I SA/Gd 409/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-09-07
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu pod kątem innowacyjności, przeprowadzona w ramach kryterium wykonalności "Przedmiot projektu", jest zgodna z prawem, jeśli Instytucja Zarządzająca uwzględniła odwołanie wnioskodawcy w tym zakresie, a Instytucja Pośrednicząca II stopnia ponownie odrzuciła projekt, powołując się na brak innowacyjności?Ratio decidendi
Ocena projektu pod kątem innowacyjności, przeprowadzona w ramach kryterium "Przedmiot projektu", jest niezgodna z prawem, jeśli Instytucja Zarządzająca uwzględniła odwołanie wnioskodawcy w tym zakresie, a Instytucja Pośrednicząca II stopnia, mimo to, ponownie odrzuciła projekt, powołując się na brak innowacyjności. Instytucja Pośrednicząca II stopnia naruszyła przepisy proceduralne, nie stosując się do rozstrzygnięcia Instytucji Zarządzającej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu z funduszy unijnych. Po kilku etapach oceny, w tym po pozytywnym rozpatrzeniu protestu i odwołania, Instytucja Pośrednicząca II stopnia ponownie wydała negatywną ocenę wykonalności projektu, wskazując na brak innowacyjności. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i brak przejrzystości oceny. WSA uwzględnił skargę, stwierdzając, że ocena została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza, że ocena projektu objętego wnioskiem o dofinansowanie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia A. R. P. S.A. w G. 2. Zasądza od Z. W. P. na rzecz skarżącej kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi A B. Ł., D. S. spółka jawna w W. na informację A. R.. P. Spółki Akcyjnej w G. z dnia 7 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. stwierdza, że ocena projektu objętego wnioskiem nr [...]o dofinansowanie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia A. R. P. S.A. w G. 2. zasądza od Z. W. P. na rzecz skarżącej kwotę 457 ( czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
A spółka jawna z siedzibą (dalej jako skarżąca) złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "Wdrożenie innowacyjnych rozwiązań telekomunikacyjnych w postaci usługi Wideo na żądanie (VoD), przy udziale Partnerów, w firmie [...], oraz budowa windy osobowej i elektrowni wiatrowej o mocy 40 kW" w ramach Działania 1.2 Rozwiązania innowacyjne w MŚP Osi Priorytetowej 1. Rozwój i innowacje w MŚP Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2007-2013 (zwanego dalej RPO WP).
Agencja Rozwoju [...] S.A. (Instytucja Pośrednicząca II stopnia), dalej B S.A., pismem z dnia 10 czerwca 2010 r. poinformowała wnioskodawcę o warunkowej pozytywnej ocenie formalnej wniosku po uzupełnieniu i skierowaniu go do kolejnego etapu oceny – wykonalności i strategicznej.
Pismem z dnia 13 września 2010 r., nr [...] B S.A. poinformowała skarżącą o negatywnej ocenie wykonalności, z powodu niespełnienia następujących kryteriów wykonalności:
- Przedmiot projektu: projekt nie stanowi logicznie powiązanej całości, składa się z kilku niepowiązanych ze sobą elementów. Wydatki związane z zakupem urządzenia produkującego energię elektryczną oraz dobudowy windy osobowej nie mają związku z głównym celem projektu, jakim jest wdrożenie nowych usług. Ponieważ zakwestionowane wydatki stanowią łącznie prawie połowę kwoty wydatków kwalifikowanych, ich usunięcie oznaczałoby daleko idącą modyfikację projektu, również jego tytuł byłby nieadekwatny do treści. Wniosek w istocie składa się z trzech projektów, które powinny być realizowane osobno w ramach różnych programów;
- Koszty projektu – w ramach tego kryterium planowane wydatki uznane zostały za kwalifikowalne, jednak nie znajdujące wystarczającego uzasadnienia w kontekście podstawowego celu projektu;
- Analiza finansowa i ekonomiczna – stwierdzono, że nie jest możliwe przeprowadzenie takiej analizy;
- Trwałość projektu – stwierdzono, że nie jest możliwa ocena tego kryterium.
Skarżąca została pouczona o przysługującym jej prawie do złożenia protestu, zgodnie z Przewodnikiem Beneficjenta RPO WP 2007-2013 dla Działań 1.1-1.2 zatwierdzonym Uchwałą Zarządu Województwa [...] nr [...] z dnia 6 listopada 2009 r. lub wersją późniejszą.
Korzystając z przysługującego jej prawa skarżąca pismem z dnia 16 września 2010 r. złożyła protest od negatywnej oceny wniosku. Wskazała, że projekt stanowi logicznie powiązaną całość, ponadto nie istnieją programy w ramach których można by realizować poszczególne części projektu. Projekt wpisuje się w cel główny Osi Priorytetowej: podniesienia konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw, a dodatkowo realizuje politykę równości szans.
Pismem z dnia 1 października 2010 r. B S.A. poinformowała skarżącą, iż jej protest został rozpatrzony pozytywnie, w związku z czym wniosek został przywrócony do procedury konkursowej w zakresie kryteriów wykonalności.
Pismem z dnia 18 listopada 2010 r., nr [...] B S.A. poinformowała o negatywnej ocenie wykonalności przeprowadzonej w wyniku pozytywnie rozpatrzonego protestu, z powodu niespełnienia następujących kryteriów wykonalności: Przedmiot projektu, Koszty projektu, Analiza finansowo-ekonomiczna i Trwałość projektu. W ramach kryterium Przedmiot projektu B S.A. ponownie stwierdziła, że projekt nie stanowi logicznie powiązanej całości, składa się z kilku niepowiązanych ze sobą elementów. Wydatki na zakup urządzenia produkującego energię elektryczną i na budowę windy osobowej przyczynią się do polepszenia warunków pracy, jednak z punktu widzenia logiki projektowej nie przyczynią się do realizacji celu projektu, jakim jest wprowadzenie usługi VoD. Ponadto usługa ta nie jest innowacyjna w skali kraju. W ramach kryterium Analiza finansowa i ekonomiczna B S.A. wskazała na niską rentowność przedsięwzięcia, co wyklucza uznanie tego kryterium za spełnione.
Pismem z dnia 25 listopada 2010 r. skarżąca, korzystając z przysługującego jej prawa, wniosła odwołanie od ponownej oceny wykonalności do Instytucji Zarządzającej, tj. Zarządu Województwa [...].
Pismem z dnia 22 grudnia 2010 r. Instytucja Zarządzająca poinformowała skarżącą o pozytywnym rozpatrzeniu odwołania i przywróceniu projektu do ponownej oceny wykonalności. Instytucja Zarządzająca uznała stanowisko ekspertów w zakresie niekwalifikowalności kosztów za uzasadnione, jednak zaleciła ekspertom rozważenie możliwości dokonania w projekcie korekty zakładanego budżetu. Uznanie kosztów urządzenia produkującego energię elektryczną oraz budowy windy osobowej jako niekwalifikowalnych nie oznacza co do zasady, że sam projekt jest niewykonalny w zakresie realizacji celu głównego. Dopiero uznanie, że wyłączenie powyższych niekwalifikowalnych kosztów podważyłoby sens realizacji projektu w ogóle, pozwoliłoby podtrzymać decyzję o negatywnej ocenie projektu. W konsekwencji ewentualna pozytywna ocena kryterium Przedmiot projektu będzie miała istotny wpływ na spełnienie kryterium Koszty projektu. W sytuacji uznania, iż kosztami kwalifikowalnymi w ramach projektu są jedynie koszty powstania usługi video na żądanie (VoD) oraz koszty przeprowadzonego szkolenia, należałoby przeprowadzić ocenę w tym kryterium jedynie w odniesieniu do tych wydatków.
Uwzględnienie odwołania w ramach kryterium Przedmiot projektu skutkowało przywróceniem projektu do ponownej oceny także w pozostałych kryteriach.
Pismem z dnia 7 lutego 2011 r. B S.A. poinformowała skarżącą o negatywnej ocenie wykonalności przeprowadzonej w wyniku pozytywnie rozpatrzonego odwołania, z powodu niespełnienia kryteriów wykonalności, w tym przede wszystkim kryterium Przedmiot projektu. Zdaniem ekspertów, przedmiot projektu polegający na wdrożeniu usługi wideo na żądanie (VoD) nie ma charakteru innowacyjnego a zatem jest niezgodny z celami działania 1.2 RPO WP. Ponadto budżet projekt zawiera wydatki, które bezpośrednio nie są związane z wprowadzeniem innowacyjnych usług, a które z kolei winny być w 100% zgodne z celami działania 1.2 ogłoszonego konkursu. Brak zatem zasadności realizacji projektu w ramach działania 1.2 RPO WP. Dodatkowe elementy projektu elektrownia wiatrowa i winda nie mają bezpośredniego związku z głównym celem projektu. W projekcie jest błąd w określeniu średnicy wirnika elektrowni wiatrowej. Budowa masztu jest daleko idącą zmianą sposobu obciążenia budynku, a w projekcie brak jest danych o ciężarze konstrukcji i turbiny. W projekcie nie przewiduje się zatrudnienia nowych pracowników, a skoro dotychczasowi pracownicy niepełnosprawni są w stanie dotrzeć na stanowisko pracy to budowa windy nie jest uzasadniona.
W ramach kryterium Koszty projektu wskazano, że projekt zawiera wydatki co do zasady kwalifikowane, jednakże ze względu na brak innowacyjnego charakteru projektu uznano je za niezasadne i irracjonalne w kontekście zaplanowanych celów, zgodnych z działaniem 1.2, a tym samym uznano je za niekwalifikowane.
Skargę na powyższą informację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła spółka, żądając stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób niezgodny z obowiązującym prawem i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a., a także art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. 2009 r., Nr 84, poz. 712), dalej u.z.p.p.r., oraz Rozdziału 5, w szczególności pkt 5.4.2. Przewodnika Beneficjenta RPO WP 2007-2013 dla Działań 1.1-1.2 (Załącznik nr 2 do Uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia 6 listopada 2009 r.) poprzez brak zapewnienia przejrzystości reguł przy ocenie projektu i bezpodstawne odrzucenie wniosku o dofinansowanie w sytuacji braku uzasadnionych podstaw.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła argumenty przemawiające za innowacyjnym charakterem inwestycji objętej wnioskiem o dofinansowanie. Ponadto wskazała, że kwestia innowacyjności projektu w ogóle nie powinna podlegać ocenie wykonalności w kryterium Przedmiot projektu – zgodnie z Informacją o trybie stosowania kryteriów wykonalności i kryteriów strategicznych wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2007-2013 (Załącznik nr 2 do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia 1 października 2009 r.). Zdaniem strony kwalifikacja danego projektu oraz jego celów pod dane działanie jest sprawdzana na etapie oceny formalnej, która zakończona została wynikiem pozytywnym. Eksperci na etapie oceny formalnej stwierdzili, że zarówno projekt, wnioskodawca, jak i wykazane koszty kwalifikują się do wsparcia w ramach działania 1.2. Skarżąca podkreśliła, że eksperci po raz trzeci odrzucili jej wniosek, w każdym z pism odmownych powołując inne argumenty, jednak w żadnym z pism nie została zakwestionowana poprawność zakwalifikowania projektu pod dane działanie.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Pomorskiego wniósł o jej oddalenie wskazując, że planowane przez stronę przedsięwzięcie nie ma charakteru innowacyjnego, co wyklucza przyznanie dofinansowania w konkursie 1.2. "Innowacyjność" jest rozumiana w znaczeniu potocznym, ponadto chodzi o innowacyjność w regionie, a nie w przedsiębiorstwie. Ponadto innowacyjność nie jest badana na etapie oceny formalnej, która obejmuje jedynie badanie kompletności wniosku, jego załączników, zgodności wersji elektronicznej z wydrukiem, prawidłowości wypełnienia druku, terminowości jego złożenia, nie bada się natomiast kwestii merytorycznych. Jest to etap, gdzie stosowana jest metoda oceny 0/1, czyli badanie, czy wniosek spełnia dany warunek czy nie. Osoby weryfikujące wniosek o dofinansowanie na tym etapie nie posiadają wiedzy fachowej. Dopiero eksperci analizujący wniosek na etapie oceny wykonalności i strategicznej mogą stwierdzić, czy projekt jest innowacyjny i w jakim stopniu i w zależności od wyniku tej oceny przyznaje się ilość punktów. Dopiero też na etapie oceny wykonalności dopuszczalna jest korekta budżetu wniosku, dlatego tu weryfikuje się kwalifikowalność zgłoszonych do dofinansowania wydatków. W związku z tym zarzut braku możliwości wyeliminowania projektu na etapie oceny wykonalności ze względu na brak cechy innowacyjności jest zarzutem chybionym. Projekt zasadnie został wykluczony z uwagi na niezgodność z celami działania 1.2, wobec czego kwalifikowalność wydatków ma drugorzędne znaczenie. Niemniej jednak odnosząc się do zarzutów strony Instytucja Zarządzająca wskazała, że ocena kwalifikowalności zgłoszonych w ramach projektu wydatków została dokonana zgodnie z wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków i odpowiada zasadom udzielania pomocy podmiotom starającym się o dofinansowanie obowiązującym w ramach RPO WP 2007-2013.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W związku z kontrolą sądową zaskarżonej negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej pod względem jej zgodności z prawem, wskazać należy, że stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny przeprowadza kontrolę aktów wydawanych przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), zwana dalej u.z.p.p.r., przewiduje sądową kontrolę rozstrzygnięć kończących postępowania o dofinansowanie projektów ze środków programów operacyjnych. Uregulowania te mają charakter szczególny w stosunku do trybu kontroli sądowej aktów i czynności organów administracji publicznej realizowanej na zasadach ogólnych, uregulowanej przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a.. Dokonując tej kontroli na podstawie art. 30c ust. 3 u.z.p.p.r., Sąd ocenia nie tylko negatywne rozstrzygnięcie o złożonym przez stronę proteście, ale też bada, czy ocena projektu (a nie tylko ocena odwołania) została przeprowadzona w sposób naruszający prawo (p. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 623/10, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z mocy uregulowań ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach polityki rozwoju kontroli sądów administracyjnych poddany został tryb dokonywania przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi oceny projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych; przy czym sąd administracyjny nie może zastępować instytucji odpowiedzialnych za realizację programów operacyjnych w ocenianiu wniosku o dofinansowanie. To właściwa instytucja dokonuje takiej oceny, natomiast sąd administracyjny, w ramach przyznanych mu kompetencji, winien skontrolować jej zgodność z prawem. Kontrolując prawidłowość wydanej przez właściwą instytucję oceny wniosku o dofinansowanie, sąd bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie w ramach poszczególnych programów operacyjnych procedur wyłaniania projektów. Wyznacznikiem prawidłowości wydanej oceny – co w sprawie należy podkreślić – jest zarówno zachowanie wymogów proceduralnych jak i jej rzetelność i bezstronność.
Sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzonej przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu sprowadza się wobec powyższego do prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję, określonego w przepisach ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz jej przepisów wykonawczych, jak też w regionalnym programie operacyjnym (art. 20 ust. 3 i 3a u.z.p.p.r. ), w regulacjach zawartych w systemie realizacji programu operacyjnego (art. 5 pkt 11 u.z.p.p.r. ), określonym przez instytucję zarządzającą (art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r. ), jak również w regulacjach wspólnotowych dotyczących w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W rozpatrywanej sprawie chodzi głównie o dokumenty określające procedurę wyboru projektów oraz kryteria wyboru, a więc Przewodnik Beneficjenta Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2007-2013 dla Działań 1.1-1.2, zatwierdzony Uchwałą Zarządu Województwa [...] nr [...]z dnia 6 listopada 2009 r. (dalej powoływany jako Przewodnik Beneficjenta); Załącznik nr 5 do Przewodnika Beneficjenta Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2007-2013 dla Działań 1.1-1.2 "Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków w ramach działań 1.1-1.2 RPO WP 2007-2013" (dalej jako Załącznik nr 5 do Przewodnika Beneficjenta); Uszczegółowienie Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2007-2013, zatwierdzone Uchwałą Zarządu Województwa [...] nr [...]z dnia 29 grudnia 2009 r. (dalej powoływany jako URPO WP 2007-2013); Informacja o trybie stosowania kryteriów wykonalności i kryteriów strategicznych wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2007-2013, stanowiącej załącznik nr 2 do uchwały Zarządu Województwa [...] nr [...] z dnia 1 października 2009 r. (dalej powoływana jako Informacja o trybie stosowania kryteriów).
Do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych nie stosuje się natomiast przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, co wprost wynika z art. 37 uz.p.p.r.r
Przedmiotem skargi jest informacja o negatywnej ocenie wykonalności przeprowadzonej w wyniku pozytywnie rozpatrzonego odwołania. Zasadniczym powodem wydania oceny negatywnej było niespełnienie kryterium wykonalności Przedmiot projektu poprzez brak zgodności z celami działania 1.2, tj. brak innowacyjnego charakteru inwestycji. Zadaniem Sądu jest weryfikacja tego stanowiska na tle obowiązujących postanowień systemu realizacji programu łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, m.in. art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r.
Jak wynika z Przewodnika Beneficjenta (pkt 5.4) w ramach konkursu przewiduje się trzy etapy rozpatrywania wniosków o dofinansowanie projektu: ocena formalna, ocena wykonalności/strategiczna i wybór wniosków o dofinansowanie. Ocena formalna jest oceną zerojedynkową, tzn. że polega na zweryfikowaniu za pomocą karty oceny formalnej, czy wniosek spełnia poszczególne kryteria wskazane w Załączniku nr 5 do URPO WP 2007-2013. W przypadku pozytywnej oceny formalnej wniosek o dofinansowanie projektu zostaje przekazany do kolejnego etapu, tj. oceny wykonalności i strategicznej. Na tym etapie oceny dokonuje Zespół Ekspertów, na podstawie kryteriów wykonalności stanowiących Załącznik nr 5 do URPO WP 2007-2013. Ocena ekspertów jest oceną zerojedynkową, co oznacza, że eksperci nie przyznają wnioskom punktów, oceniają jedynie, czy projekt jest wykonalny pod względem wykonalności techniczo-technologicznej, finansowo-ekonomicznej, instytucjonalnej oraz środowiskowej. Na tym etapie jest też dopuszczalna korekta budżetu bądź dodatkowe wyjaśnienia. W przypadku pozytywnej oceny wykonalności pod kątem wskazanych wyżej kryteriów wniosek o dofinansowanie projektu będzie oceniany pod kątem spełnienia kryteriów strategicznych, na którym to etapie przyznawane są punkty zgodnie z wagami zdefiniowanymi dla kryteriów strategicznych. Jeżeli natomiast wniosek otrzyma negatywną ocenę w którymkolwiek z ww. obszarów, nie będzie podlegał dalszej ocenie.
Zgodnie z art. 30b ust. 1 u.z.p.p.r. w przypadku negatywnej oceny projektu wnioskodawca, po otrzymaniu informacji, o której mowa w art. 30a ust. 3, może wnieść środki odwoławcze przewidziane w systemie realizacji programu operacyjnego, w terminie, trybie i na warunkach tam określonych. W takim przypadku w pisemnej informacji, o której mowa w art. 30a ust. 3, właściwa instytucja zamieszcza uzasadnienie wyników oceny projektu oraz pouczenie o możliwości wniesienia środka odwoławczego, wraz ze wskazaniem terminu przysługującego na jego wniesienie, sposobie wniesienia oraz właściwej instytucji, do której środek ten należy wnieść. Ust. 2 tego przepisu stanowi, iż system realizacji programu operacyjnego musi uwzględniać co najmniej jeden środek odwoławczy przysługujący wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie.
Procedura odwoławcza przysługująca beneficjentom w ramach RPO WP 2007-2013 została określona w pkt 5.5 Przewodnika Beneficjenta. Przewiduje ona dwa etapy postępowania: przedsądowy – w ramach systemu instytucjonalnego RPO WP oraz sądowy – przed wojewódzkim sądem administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym. Środkami odwoławczymi od wyników oceny projektów składanych w ramach systemu instytucjonalnego RPO WP są: protest oraz odwołanie. Wniesienie środka odwoławczego nie wstrzymuje biegu konkursu. Po wyczerpaniu ścieżki odwoławczej w ramach systemu instytucjonalnego RPO WP przysługuje prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz kasacji do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W ramach procedury instytucjonalnej wnioskodawcy, w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisemnej informacji o negatywnej ocenie projektu na etapie m.in. oceny wykonalności przysługuje pisemny protest bezpośrednio do Instytucji Pośredniczącej II stopnia. Prawidłowo skonstruowany protest powinien być sporządzony w formie pisemnej oraz zawierać m.in. wyczerpujące określenie zarzutów odnośnie przeprowadzonej oceny wniosku o dofinansowanie projektu, ze wskazaniem, w jakim zakresie, zdaniem wnioskodawcy, ocena złożonego wniosku została przeprowadzona w sposób niewłaściwy. W wyniku rozpatrzenia protestu zapada decyzja o negatywnym bądź pozytywnym rozpatrzeniu protest i przywróceniu wniosku o dofinansowanie projektu do procedury konkursowej. Następnie wnioskodawcy w terminie 7 dni od otrzymania informacji o negatywnej ocenie wniosku przeprowadzonej ponownie w wyniku pozytywnego rozpatrzenia protestu przysługuje pisemne odwołanie bezpośrednio do Instytucji Zarządzającej RPO WP. Zakres przedmiotowy odwołania zdeterminowany jest zakresem uprzednio złożonego protestu. Uwzględniając odwołanie, IZ RPO WP kieruje wniosek o dofinansowanie projektu, będący przedmiotem postępowania odwoławczego, do ponownej oceny na tym etapie, którego wyniki były przedmiotem odwołania. Od informacji o negatywnej ocenie wniosku przeprowadzonej ponownie w wyniku pozytywnego rozpatrzenia odwołania wnioskodawca może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Należy też zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 37 u.z.p.p.r. do postępowania w zakresie ubiegania się o udzielenie dofinansowania na podstawie tej ustawy nie stosuje się przepisów k.p.a. Postępowanie odwoławcze od informacji o negatywnej ocenie projektu nie jest więc postępowaniem drugoinstancyjnym w rozumieniu k.p.a. Sprawa nie jest rozpoznawana ponownie przez organ II instancji w jej całokształcie. Organ rozpatrujący odwołanie od oceny negatywnej wniosku kontroluje jedynie prawidłowość oceny dokonanej przez Instytucję Pośredniczącą II stopnia. Biorąc jednocześnie pod uwagę, że ocena formalna, a także ocena wykonalności są dokonywane w systemie zerojedynkowym, a treść odwołania wnoszonego przez wnioskodawcę ograniczona jest treścią uprzednio wniesionego protestu, uzasadniony jest wniosek, że ocena projektu nie może być dokonywana "na raty", a wyniki procedury odwoławczej są wiążące dla Instytucji Pośredniczącej II stopnia ponownie dokonującej oceny w wyniku uwzględnienia środków odwoławczych wnoszonych przez wnioskodawcę. Zapewnienie beneficjentom prawa do wniesienia środka odwoławczego musi mieć charakter realny, a nie pozorny, do czego sprowadzałoby się uznanie, że rozstrzygnięcie przez Instytucję Zarządzającą odwołania beneficjenta i wskazanie co do dalszego trybu postępowania nie jest dla Instytucji Pośredniczącej II stopnia wiążące. Przeciwnie, jej zadaniem nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy, ale usunięcie wytkniętych uchybień.
W rozpatrywanej sprawie Instytucja Pośrednicząca II stopnia w informacji z dnia 7 lutego 2011 r. o negatywnej ocenie wniosku przeprowadzonej ponownie w wyniku pozytywnego rozpatrzenia odwołania jako przyczynę takiej oceny wskazała niespełnienie kryterium wykonalności Przedmiot projektu poprzez brak innowacyjności inwestycji, a tym samym brak zgodności z celami działania 1.2 RPO WP. Pomijając na razie kwestię, czy badanie zgodności projektu z celami działania 1.2 RPO WP jest dopuszczalne w ramach powyższego kryterium, należy podkreślić, że powołując się na zarzut braku zgodności projektu z celami danego Działania na etapie dokonywania oceny wniosku po pozytywnym rozpatrzeniu odwołania Instytucja Pośrednicząca II stopnia dopuściła się naruszenia wskazanych wyżej zasad procedury odwoławczej, nie wykonała bowiem zaleceń wynikających z informacji z dnia 22 grudnia 2010 r. o pozytywnym rozpatrzeniu odwołania. W informacji tej Instytucja Zarządzająca wyraźnie wskazała na przyczynę uwzględnienia odwołania i zakres dalszego postępowania – Instytucja Pośrednicząca została zobowiązana do zbadania, czy pomimo wyłączenia z projektu kosztów urządzenia produkującego energię elektryczną oraz budowy windy osobowej, projekt będzie mógł zostać uznany za wykonalny w zakresie realizacji celu głównego, czy też spowoduje to zbyt daleko idącą modyfikację założeń projektu. Z treści informacji o pozytywnym rozpatrzeniu odwołania wynika przy tym, że Instytucja Zarządzająca odnotowała podniesiony przez ekspertów argument o braku innowacyjnego charakteru inwestycji, a mimo to uwzględniła odwołanie w ramach kryterium Przedmiot projektu wskazując Instytucji Pośredniczącej II stopnia dalszy tryb postępowania. Pomimo więc braku wyraźnego odniesienia się do kwestii innowacyjności inwestycji, wobec jednoznacznego stanowiska Instytucji Zarządzającej uwzględniającego odwołanie w ramach kryterium Przedmiot projektu, kwestię tę należało uznać za rozstrzygniętą na korzyść strony.
W ocenie Sądu zasadny jest też zarzut, że kwestia zgodności z celami działania 1.2 RPO WP nie mieści się w zakresie kryterium wykonalności "Przedmiot projektu". Jak wynika z pkt 2 Załącznika nr 5 do URPO WP 2007-2013 kryterium to mieści się w obszarze "Kryteria wykonalności techniczo-technologicznej" i w jego ramach dokonuje się weryfikacji przedmiotu projektu w kontekście jego lokalizacji, konstrukcji budżetu oraz osiągnięcia deklarowanych wskaźników. Z kolei zgodnie z "Informacją o trybie stosowania kryteriów (...)" Działania i poddziałania dla Osi priorytetowej 1, pkt 2.2, w ramach kryterium Przedmiot projektu eksperci badają, czy rozwiązania techniczne/technologiczne zastosowane w projekcie są adekwatne w stosunku do zidentyfikowanych w projekcie problemów i w stosunku do planowanych nakładów, czy przedstawiony zakres projektu umożliwia osiągnięcie deklarowanych wskaźników, czy rozwiązania techniczne/technologiczne zastosowane w projekcie są adekwatne w stosunku do planowanych rezultatów, czy są one wymagane przepisami prawa i czy sposób realizacji projektu jest zgodny z odpowiednimi dla danego typu przedsięwzięcia przepisami prawa.
Jak wynika z powyższego, kwestia zgodności projektu z celami działania 1.2 nie podlega badaniu w ramach kryterium Przedmiot projektu. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odpowiedzi na skargę należy zauważyć, że nie tylko ocena formalna dokonywana jest w sposób zerojedynkowy, ale także ocena wykonalności. Punkty (m.in. za oddziaływanie projektu na poziom innowacyjności sektora MŚP w regionie) przyznawane są dopiero na etapie oceny strategicznej – Załącznik nr 5 do URPO WP 2007-2013 "Kryteria strategiczne wyboru projektów dla poddziałań i działań w ramach osi priorytetowych 1.-9. RPO WP z wyłączeniem Działania 1.2.". Ponadto spójność celów i zakresu projektu z celami i warunkami (przesłankami realizacji) określonymi dla danej Osi Priorytetowej w RPO WP 2007-2013 podlega badaniu w trakcie oceny formalnej, w ramach kryterium dopuszczalności, pkt 11 - powiązanie z celami Osi Priorytetowej (Załącznik nr 5 do URPO WP 2007-2013). Dokonana zatem przez B S.A. ocena innowacyjności projektu nie mieści się w ramach kryterium Przedmiot projektu.
Podsumowując, najistotniejsze dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest stwierdzenie, że Instytucja Pośrednicząca II stopnia nie zastosowała się do rozstrzygnięcia uwzględniającego odwołanie, podjętego przez Instytucję Zarządzającą, czym naruszyła art. 30b ust. 1 uz.p.r.r. i pkt 5.5 Przewodnika Beneficjenta. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy wziąć pod uwagę, że ponowna ocena projektu, dokonywana w wyniku pozytywnego rozpatrzenia odwołania, musi uwzględniać wyniki procedury odwoławczej i niedopuszczalne jest pomijanie wytycznych co do dalszego postępowania wskazanych w informacji Instytucji Zarządzającej o pozytywnym rozpatrzeniu odwołania.
Z wyżej przytoczonych przyczyn Sąd, na podstawie art. 30c ust 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z pkt 5.5 Przewodnika Beneficjenta (Procedura odwoławcza) uwzględnił skargę, stwierdzając, że negatywna ocena projektu przeprowadzona została w sposób naruszający przepisy proceduralne w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i przekazał jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez B S.A., jako Instytucji Pośredniczącej II stopnia.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art.30e u.z.p.p.r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło