I SA/Gd 495/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Sp. A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2001 r. oddala skargę . Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy orzekł o odpowiedzialności za zobowiązania A. spółki z o.o. z siedzibą w S. w podatku od nieruchomości za 2001r. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wniosła o uchylenie decyzji, zaskarżając błędnie przyjętą podstawę opodatkowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że odwołanie zostało opatrzone nieczytelnym podpisem pod pieczątką firmową z adnotacją "z upoważnienia". W związku z powyższym, działając na podstawie art. 169 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) SKO wezwało Spółkę do wskazania imienia i nazwiska osoby podpisującej odwołanie oraz do przedłożenia upoważnienia do wniesienia w jej imieniu odwołania. W odpowiedzi r. pr. D. D. przedstawił odpis pełnomocnictwa z dnia 4 sierpnia 2005 r. udzielonego przez Prezesa Zarządu Spółki G. R. B. oraz pełnomocnictwo substytucyjne z dnia 8 sierpnia 2005 r. dla C. S. do zastępowania Spółki w postępowaniach podatkowych dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2001-2005. Organ drugiej instancji zażądał złożenia oryginału pełnomocnictwa z dnia 4 sierpnia 2005 r., jednak w toku postępowania podatkowego r. pr. D. D. wyjaśnił, że nie jest w stanie przedstawić oryginału pełnomocnictwa w wyznaczonym terminie, gdyż dokument ten znajduje się w siedzibie Spółki. Przedłożył natomiast oryginał pełnomocnictwa z dnia 10 lutego 2005 r., które nie upoważniało jednak do udzielania dalszych pełnomocnictw. Zdaniem organu odwoławczego pełnomocnik Spółki - r. pr. D. D. - nie miał uprawnień do udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego. Dodatkowo Kolegium, powołując się na regulacje zawarte w art. 21 ust. 1 oraz art. 35 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.), wskazało, że C. S. nie należała do kręgu podmiotów, którym radca prawny może udzielić substytucji. Zgodnie z ustaleniami organu nie była ona radcą prawnym, adwokatem i aplikantem (radcowskim, adwokackim). W świetle powyższego SKO uznało, że odwołanie wniesione przez Spółkę za niedopuszczalne, gdyż zostało podpisane przez osobę, która nie była upoważniona do reprezentowania skarżącej. W dniu 23 grudnia 2005 r. (po dacie wydania zaskarżonego postanowienia), Prezes Zarządu Spółki A. przesłał do SKO oryginał pełnomocnictwa z dnia 4 sierpnia 2005 r. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Sądu Spółka działająca przez radcę prawnego D. D. Domagając się uchylenia postanowienia, wskazał on, że działając jako pełnomocnik Spółki dopełnił wszystkich czynności wymaganych prawem dla wykazania legalności swojego pełnomocnictwa do reprezentowania strony, zaś wszystkie działania organu w tym zakresie naruszały prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 186/06, uchylając zaskarżone postanowienie, stwierdził że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia art. 137 i 228 § 1 Ordynacji podatkowej. Odwołując się do regulacji zawartych w art. 136 i art. 137 § 3 powołanej ustawy, Sąd wskazał, że z akt sprawy bezspornie wynika, iż radca prawny D. D. był uprawniony do działania w imieniu skarżącej, albowiem nie tylko przedłożył wymagane prawem pełnomocnictwo z dnia 4 sierpnia 2005 r. oraz wcześniejsze z dnia 10 lutego 2005 r., ale podjął się na żądanie organu, w sposób skutecznie zakończony w grudniu 2005 r., działań zmierzających do przedstawienia oryginału pełnomocnictwa z dnia 4 sierpnia 2005 r. Ustosunkowując się do kwestii podpisania odwołania przez C. S., Sąd pierwszej instancji podniósł, że w orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy czynności w postępowaniu podatkowym dokonała osoba, która twierdzi, że jest pełnomocnikiem, organ podatkowy nie może uznać, iż są one bezskuteczne. W takiej sytuacji konieczne jest wezwanie podmiotu odwołującego się do uzupełnienia braku poprzez złożenie odpowiedniego pełnomocnictwa. Dokonanie żądanej czynności przez stronę (co miało miejsce w niniejszej sprawie) stanowi konwalidację czynności. W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów wpisu sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zgłoszono zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.; naruszenie art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej wskutek jego błędnej wykładni w zakresie ustalenia, że nastąpiło konwalidowanie czynności prawnej. Zarzucono ponadto naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie wskazania wpływu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania na wynik przeprowadzonej przez niego sprawy administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 407/07 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd II Instancji wskazał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, bowiem znalazł potwierdzenie ujęty w niej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej. Bez znaczenia dla wyniku przeprowadzonej oceny było w ocenie Sądu rozważanie dalszych zarzutów tej skargi, w tym błędnej wykładni powołanego uprzednio przepisu Ordynacji podatkowej, będącej następstwem ustalenia, że wniesienie odwołania doprowadziło do konwalidacji czynności prawnej. Radca prawny D. D. nie mógł - wbrew stanowisku sądu administracyjnego pierwszej instancji - skutecznie występować i popierać odwołania, w sytuacji gdy w sposób skuteczny nie uzupełnił braku formalnego, skoro do dnia zakończenia postępowania żądane pełnomocnictwo nie zostało przez pełnomocnika przedłożone. Dokument wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego dopiero w dniu 30 grudnia 2005 r., a więc już po zakończeniu postępowania. Okoliczność taka nie może, zdaniem Sądu, rzutować na ocenę prawidłowości podejmowanych przez organ odwoławczy czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając ponownie sprawę sąd administracyjny na mocy art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie kwestionowało umocowania radcy prawnego D. D. do reprezentowania Spółki w charakterze pełnomocnika, lecz skuteczność jego czynności, której celem było udzielenie pełnomocnictwa substytucyjnego. Do dnia zakończenia postępowania przez wydanie przedmiotowego postanowienia (19 grudnia 2005 r.), żądane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pełnomocnictwo nie zostało przez radcę prawnego D. D. przedłożone. Wpłynęło ono do Kolegium dopiero w dniu 30 grudnia 2005 r., a więc już po zakończeniu postępowania. Okoliczność powyższa nie może rzutować na ocenę prawidłowości (zgodności z prawem) podejmowanych przez organ odwoławczy czynności. Radca prawny D. D. nie mógł skutecznie występować i popierać dwołania w sytuacji, gdy w sposób skuteczny nie uzupełnił jego braku formalnego. Podkreślenia wymaga również fakt, że kserokopia odpisu pełnomocnictwa opatrzonego datą 4 sierpnia 2005 r. nie odpowiada oryginałowi pełnomocnictwa przedłożonemu przez prezesa zarządu spółki w dniu 30 grudnia 2005 r. Z tych względów Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a orzekł jak sentencji wyroku.