I SA/Gd 479/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu dokonanej w 2006 r. sprzedaży nieruchomości postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 21 maja 2012 r., W. H. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawcę prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe, jest rolnikiem, jego jedynym źródłem dochodu są dotacje unijne, jest właścicielem mieszkania o powierzchni 66 m2 i nieruchomości rolnej o obszarze 5,8 ha, posiada samochód osobowy (rok produkcji 1995) i oszczędności w wysokości 9.600 zł, które są przeznaczone na bieżące potrzeby (w tym leczenie) i pokrycie wydatków związanych z gospodarką rolną. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Działając na podstawie ww. przepisu, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2012 r. (doręczonym wnioskodawcy w dniu 11 czerwca 2012 r.) wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni: odpisów wszystkich złożonych przez niego zeznań podatkowych za rok 2011 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37 alternatywnie PIT-40, PIT-38), a w przypadku ich nieskładania za ww. rok stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (rachunków osobistych, w tym rachunku na który wpływają dopłaty z ARiMR, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, oświadczenia w przedmiocie wysokości dochodów uzyskanych z prowadzonego gospodarstwa rolnego w okresie ostatnich 6 miesięcy, oświadczenia w przedmiocie wysokości przysługujących mu za 2011 r. dopłat i płatności przekazywanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i daty ich przekazania na rachunek bankowy oraz przedłożenia stosownych dokumentów w tym zakresie (odpisów decyzji przyznających dopłaty lub płatności), oświadczenia wnioskodawcy w przedmiocie aktualnej wartości zarejestrowanych na niego pojazdów mechanicznych, dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania (opłat za prąd, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, itp.) oraz dokumentów potwierdzających wydatki poniesione w okresie ostatnich trzech miesięcy na leczenie (pomoc lekarską i zakup leków). W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca przedłożył dodatkowe oświadczenie z dnia 13 czerwca 2012 r., w którym wskazał, że w okresie ostatnich sześciu miesięcy nie uzyskał dochodów z gospodarstwa, nie przysługują mu dopłaty z ARiMR za 2011 r., gdyż się o nie starał z uwagi na problemy zdrowotne, w tym roku złożył wniosek o dopłatę lecz nie otrzymał jeszcze pieniędzy, nie posiada rachunków za leczenie (zagubił je), wartość zarejestrowanego na niego pojazdu wynosi 4.000 zł, zaś koszty utrzymania wnioskodawcy stanowią kwotę około 500 zł miesięcznie. Wraz z ww. oświadczeniem wnioskodawca przedłożył odpis zeznania podatkowego za 2011 r. (PIT-38), zgodnie z którym uzyskał on przychód, o którym mowa w art. 30b ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) w wysokości 682.307,14 zł (przy czym nie uzyskał on dochodu z tego tytułu lecz stratę w wysokości 20.670,71 zł). Nadto wnioskodawca dołączył wyciąg z prowadzonego dla niego rachunku papierów wartościowych, zgodnie z którym wartość posiadanych aktywów wynosi 8.444,25 zł, oraz wyciągi z posiadanych rachunków bankowych. Historia transakcji księgowanych na tych rachunkach wskazuje, że w dniu odebrania przez wnioskodawcę wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł (tj. 16 maja 2012 r.) znajdowały się na nich środki pieniężne w łącznej wysokości 9.040,93 zł. Dzień później, tj. w dniu 17 maja 2012 r., wnioskodawca dokonał wypłaty gotówkowej w kwocie 8.000 zł. W konsekwencji salda końcowe tych rachunków na dzień 12 czerwca 2012 r. wynosiły odpowiednio: 1.030,94 zł i 7,33 zł. Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Podkreślić należy, że najpóźniej od dnia doręczenia wnioskodawcy wpisu od skargi winien on liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym opłaty w wysokości określonej w wezwaniu. Wskazać też należy, że w dniu doręczenia wnioskodawcy ww. wezwania posiadał on środki pieniężne w wysokości wielokrotnie przewyższającej kwotę należnego wpisu od skargi. W tym kontekście późniejsze wydatkowanie przez wnioskodawcę posiadanych środków finansowych na inne cele nie może stanowić okoliczności uzasadniającej zwolnienie go od kosztów sądowych. Nadto wnioskodawca nadal posiada zasoby finansowe w postaci papierów wartościowych wycenianych na kwotę 8.440,50 zł oraz środki pieniężne na kontach w wysokości 1.038,27 zł, które pozwalają mu na uiszczenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Zauważyć też należy, że treść składanych przez wnioskodawcę oświadczeń w przedmiocie posiadanych źródeł dochodu pozostaje ze sobą w oczywistej sprzeczności. I tak w oświadczeniu z dnia 21 maja 2012 r. wnioskodawca wskazał, że jego jedynym źródłem dochodu są dotacje unijne, zaś w oświadczeniu dodatkowym z dnia 13 czerwca 2012 r., które nadesłał w odpowiedzi na wezwanie o przedłożenie dokumentów źródłowych, podał, że nie starał się o dopłaty za ubiegły rok, zaś za rok bieżący ich jeszcze nie otrzymał. Powyższa rozbieżność podaje w wątpliwość co do prawdziwości oświadczeń wnioskodawcy w zakresie faktycznych źródeł dochodów. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.