I SA/Gd 4/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 października 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku postanawia: odmówić skarżącej K.K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. K.K., reprezentowana przez adwokata M.K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisane wyżej postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zarządzeniem z dnia 4 marca 2009 r. wyznaczono w niniejszej sprawie termin rozprawy na dzień 8 kwietnia 2009 r. Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. Sąd postanowił odroczyć termin ogłoszenia orzeczenia i wyznaczyć na dzień 22 kwietnia 2009 r. W dniu 15 kwietnia 2009 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącej wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 kwietnia 2009 r. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2009 r., wydanym w niniejszej sprawie, odmówiono skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyroku, albowiem złożony wniosek, jako przedwczesny, nie wywoływał skutków prawnych. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 24 kwietnia 2009 r. W dniu 22 kwietnia 2009 r. wydano w niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę. W dniu 4 maja 2009 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie był wstanie w terminie złożyć wniosku z uwagi na stan zdrowia. Wskazał, że w okresie od dnia 15 kwietnia 2009 r. do dnia 24 kwietnia 2009 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim z uwagi na zapalenie oskrzeli (na tę okoliczność przedłożył zaświadczenie lekarskie o niemożności stawienia się we wskazanym okresie na wezwanie Sądu Rejonowego w określonych sprawach), zaś stan jego zdrowia nie polepszył się po dniu 24 kwietnia 2009 r. Dopiero w dniu 4 maja 2009 r. stan jego zdrowia uległ na tyle poprawie, że mógł podjąć obowiązku zawodowe i w tym dniu uzyskał telefonicznie informację w tutejszym Sądzie o dacie wydania wyroku w niniejszej sprawie. Tego samego dnia sporządził przedmiotowy wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Lex nr 192260). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych zawinienie pełnomocnika (strony) w uchybieniu terminu stanowi spełnienie negatywnej przesłanki, przewidzianej w art. 58 § 1 k.p.a. i wyłączającej dopuszczalność przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi. Prowadzi to do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 3122/02, nie publik.). Powyższy pogląd, wyrażony na gruncie art. 58 § 1 k.p.a., znajduje zastosowanie również w warunkach obowiązującego obecnie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem treść obu wskazanych przepisów jest zbieżna. Również w orzecznictwie wydanym na gruncie obecnie obowiązującej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje się, że zgodnie z art. 95 § 2 k.c. wszelkie czynności prawne dokonywane przez pełnomocnika strony w granicach udzielonego mu umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, a tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę. Wobec czego zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników) w pełni ją obciążają, a to z kolei oznacza, że niezachowanie terminu przez jej pełnomocnika równoznaczne jest z zaniechaniem samej strony, która nie może twierdzić, że za jego działania nie ponosi odpowiedzialności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2006 r., sygn. akt II FZ 386/06, Baza Orzeczeń LexPolonica nr 418132; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt OZ 569/04, Baza Orzeczeń LexPolonica nr 375748). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 lipca 2004 r. (sygn. akt FZ 110/04, niepubl.) stwierdził, że brak winy w uchybieniu terminowi nie został wykazany, ponieważ "skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata, który powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych. Osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy." W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącej wbrew treści art. 87 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie, to jest aby po jego stronie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie powyższego terminu. Wyrok został wydany w dniu 22 kwietnia 2009 r., a zatem termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upłynął w dniu 29 kwietnia 2007 r. W ocenie Sądu okoliczności podnoszone przez pełnomocnika skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku. Choroba pełnomocnika trwająca od dnia 15 kwietnia 2009 r. do 24 kwietnia 2009 r. nie mogła stanowić bowiem przeszkody do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w dniach od 25 kwietnia 2009 r. do dnia 29 kwietnia 2009 r. Twierdzenia pełnomocnika o trwającym nadal po dniu 24 kwietnia 2009 r. złym stanie zdrowia nie zostały przez pełnomocnika w żaden sposób uprawdopodobnione. Ponadto nie można uznać choroby pełnomocnika za przeszkodę do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przedłożone przez pełnomocnika zaświadczenie lekarskie stwierdza jedynie niemożność stawiennictwa na wezwanie Sądu rejonowego w określonych sprawach. Nie stanowi zatem usprawiedliwienia dla odstąpienia od podejmowania innych czynności niezbędnych dla starannego wypełnienia obowiązków wynikających ze stosunku pełnomocnictwa łączącego pełnomocnika ze skarżącą. Mieć przy tym należy na uwadze, że przy ocenie działań pełnomocnika zawodowego, jakim jest adwokat przyjmuje się szczególny miernik staranności, wymagający od adwokata zachowania szczególnej staranności przy reprezentowaniu mocodawcy w postępowaniu sądowym. W szczególności dotyczy to czynności, które nie wymagają nadmiernego wysiłku intelektualnego, a jednocześnie wywołują istotne skutki procesowe. Do takich czynności należy zaliczyć złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Wniosek taki jest pismem nieskomplikowanym oraz niesformalizowanym, zaś złożenie go w ustawowym terminie otwiera drogę do ewentualnego zaskarżenia wyroku w drodze skargi kasacyjnej. Wskazać w tym miejscu należy również, że choroba, na którą powołuje się pełnomocnik skarżącej nie stanowiła przeszkody do nadania w urzędzie pocztowym w dniu 15 kwietnia 2009 r. (a więc w trakcie trwania choroby) pierwszego, przedwczesnego, wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, tym bardziej zatem nie było przeszkód, aby nadał on w urzędzie pocztowym kolejny wniosek po okresie choroby, to jest po dniu 24 kwietnia 2009 r. Jednocześnie wskazać należy, że w dniu 24 kwietnia 2009 r. doręczono skutecznie, na adres kancelarii adwokackiej pełnomocnika skarżącej odpis postanowienia z dnia 21 kwietnia 2009 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, w którym wskazano, że wyrok w niniejszej sprawie do dnia wydania postanowienia nie został ogłoszony. Zatem już w dniu 24 kwietnia 2009 r. pełnomocnik skarżącej powziął wiedzę o odroczeniu publikacji wyroku w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu podjęcie przez pełnomocnika działań w celu uzyskania informacji o dacie wydania wyroku w niniejszej sprawie dopiero w dniu 4 maja 2009 r. było przejawem braku zwykłej staranności w prowadzeniu sprawy. Gdyby bowiem pełnomocnik skarżącej, z zachowaniem staranności wymaganej od osób zawodowo reprezentujących interesy innych osób przed sądem, podjął działania zmierzające do uzyskania informacji o dacie wydania wyroku w niniejszej sprawie, nie byłoby przeszkód w złożeniu w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skoro zatem zaniedbanie w tym zakresie obciążało pełnomocnika skarżącej, należało uznać, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku nastąpiło z winy pełnomocnika. Niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw uzasadnia odmowę przywrócenia terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 roku, sygn. akt SA/Sz 1117/99, niepubl.), tym bardziej uzasadniona jest odmowa przywrócenia terminu, gdy niedostateczna staranność obciąża zawodowego pełnomocnika. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznając, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.