14, i dochody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych, a także dochody z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, i obliczyć należny podatek dochodowy.
Organ zajął stanowisko, że informacja o wysokości dochodu z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających sporządzana na formularzu PIT-8C umożliwia podatnikowi wypełnienie obowiązku złożenia zeznania podatkowego (PIT-38), o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1 p.d.o.f. Nie oznacza to jednak, że jej nieotrzymanie zwalnia podatnika z obowiązku złożenia tego zeznania, jak również nie oznacza, że podatnik wypełniający zeznanie PIT-38 w każdym przypadku jest bezwarunkowo związany wielkościami podanymi w PIT-8C. Wobec nie otrzymania informacji PIT-8C podatnik powinien rozliczyć się na podstawie posiadanych dokumentów zawierających m.in. dane pozwalające na określenie wysokości osiągniętego przychodu i kosztów jego uzyskania. W przypadku transakcji finansowych może to być np. historia rachunku inwestycyjnego. Organ zaznaczył, że podmioty sporządzające informację PIT-8C często nie mają wszystkich danych, zwłaszcza dotyczących kosztów uzyskania przychodu. Jeśli tylko podatnik jest zatem w stanie udokumentować poniesienie kosztu i jego związek z przychodem, wówczas może w zeznaniu PIT-38 uwzględnić wszystkie faktycznie poniesione koszty (a możliwe do uwzględnienia zgodnie z przepisami ustawy), a nie tylko te koszty, które wynikają z informacji PIT-8C.
W ocenie Sądu rację ma Dyrektor Izby Skarbowej twierdząc, że R.K. nie posiada dowodów, że sporządzona przez "A" S.A. informacja, na podstawie której wypełnił zeznanie PIT-38 za 2004 r. jest nierzetelna. Nie stanowi takiego dowodu informacja uzyskana od KPWiG o stanie środków pieniężnych na jego rachunku. Dopiero w przypadku posiadania dowodów jednoznacznie potwierdzających, że za rok 2004 skarżący nie uzyskał przychodu z tytułu zysków kapitałowych, można by było uznać, że nie powstał po stronie skarżącego obowiązek podatkowy lub możliwe byłoby dokonanie korekty złożonego w tym zakresie zeznania podatkowego.
Zdaniem Sądu biorąc pod uwagę wskazaną przez stronę treść umowy zawartej
z "A" S.A. organ miał podstawy aby twierdzić, że pozwalała ona spółce na przeksięgowywanie wymaganych kwot tytułem zawieranych umów. W tej sytuacji uprawniony jest wniosek organu, że nie ma podstaw dla uznania środków wpłaconych przez zleceniodawcę w 2004 r. celem zawierania walutowych transakcji terminowych za pośrednictwem "A" S.A. jako straty z tej przyczyny, iż były one używane do zaspokajania wniosków wypłaty innych klientów spółki i według wnioskodawcy faktycznie przepadały, o ile nie złożono wniosku wypłaty do chwili kiedy spółka a potem Dom Maklerski posiadały środki, by takie wnioski realizować.
Sąd pragnie podkreślić, że organ w sposób prawidłowy wskazał sposób opodatkowania przychodów uzyskiwanych z kapitałów pieniężnych, wskazując przy tym wszystkie przepisy regulujące tę kwestię i mogące mieć zastosowani w sprawie.
Co prawda Dyrektor Izby Skarbowej błędnie stwierdził, że w 2004 r. wnioskodawca uzyskał przychód (dochód) z kapitałów pieniężnych w wysokości określonej w PIT-8C, podczas, gdy podatnik nie uzyskał od "A" S.A. tego dokumentu, a jedynie informację, która posłużyła mu do wypełnienia zeznania PIT-38 za ten rok, jednak w ocenie Sądu nie jest to błąd, który dawałby podstawę do uchylenia zaskarżonej indywidualnej interpretacji. Organ podatkowy prawidłowo natomiast stwierdził, że na wskazanej spółce nie spoczywał obowiązek odprowadzenia podatku od przychodów (dochodów) osiąganych przez wnioskodawcę z tytułu terminowych transakcji walutowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznając, że w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie prawa materialnego, ani naruszenie przepisów postępowania, na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło