I SA/Gd 483/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Specjalista Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2024 r. sprawy ze skargi P.Sz. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr 2201-IEW.4121.4.2024/MB w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia: odrzucić skargę P. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Z uwagi na to, że w dniu 15 maja 2024 r., to nie strona skarżąca uiściła wpis od skargi, lecz inny podmiot niewzywany o to przez Sąd, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 września 2024 r. wezwano profesjonalnego pełnomocnika Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500,- zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie pełnomocnik Skarżącego złożył pismo procesowe, w którym wskazał, że oplata została uiszczona i jednocześnie załączył dowód jej uiszczenia. Jak wynika z załączonego wydruku dowodu uiszczenia wpisu sądowego, został on uiszczony przez ten sam podmiot – N. z o.o., który uiścił wpis w dniu 15 maja 2024 r., a która to spółka nie jest stroną w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (...). Zgodnie § 3 ww. artykułu skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie pełnomocnik Strony odebrał wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w dniu 20 września 2024 r., z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania tej czynności. Wyznaczony siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął bezskutecznie w dniu 27 września 2024 r. i strona ani jej pełnomocnik wpisu sądowego w tym terminie nie uiścili, uiściła go natomiast spółka, która stroną postępowania nie jest. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Brak jest jednak przepisu szczególnego, który by dopuszczał uiszczenie wpisu sądowego przez inny podmiot niż strona. Ustawa p.p.s.a. w szeregu przepisów dotyczących wpisu sądowego, czy nawet szerzej rozumianych kosztów sądowych, wprost i jednoznacznie wskazuje jako osobę zobowiązaną do uiszczenia tych kosztów, jak również ich zwrotu, jedynie stronę. (art. 232 § 1. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od: 1) pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy; art. 210 § 1. Strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów; art. 225 Opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt; art. 226 § 2. Prawo strony do żądania zwrotu opłaty sądowej lub zaliczki na pokrycie wydatków przedawnia się z upływem trzech lat licząc od dnia powstania tego prawa). W ocenie sądu tylko strona może uiścić wpis sądowy. Takie stanowisko sądu znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2011 r. w sprawie sygn. akt I GZ 35/11, w którym Sąd ten stwierdził, że "skarga jest pismem wszczynającym postępowanie przed sądem administracyjnym, od którego, stosownie do art. 214 § 1, art. 220 § 1 oraz art. 230 § 1 p.p.s.a., pobiera się wpis, a do jego uiszczenia zobowiązana jest osoba wnosząca pismo. W sprawie niniejsze pismem owym jest skarga a wnoszącym jest Skarżący i to tylko On może w tej sprawie wpis sądowy uiścić. Identyczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 listopada 2012 r. w sprawie sygn. akt II OZ 1055/12 i stwierdził, że "obowiązek uiszczenia wpisu spoczywa na podmiocie, który wnosi skargę na ostateczną decyzję administracyjną". Również w sprawie II FZ 446/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "podmiot postepowania, który wnosi do sądu pismo podlegające opłacie, ma obowiązek uiszczenia kosztów sądowych". Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 października 2012 r. w sprawie sygn. akt II OZ 885/12 stwierdził, że "w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku." Czyli nawet współuczestnik sporu nie może uiścić wpisu sądowego za drugiego współuczestnika a co dopiero jak w sprawie niniejszej, podmiot, który nie jest uczestnikiem postępowania w sprawie. Zdaniem sądu jedynym dopuszczalnym wyjątkiem od tej zasady może być uiszczenie wpisu sądowego przez małżonka strony z uwagi na prawno-ekonomiczną więź łączącą małżonków i panujący między nimi w małżeństwie ustrój majątkowy (tak: Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2008 r. w sprawie sygn. akt V CZ 51/08, w którym stwierdzono, że "żądaną od powódki opłatę podstawową mógł zatem skutecznie uiścić jej mąż."). Nie można jednak uznać, że wpis może zostać uiszczony przez spółkę, której udziałowcem jest strona. Strona i spółka to dwa odrębne byty prawne. A ewentualne rozliczenia strony ze spółką, czy umowy dotyczące zapłaty wpisu przez spółkę, w żadnym wypadku nie zwalniają strony od uiszczenia wpisu sądowego. Wpis sądowy obciąża stronę a nie inny podmiot. W zakresie obowiązku uiszczenia wpisu brak jest przepisów szczególnych stanowiących inaczej niż zasada określona ww. przepisie art. 199 p.p.s.a. Wyżej wskazane przepisy należy wykładać ściśle. Skoro ustawodawca w ww. ustawie p.p.s.a. nie przewidział wyjątku i nie wskazał wprost, że wpis sądowy może za stronę uiścić inny podmiot, to uznać należy, iż tylko strona może dokonać tej wpłaty. Mieć należy na uwadze, że gdyby ustawodawca chciał dopuścić takie działanie dla innego podmiotu niż strona zobowiązana do uiszczenia wpisu, to mógłby taki wyjątek wpisać do tej ustawy, tak jak to uczynił w art. 62b § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540), gdzie dopuszczono taką możliwość w ściśle ograniczonym zakresie. Obie te ustawy dotyczą m.in. należności wobec budżetu, stąd w ujęciu systemowym, przy wykładni przepisów p.p.s.a. dotyczących możliwości uiszczenia wpisu przez inny podmiot niż strona, należy brać pod uwagę również treść przepisów Ordynacji podatkowej. Krolina Zarzycka-Ciołkiewicz i Bogusław Dauter (red. nauk.) w artykule "Obowiązek uiszczenia kosztów sądowych (lex nr 1610614122/7669) wskazując na to, że stanowisko, iż osoba trzecia może uiścić koszty sądowe za stronę, jest sprzeczne z charakterem opłat sądowych jako daniny publicznej. Wskazano na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 maja 2008 r., I FPS 8/07 (ONSA WSA 2008, nr 5, poz. 79), w której NSA wykluczył możliwość wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, stanowiącego daninę publiczną w przypadku dokonania zapłaty przez inny podmiot w imieniu podatnika. Zdaniem autorów artykułu w odniesieniu do kosztów sądowych również "należałoby uznać, że uiszczenie przez inny podmiot niż zobowiązany opłaty, nie zwalnia z tego obowiązku wnoszącego pismo". Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.