I SA/Gd 421/06
WyrokWSA w Gdańsku2006-10-17
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Ewa Wojtynowska, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiocie odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych jest zgodne z prawem, jeśli podstawowa decyzja określająca te odsetki została uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało uchylone, ponieważ utrzymywało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uwzględnienia zarzutu nieistnienia obowiązku egzekwowanego na podstawie wadliwie wystawionych tytułów wykonawczych. Wadliwość ta wynikała z faktu, że podstawowa decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, na podstawie której naliczono odsetki, została następnie uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z powodu błędnego ich naliczenia. Skoro kwota zobowiązania dochodzona na podstawie kwestionowanych tytułów wykonawczych została określona wadliwie, zasadny stał się zarzut z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a postanowienie odmawiające jego uwzględnienia jest niezgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący R.J. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzuty za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, określenie obowiązku niezgodnie z decyzją, równoczesne prowadzenie postępowań egzekucyjnych oraz niespełnienie wymogów przez tytuły wykonawcze, a także przedawnienie zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, określił, że postanowienie nie może być wykonane, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Asesor WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi R.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, w dniu 17 grudnia 2004 r. wystawił tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...] obejmujące odsetki za zwłokę z tytułu nieterminowego uregulowania przez R.J. zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1998. Wymienione tytuły wykonawcze wystawione zostały na podstawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 grudnia 2004 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych podjął egzekucję administracyjną skierowaną do majątku zobowiązanego.
R.J. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w odniesieniu do wyżej wymienionych tytułów wykonawczych.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, postanowieniem z dnia [...] uznał zarzuty za nieuzasadnione i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...].
R.J. na powyższe postanowienie wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej. Strona wskazała, że rozstrzygniecie organu pierwszej instancji narusza art. 124 § 1 i § 2 Kpa oraz art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt 1, 3, 6 i 10 i w związku z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu zażalenia strona podniosła zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z za 1998 r., określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 grudnia 2004 r., niedopuszczalność podjętej egzekucji z uwagi na równoczesne prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 25 października 2004 r. obejmujących te same należności, niespełnienie przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. R.J. podniósł także, że zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998 wygasło w dniu 31 grudnia 2004 r. na skutek przedawnienia.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stwierdził, że organ egzekucyjny uwzględnił stanowisko wierzyciela zawarte w ostatecznych postanowieniach z dnia 26 lipca 2005 r. i 27 lipca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł również, że wbrew zarzutom odwołującego w tytułach wykonawczych uwzględniono przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę. Nie wypełnienie w tytule wykonawczym wskazanych przez zobowiązanego rubryk nie świadczy o braku uwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił również, że tytuły wykonawcze z dnia 25 października 2004 r. wystawione na B. i R. J. obejmujące odsetki od nieterminowo uregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1998 zostały wycofane przez wierzyciela, natomiast nowe tytuły wykonawcze z dnia 17 grudnia 2004 r. wystawione tylko na R.J. przekazane zostały przez wierzyciela do realizacji dopiero po wycofaniu uprzednich tytułów wykonawczych. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że wierzyciel wystawiając tytuły wykonawcze i przekazując je do realizacji nie znajdował podstaw do niedochodzenia należności pieniężnych nimi objętych. Wypowiedź wierzyciela w tym zakresie wiąże organ egzekucyjny.
R.J. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 34 § 4 oraz art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ organ egzekucyjny nie uwzględnił zarzutu nieistnienia obowiązków objętych kwestionowanymi tytułami wykonawczymi. Podkreślił, że w tytułach wykonawczych przyjęto błędny okres, za jaki możliwe było naliczanie odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 34 § 4 i art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez określenia obowiązków egzekwowanych na podstawie kwestionowanych tytułów wykonawczych niezgodnie z treścią decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 grudnia 2004 r. Strona skarżąca podniosła także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 34 § 4 i art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący wskazał, że w dacie doręczenia tytułów wykonawczych z dnia 17 grudnia 2005 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego prowadził równocześnie, w stosunku do niego, postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 25 października 2005 r. obejmujących te same należności, co obecnie zaskarżone tytuły. W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej narusza także art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 34 § 4 i art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił zarzutu, że kwestionowane tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów wynikających z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadto skarżący podniósł, że Dyrektor Izby Skarbowej nie ustosunkował się w rozstrzygnięciu do poszczególnych zarzutów zgłoszonych w piśmie skarżącego z dnia 30 grudnia 2004 r. a także, że zawiera ono błędne uzasadnienie faktyczne i prawne. Wskazując na powyższe zarzuty R.J. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygnaturze I SA/Gd 51/05, w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących okresu, za jaki dopuszczalne było naliczanie odsetek od nieregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz, o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga R.J. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej narusza przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie egzekucja administracyjna dotyczy odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych określonych decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 grudnia 2004 r.
Sądowi z urzędu wiadomym jest, że powyższa decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została uchylona przez Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 13 października 2006 r. Sygn. akt I SA/Gd 51/05. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy określił sporne odsetki w nieprawidłowej wysokości, błędnie naliczając je do dnia 27 lutego 2002 r. Nieuiszczona w terminie płatności zaliczka staje się, zgodnie z art. 51 § 2 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową. W związku z tym, iż obowiązek wpłaty zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy poszczególnych miesięcy, to każda uszczuplona zaliczka staje się odrębną zaległością podatkową. Zaległości te istnieją do czasu ich rozliczenia w zeznaniu rocznym, składanym zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku. W tym samym terminie podatnicy są obowiązani wpłacić różnicę pomiędzy podatkiem należnym od dochodu wynikającego z zeznania a sumą należnych za dany rok zaliczek. W tym momencie miesięczne zobowiązanie z tytułu zaliczek na podatek ulegają konwersji w roczne zobowiązanie w podatku dochodowym. Organ podatkowy nie może już więc domagać się od podatnika zapłaty zaliczek na podatek, lecz samego podatku. Skoro w określonym momencie ustaje byt prawny zaliczki na podatek, to konsekwentnie tylko do tego momentu powinny być naliczane odsetki od tych zaliczek. Później odsetki powinny być liczone od zaległości w samym podatku.
Zatem, skoro kwota zobowiązania dochodzona na podstawie kwestionowanych w skardze tytułów wykonawczych określona została wadliwie zasadny staje się zarzut z art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). W związku z powyższym, postanowienie odmawiające uznania tego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym jest niegodne z prawem.
W ocenie Sądu niecelowe jest odnoszenie się do zarzutu skargi, iż egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 grudnia 2004 r., wobec uchylenia tej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.
Sąd rozpoznając pozostałe zarzuty podniesione w skardze stwierdził, że nie mają one usprawiedliwionych podstaw. W rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca równoczesne prowadzenie postępowania egzekucyjnego obejmującego te same należności. Tytuły egzekucyjne z dnia 25 października 2004 r. zostały wycofane przez wierzyciela w dniu 17 grudnia 2004 r. i w tym też dniu została zakończona egzekucja, co wynika ze stosowanych zapisów w tych tytułach wykonawczych. Nowe tytuły wykonawcze wystawione zostały w dniu 17 grudnia 2004 r. i przekazane do realizacji dopiero po wycofaniu uprzednich tytułów wykonawczych Wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 17 grudnia 2004 r. nastąpiło, stosownie do treści art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w dniu 28 grudnia 2004 r. tj. w dacie doręczenia zobowiązanemu nowych tytułów wykonawczych.
W ocenie Sądu, brak wypełniania wskazanych przez skarżącego pól kwestionowanych tytułów wykonawczych nie stanowi o ich wadliwości, albowiem okresy naliczania odsetek, w tym okresy, w których odsetki nie były naliczane, uwzględnione zostały w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 grudnia 2004 r.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdzając przy wydaniu zaskarżonego postanowienia naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.
W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na zasadzie art. 152 ww. ustawy, określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, natomiast orzeczenie o kosztach uzasadnia dyspozycja art. 200 w związku z art. 209 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło