I SA/Gd 488/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-07-08
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Marek Kraus, Elżbieta Rischka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela co do zasadności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i czy może kwestionować określenie egzekwowanego obowiązku w tytule wykonawczym?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela co do zasadności zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i nie może kwestionować określenia egzekwowanego obowiązku zawartego w tytule wykonawczym, jeśli wierzyciel uznał zarzut za bezzasadny. W przypadku uznania zarzutu przez wierzyciela lub sąd, organ egzekucyjny powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne w tej części.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył karę pieniężną A Spółce z o.o. za urządzanie gier na automatach poza kasynem. Po utrzymaniu decyzji w mocy wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego. Spółka zgłosiła zarzuty dotyczące m.in. niewłaściwego określenia egzekwowanego obowiązku i prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie w części dotyczącej bezpodstawnego pobierania odsetek za zwłokę, co zostało utrzymane przez organ odwoławczy i potwierdzone przez sąd.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Dyrektora Izby Celnej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 lutego 2014 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Dyrektora Izby Celnej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia 20 października 2011 r. wymierzył A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 kwietnia 2012r.
Dyrektor Izby Celnej, po uprzednim doręczeniu przez wierzyciela Spółce A upomnienia z dnia 23 maja 2012r., wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki na podstawie wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej tytułu wykonawczego z dnia 12 czerwca 2012r., obejmującego należność z tytułu wymierzonej kary pieniężnej. Zawiadomieniem z dnia 20 czerwca 2012 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem tj. w B SA.
Zawiadomienie z dnia 20 czerwca 2012r. doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 26 czerwca 2012r., natomiast odpis zawiadomienia
wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia 12 czerwca 2012r. doręczono zobowiązanej za pośrednictwem poczty w dniu 25 czerwca 2012r.
Pismem z dnia 2 lipca 2012r. Spółka A wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia przez Dyrektora Izby Celnej postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 czerwca 2012r. z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę zarzutów zobowiązana wskazała:
1. niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) – określanej dalej jako "u.p.e.a." - (art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 1,7, 11 oraz § 3 w związku z art. 26 § 1 u.p.e.a.),
2. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.),
3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 pkt 3 u.p.e.a.).
Postanowieniem z dnia 19 lipca 2012r. w sprawie stanowiska wierzyciela Dyrektor Izby Celnej odmówił uznania zarzutów zgłoszonych w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 czerwca 2012r. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 27 lipca 2012r. oddalił wniesione przez A Sp. z o.o. pismem z dnia 2 lipca 2012r. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 czerwca 2012r.
Po rozpoznaniu zażalenia Spółki na powyższe rozstrzygnięcie, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 10 września 2012r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi Spółki A, wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013r. sygn. akt I SA/Gd 1265/12 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 września 2012r. i poprzedzające je rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Na skutek ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Izby Celnej
w postanowieniu z dnia 31 grudnia 2013 r. uznał za uzasadniony zgłoszony
przez Spółkę zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia poprzez bezpodstawne wskazanie w tytule wykonawczym z dnia 12 czerwca 2012r. obowiązku pobierania odsetek za zwłokę
i umorzył prowadzone w oparciu o ten tytuł wykonawczy postępowanie egzekucyjne a pozostałe zarzuty oddalił.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Celnej (wierzyciel) zarzucił naruszenie przepisów art. 27, art. 29 § 1, art. 33 pkt 3
oraz art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 24 lutego 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazując
m. in. na treść przepisów art. 33, art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a., art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 2013r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U z 2013r. poz. 1289 ze zm.) organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,
w tym z ustawą - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawą
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów.
Oceniając zgłoszony przez Spółkę zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia poprzez bezpodstawne wskazanie w tytule wykonawczym z dnia 12 czerwca 2012 r. obowiązku pobierania odsetek za zwłokę organ odwoławczy, przywołując treść przepisu art. 153 oraz art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270
ze zm.) Dyrektor wyjaśnił, że organ egzekucyjny, będąc w tym zakresie związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1265/12 prawidłowo uznał, że zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego
z orzeczenia poprzez bezpodstawne wskazanie w tytule wykonawczym obowiązku pobierania odsetek za zwłokę zasługuje na uwzględnienie i umorzył prowadzone
w oparciu o ten tytuł wykonawczy postępowanie egzekucyjne.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że nie znajduje potwierdzenia zgłoszony przez Spółkę, w oparciu o art. 33 pkt 9 ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzut prowadzenia egzekucji
przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Wskazując na treść przepisu art. 1 a pkt 7,
art. 19 § 5, art. 22 § 2 u.p.e.a. Dyrektor wyjaśnił, że zobowiązana Spółka swoją siedzibę ma w G., wobec czego organem egzekucyjnym właściwym w sprawie jest Dyrektor Izby Celnej.
Końcowo, ustosunkowując się do ostatniego z podnoszonych przez Spółkę zarzutów organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej tj. dyrektor izby celnej właściwy dla Naczelnika Urzędu Celnego, który decyzją z dnia 20.10.2011r. wymierzył A Sp. z o.o. karę pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem. Powyższe oznacza, że tytuł wykonawczy z dnia 12 czerwca 2012 r. zawiera prawidłowe oznaczenie wierzyciela, bowiem wskazuje pełną jego nazwę, adres, a także zawiera jego pieczęć nagłówkową. W pozycji 45 tytułu wykonawczego użyto pieczęci urzędowej Dyrektora Izby Celnej, natomiast w pozycji 52 tytuł ten zawiera podpis osoby upoważnionej do jego podpisania z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego, co powoduje, że spełnia on wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. W ocenie organu odwoławczego wskazanie przez Dyrektora Izby Celnej w tytule wykonawczym z dnia 12 czerwca 2012r. - sporządzonym na druku zgodnym ze wzorem stanowiącym załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001r. Nr 137, poz.1541 ze zm.) - środków egzekucyjnych, które organ egzekucyjny może zastosować, wyczerpuje obowiązek wierzyciela, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.
Dodatkowo Dyrektor wyjaśnił, że upomnienie z dnia 23 maja 2012r. zostało stronie skarżącej doręczone w dniu 28 maja 2012r., co zostało podane w tytule wykonawczym w rubryce 49. Kserokopia dowodu doręczenia tego upomnienia A Sp. z o.o. znajduje się w aktach sprawy. Za nieprawidłowe uznał ponadto organ stanowisko skarżącej, że wymóg dołączenia dowodu doręczenia upomnienia zgodnie z art. 27 § 3 u.p.e.a. ciąży na wierzycielu względem zobowiązanego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Dyrektor Izby Celnej zarzucając naruszenie przepisów art. 27, art. 29 § 1,
art. 33 pkt 3 oraz art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię wniósł
o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że Dyrektor Izby Celnej rozpoznając zarzuty zgłoszone przez Spółkę A, w tym zarzut wymieniony w art. 33 pkt 3 u.p.e.a. był związany stanowiskiem wierzyciela. Dyrektor Izby Celnej jako wierzyciel należności swoje stanowisko zawarł w postanowieniu z dnia 19 lipca 2012 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r., które nie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Tytuł wykonawczy z dnia 12 czerwca 2012 r. wierzyciel wystawił na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 20 października 2011 r., zgodnie z jej postanowieniami tj. na karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w kwocie 12.000,00 zł oraz odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych od dnia ósmego po dniu, w którym decyzja stała się ostateczna do dnia zapłaty włącznie. W świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji treść obowiązku musi być w tytule wykonawczym powtórzona za decyzją nakładającą obowiązek i/lub przepisem prawa, z którego wynika wprost obowiązek. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, gdyż ten wynika z rozstrzygnięć wydanych w ramach innego postępowania. Uprawnienia takiego nie posiada również organ egzekucyjny, bowiem zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W ocenie strony skarżącej organ egzekucyjny wszczynając postępowanie egzekucyjne nie naruszył prawa. Egzekucja jest dopuszczalna, obowiązek istnieje. Nie zaistniała również żadna z przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a., która uzasadniałaby umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 czerwca 2012 r.
Stanowisko wierzyciela (również) w zakresie zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego
z orzeczenia podzielił w prawomocnych wyrokach sygn. akt I SA/Gd 1142/13
oraz sygn. akt 1141/13 z dnia 20 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uchylając postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienia Dyrektora Izby Celnej. W uzasadnieniach Sąd stwierdził, że Dyrektor Izby Skarbowej wydając zaskarżone postanowienia pominął stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. Zdaniem sądu, skoro wierzyciel w ostatecznym postanowieniu uznał ten zarzut za bezzasadny, to organ egzekucyjny jest takim stanowiskiem związany i nie jest uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela w tej kwestii. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyrokach sygn. akt III SA/Wr 509/12 oraz sygn. akt III SA/Wr 510/12 z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt SA/Wr 230/13 z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 229/13 z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 228/13 z dnia 19 czerwca 2013 r. podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej i oddalił skargi A Sp. z o.o. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej uznające zarzuty (również zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia) na postępowanie egzekucyjne za niezasadne.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem.
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez wierzyciela
na postanowienie organu egzekucyjnego, którym uznano za zasadny zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającą
z orzeczenia. Zaskarżone postanowienie zostało wydane z powołaniem wyroku WSA w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. I SA/Gd 1265/12, w granicach związania określonych w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania
co do dalszego postepowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Treść wskazanego wyroku nie budzi wątpliwości. Sąd stanowczo stwierdził, że naliczając odsetki
od orzeczonej kary administracyjnej organ naruszył prawo w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Celnej uwzględnił, że w tytule wykonawczym nr [...] z 12 czerwca 2012 r. bezpośrednio wskazano obowiązek pobierania odsetek za zwłokę, wobec czego zarzut strony
w tym zakresie został uznany za uzasadpniony a postępowanie egzekucyjne
w tym przedmiocie zostało umorzone. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 34 § 1 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z art. 34 §4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
W niniejszej sprawie prawomocny wyrok sądu administracyjnego stanowił
dla organu egzekucyjnego wiążącą podstawę ustalenia, że zarzut we wskazanej części był uzasadniony. Wskazane przez stronę skarżącą wyroki WSA w Gdańsku
z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1141/13 i I SA/Gd 1142/13 potwierdzają jedynie rozbieżności w orzecznictwie, nie mają natomiast wpływu
na wiążącą ocenę prawną dokonaną przez Sąd w niniejszej sprawie.
Z tych względów, uznając skargę za niezasadną Sąd, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło