I SA/Gd 475/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2025 r. nr 2201-IEE.7192.2.76.2025.DW w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako Dyrektor IAS lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) - dalej: k.p.a., art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia 19 marca 2025 r., którym odmówił wszczęcia postępowania z wniosku A. S. (dalej: Strona lub Skarżąca) z dnia 18 lutego 2025 r. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Dyrektor IAS wskazał, że pismem dnia z 18 lutego 2025 r. wniesionym do Dyrektora IAS w sprawie nr 2201-IEW.4263.49.2024 strona wniosła m.in. o "wstrzymanie wszelkich działań egzekucyjnych do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania odwoławczego". Postanowieniem z 19 marca 2025 r. Dyrektor IAS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przedmiotowego wniosku z 18 lutego 2025 r. Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem prawnym strona wniosła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: - naruszenie prawa do obrony - strona wskazała, że wnioski o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego opierają się na szczególnych przesłankach, takich jak trudności zdrowotne oraz toczące się postępowanie o unieważnienie umowy z firmą H, której wierzytelność jest podstawą egzekucji. Zdaniem strony, organ egzekucyjny ma obowiązek uwzględnienia okoliczności osobistych podatnika, które mogą wpływać na jego prawo do obrony, szczególnie w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia, egzekucja może doprowadzić do pozbawienia strony minimum egzystencji, co - zdaniem Strony - stanowi naruszenie art. 71 Konstytucji RP; - naruszenie zasady proporcjonalności - zgodnie z art. 13 u.p.e.a., egzekucja powinna być wykonywana w sposób, który nie narusza podstawowych praw osoby zobowiązanej, prowadzone zaś działania egzekucyjne - zdaniem Strony - są nieproporcjonalne i mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, jak i społecznych; - faworyzowanie interesu prywatnego kosztem interesu publicznego - zdaniem strony, z uwagi na toczące się postępowanie sądowe dotyczące umowy z firmą H istnieje poważne ryzyko, że dalsze prowadzenie egzekucji naruszać będzie interes publiczny, ponieważ nie ma pewności, że środki z egzekucji trafią do Skarbu Państwa. Takie działania stanowią naruszenie zasad współżycia społecznego, i mogą stanowić podstawę do dalszych działań prokuratorskich w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez przedstawicieli firmy H (zawiadomienie z 6 lutego 2025 r. skierowane do Prokuratury Okręgowej w Warszawie); - postępowanie egzekucyjne powinno zostać wstrzymane do momentu rozstrzygnięcia złożonego przez Stronę wniosku o upadłość, co nie zostało uwzględnione przez Urząd Skarbowy. Wobec powyższego, strona wniosła o uwzględnienie zażalenia i ponowne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, uwzględniając szczególną sytuację zdrowotną i życiową, a także toczące się postępowanie cywilne; zastosowanie zasady proporcjonalności i zawieszenie egzekucji do czasu zakończenia postępowania o unieważnienie umowy z firmą H oraz wniosku o upadłość. W zakresie decyzji Dyrektora IAS z 7 marca 2025 r. w sprawie ulgi w spłacie zaległości podatkowych, Skarżąca wniosła skargę do WSA w Gdańsku. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, Dyrektor IAS uznając je za niezasadne stwierdził, że w zaskarżonym postanowieniu zasadnie odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 18 lutego 2025 r. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania odwoławczego w sprawie nr 2201-IEW.4263.49.2024 z 7 marca 2025 r. w sprawie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, gdyż zostało wydane zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie - przepisami prawa. Dyrektor IAS podkreślił, że z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. nie przewiduje możliwości wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek. Wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego skierowany do organu nadzoru może co najwyżej zainicjować przeprowadzenie czynności kontrolnych w nadzorowanym organie i w ramach tej kontroli dokonanie wstrzymania tychże czynności lub postępowania. Zgodnie z art. 23 § 6 u.p.e.a. to organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. W konsekwencji Dyrektor IAS zobowiązany był zastosować w sprawie wniosku strony z 18 lutego 2025 r. art. 61a § 1 K.p.a., obligujący organ do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W ocenie Dyrektora IAS, brak było podstaw do podjęcia innego rozstrzygnięcia w sprawie, dlatego postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Brak było również przesłanek do wstrzymania postępowania egzekucyjnego z urzędu. Dyrektor IAS zauważa, że sam fakt złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne ulega bowiem zawieszeniu z mocy prawa dopiero z dniem ogłoszenia upadłości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie spraw w trybie autokontroli z uwzględnieniem nowych dokumentów i orzeczeń (art. 54 § 3 p.p.s.a); niezwłoczne wstrzymanie egzekucji z art. 23 § 6 u.p.e.a; przywrócenie terminu do złożenia skargi na czynność obwieszczenia o licytacji (art. 58 § 2 k.p.a.); uwzględnienie zażalenia i uchylenie zaskarżonych postanowień z 28 kwietnia 2025 r. oraz z 30 kwietnia 2025 r., wstrzymanie egzekucji z urzędu z uwagi na szczególnie uzasadnione okoliczności, przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, przeprowadzenie ponownej analizy w trybie autokontroli z uwzględnieniem nowych dokumentów i orzeczeń. Ponadto Skarżąca wskazała na nowe okoliczności faktyczne nieznane wcześniej organowi egzekucyjnemu. Dodatkowo podniosła - wbrew twierdzeniom organu – że organ nadzorczy posiada kompetencje do wstrzymania egzekucji z urzędu, jeśli zachodzą "szczególnie uzasadnione przypadki", które według Strony miały miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca na podstawie art. 58 § 2 K.p.a. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Końcowo, powołując się na wyroki WSA z 15 września 2023 r. o sygn. akt I SA/Gd 320/23 oraz NSA z 26 listopada 2024 r. o sygn. akt III FSK 1113/23, wskazała na naruszenie zasady proporcjonalności (art. 13 u.p.e.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP) oraz naruszenie ważnego interesu podatnika (art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej), w tym zasad humanitaryzmu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, albowiem wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3). W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu Dyrektor IAS trafnie zauważa, że z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. nie przewiduje możliwości wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek. Wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego skierowany do organu nadzoru może co najwyżej zainicjować przeprowadzenie czynności kontrolnych w nadzorowanym organie i w ramach tej kontroli dokonanie wstrzymania tychże czynności lub postępowania. Zgodnie bowiem z art. 23 § 6 u.p.e.a. to organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. W konsekwencji Dyrektor IAS zobowiązany był zastosować w sprawie wniosku Skarżącej z 18 lutego 2025 r. art. 61a § 1 K.p.a., obligujący organ do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego (tak też np. WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 12 stycznia 2017 roku, sygn. akt I SA/Rz 907/16, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2017 roku, sygn. akt III SA/Wa 3059/16). Brak było podstaw do podjęcia innego rozstrzygnięcia w sprawie, dlatego utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. Brak było również przesłanek do wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego z urzędu. Na marginesie trafnie również zauważono, że sam fakt złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne ulega bowiem zawieszeniu z mocy prawa dopiero z dniem ogłoszenia upadłości. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.