I SA/Gd 430/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. J. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi B. J. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 26 marca 2024 r., nr SKO.410.214.2023, SKO.410.68.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Z-ca Przewodniczącego Wydziału zarządzeniem z dnia 18 listopada 2024 r. wezwał Skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 29 maja 2024 r. wzywającego ją do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie Skarżąca otrzymała w dniu 3 grudnia 2024 r. Z uwagi na to, że Skarżąca nie uiściła należnego wpisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 18 grudnia 2024 r. odrzucił skargę. Odpis ww. postanowienia został doręczony Skarżącej w dniu 7 stycznia 2024 r. W piśmie z 14 stycznia 2025 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, jednoczenie załączając potwierdzenie uiszczenia opłaty. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że uchybiła terminowi do wykonania wezwania, gdyż od czerwca 2024 r. do 10 stycznia 2025 r. była chora, na zwolnieniu lekarskim. Faktyczny brak środków i choroba uniemożliwiły jej normalne funkcjonowanie i rozeznanie istoty sprawy, a także podejmowanie właściwych działań. W grudniu 2024 r. otrzymała orzeczenie o stałej niepełnosprawności w stopniu znacznym. Na obecną chwilę postęp choroby udało się powstrzymać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też - w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego - odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). W sprawie Sąd ustalił, że Strona stosowny wniosek złożyła w przewidzianym terminie, dokonując jednocześnie czynności do dokonania której terminowi uchybiła. Pozostało zatem zbadanie, czy przyczyny uchybienia terminu wskazane przez Stronę uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności rozpoznawanej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. (por. postanowienie NSA z 1 lutego 2018 r., I OZ 58/18). Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia przyczyn niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, oraz niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia terminu procesowego. W ocenie Sądu takich wniosków nie można wywieść z przywołanej przez Skarżącą argumentacji, wskazującej brak środków na uiszczenie wpisu i zaistniałą chorobę. Odnosząc się do braku środków należy wskazać, że postanowieniem z dnia 24 października 2024 r. Sąd utrzymał w mocy postanowienie z dnia 10 września 2024 r. o odmowie przyznania Skarżącej prawa pomocy, gdyż nie wykazała ona zasadności swego wniosku. W świetle powyższego argumentacja, że nie posiadała ona środków na pokrycie wpisu sądowego sama w sobie nie mogła uzasadniać przywrócenia terminu. W tym zakresie nie przedstawiono argumentacji, z której wynikałoby, że w jej sytuacji zaistniały wyjątkowe, nieprzewidziane okoliczności, które przyczyniły się do tego stanu rzeczy. Skarżąca nie wykazała też, że choroba, na którą się powołuje uniemożliwiała jej podejmowanie czynności procesowych. Skarżąca powołała się na chorobę trwającą od czerwca 2024 r. do stycznia 2025 r., jednak w żaden sposób nie opisała jej przebiegu i charakteru. Ponadto okres choroby w żaden sposób nie został przez nią udokumentowany. Przedstawione przez Skarżącą uzasadnienie wniosku jest zatem zbyt ogólne, aby można było stwierdzić, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi. Co więcej w żaden sposób nie udokumentowała swojej choroby. Wyjaśnić należy, że zły stan zdrowia, choroba, nawet przewlekła, nie są wystarczającym powodem dla przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 28 października 2009 r., sygn. akt I OZ 1006/09 Lex 573304). Zdarzenie takie może zatem stanowić nagła choroba, bądź nagłe pogorszenie się stanu zdrowia, które nie pozwoliło na osobiste dokonanie czynności czy wyręczenie się inną osobą. Dlatego powołanie się przed Sądem na okoliczność choroby wymaga wykazania, że była to taka choroba, która uniemożliwiła stronie działanie. W tym celu konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania. W niniejszej sprawie okoliczności te nie zostały w żaden sposób wykazane. Do uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu nie wystarczy samo ogólnikowe powołanie się na zły stan zdrowia, jeśli takiemu stwierdzeniu nie towarzyszy przedstawienie dowodów, które pozwalają stwierdzić, że mógł on mieć wpływ na uchybienie terminowi. Istnienie stanu chorobowego, nie oznacza jeszcze, że sytuacja ta dotknęła stronę bezpośrednio w taki sposób, iż nie była ona w stanie dokonać czynności w wymaganym terminie. Ponadto powoływanie się na chorobę musi zostać powiązane z rzeczywistym brakiem możliwości działania, przez co należy również rozumieć brak możliwości posłużenia się środkami elektronicznymi, czy też innymi osobami, czego Skarżąca również nie uprawdopodobniła. Skarżąca nie uprawdopodobniła zetem, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu od skargi miało charakter niezawiniony. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.