I SA/Gd 406/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 3 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z o.o. z siedzibą w G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 2 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do września 2015 r. oraz orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A Spółka z o.o. z siedzibą w G. – dalej jako "Skarżąca" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 2 marca 2018 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do września 2015 r. oraz orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku. W treści skargi Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniony jest tym, że suma zobowiązań podatkowych, wymagalnych na podstawie zaskarżonej decyzji przewyższa wartość jej majątku, co oznacza, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z koniecznością zaprzestania działalności Spółki i jest równoznaczne z zakończeniem jej bytu prawnego. W ocenie Skarżącej uiszczenie należności publicznoprawnych jeszcze przed prawomocnym orzeczeniem o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest równoznaczne z utratą płynności finansowej i brakiem możliwości bieżącego regulowania zobowiązań. Wobec wszczęcia ewentualnego postępowania likwidacyjnego Spółki oraz możliwości utraty zdolności sądowej, odmowa udzielenia ochrony tymczasowej implikowałaby bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej w skrócie zwana "p.p.s.a.", Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, że przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/04, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 roku, FZ 496/04). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Zdaniem Sądu Skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swój wniosek Skarżąca ograniczyła się niemal wyłącznie do wskazania, że wyegzekwowanie całej kwoty może ją narazić na znaczące straty finansowe oraz doprowadzić do utraty płynności finansowej i konieczności ogłoszenia upadłości. Tymczasem w ocenie Sądu, lakoniczne stwierdzenia strony w tym zakresie nie znajdują potwierdzania w aktach sprawy. Do wniosku nie załączono bowiem dokumentów mogących uprawdopodobnić wystąpienie wskazanych przez nią skutków wykonania decyzji, co pozwoliłoby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu jej wykonania na dalszą działalność Spółki. Nie istnieje zatem niebezpieczeństwo tego, że wykonanie decyzji, w realiach przedmiotowej sprawy, prowadziłoby do wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd stwierdził, że Skarżąca nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w należyty sposób. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest bowiem dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym spółki. W ocenie Sądu, Spółka nie uprawdopodobniła jakiejkolwiek konkretnej okoliczności, która wskazywałaby na fakt, że niewstrzymanie wykonania aktu spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia konkretnej – znacznej szkody lub spowodowania konkretnych – trudnych do odwrócenia skutków. Nie przedstawiono żadnych danych, które w sposób jednoznaczny i przekonujący wskazywałyby, że wykonanie decyzji wiąże się ze stratami dla Skarżącej. Natomiast okoliczności powoływane przez Skarżącą Sąd uznał za zbyt ogólnikowe, by móc ocenić, czy w niniejszej sprawie zaistnieją okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu Spółka nie przedstawiła żadnych danych dotyczących jej majątku ruchomego i nieruchomego. Brak jest także danych o wysokości ponoszonych przez Spółkę wydatków. Dysponowanie takim danymi jest natomiast niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie aktu odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku Spółki, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Jak to wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę (por. postanowienie NSA z 15 stycznia 2015 r., I OZ 1236/14). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Jakkolwiek Skarżąca w złożonym wniosku nie przedstawiła swojej sytuacji majątkowej, niemniej jednak wynika ona z akt sprawy. Do akt postępowania, w związku z ubieganiem się przez Skarżącą o przyznanie prawa pomocy, załączony został wniosek oraz przedłożone przez Skarżącą w toku tego postępowania materiały źródłowe obrazujące jej sytuację finansową. Z analizy tego oświadczenia oraz nadesłanych dokumentów i oświadczeń wynika, że Skarżąca dysponuje środkami pozwalającymi na regulowanie bieżących należności. Powyższe potwierdza również fakt, ze wskutek odmowy przyznania prawa pomocy, Skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi. Podkreślić jednak należy, że trudna sytuacja finansowa strony, nie może sama w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W doktrynie i w judykaturze przyjmuje się jednak zasadę, zgodnie z którą przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 p.p.s.a., nie można utożsamiać z przesłankami, na podstawie których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy a postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2010 r., II FZ 605/10, LEX nr 742664 i z dnia 16 października 2009 r., II FSK 1783/08, LEX nr 573464). Podsumowując, spełnienie przesłanek art. 61 § 3 p.p.s.a. wymaga stwierdzenia prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody lub też trudnych do odwrócenia skutków. Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Ponadto podkreślić należy, że przekonanie strony o zasadności podniesionych w skardze zarzutów, nie jest wystarczającym argumentem aby uznać, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 września 2004 r. (FZ 358/04), który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, przeświadczenie strony o tym, że decyzja jest merytorycznie niesłuszna i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 p.p.s.a. Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna określająca zobowiązanie podatkowe, pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto w sytuacji, gdy z okoliczności przedstawionych przez Skarżącą nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jej bytowi, nie sposób przyjąć, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., II FSK 2752/11, LEX nr 1069889). W związku z powyższym skoro Skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej wnioskiem. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.