I SA/Gd 508/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 7 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Spółka A Inwestors Sp. z o.o. zwróciła się w niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując, że z przedłożonych przez spółkę dokumentów nie wynika aby nie posiadała ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wnosząc sprzeciw od powyższego postanowienia spółka wskazała, że wbrew analizie dokonanej przez referendarza, dostarczone przez nią dokumenty dają obraz trudnej sytuacji ekonomicznej, w której się znajduje. Spółka wyjaśniła, że co prawda posiada obecnie w swojej dyspozycji znaczne kwoty, jednakże specyfika prowadzonej działalności powoduje, że kwoty te są dynamicznie przeznaczane na bieżącą działalność spółki i w chwili obecnej nie mogą zostać przeznaczone na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. W tym zakresie spółka podkreśliła, że zanotowana na koniec roku strata nie jest jedynie zapisem w dokumentach spółki, ale została rzeczywiście odnotowana jako wynik działalności operacyjnej i ma realny wpływ na bieżącą sytuację finansową spółki. Zanotowany w pierwszych miesiącach 2009 r. zysk nie odzwierciedla możliwości płatniczych spółki, zaś wpływy zaksięgowane na rachunku bankowych w dużej mierze zostały wydatkowane na sfinansowanie działalności spółki lub wykreowane przez obroty związane z lokatami zakładanymi przez spółkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm; dalej jako "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że w razie wniesienia sprzeciwu Sąd ponownie i od początku ocenia przesłanki przyznania prawa pomocy na podstawie złożonego przez wnioskodawcę wniosku oraz dokumentów. Nie ocenia zaś samej prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez referendarza, które w wyniku wniesienia sprzeciwu utraciło swój byt. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym wymaga wykazania przez tę osobę, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Spółka wywiązała się z obowiązku przedłożenia dokumentów pozwalających na ocenę jej sytuacji ekonomicznej. Sąd nie dał jednak wiary, aby nie była ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania, jedynym kosztem sądowym do uiszczenia którego zobowiązana jest spółka, pozostaje wpis od skargi kasacyjnej wysokości 1484 zł. Sąd wziął pod uwagę i nie kwestionuje, że w 2008 r. spółka poniosła znaczną stratę, która niewątpliwie rzutuje na prowadzoną przez nią w bieżącym roku działalność gospodarczą. Należy jednak pamiętać, że strata jako bilansowy wynik nadwyżki kosztów nad przychodami, sama w sobie nie oznacza braku środków finansowych - co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08). W złożonym zażaleniu spółka przyznaje, że pomimo zaksięgowanej straty jest w posiadaniu znacznych środków finansowych. Potwierdzają to również przedłożone w toku postępowania dokumenty. Analiza przedłożonego materiału dowodowego wykazała, że choć spółka zakończyła ubiegły rok stratą bilansową w wysokości 1.341.744,32 zł, to już na koniec kwietnia 2009 r. osiągnęła zysk w wysokości 137.674,34 zł. Na pierwszym z posiadanych przez spółkę kont w okresie od lutego do kwietnia br. zaksięgowano wpływy w łącznej wysokości 1.511.802,76 zł, z czego część stanowiły przelewy od kontrahentów, a część zwrot kapitałów lokat (założonych przez spółkę) wraz z naliczonymi od nich odsetkami. Żadnego dnia we wskazanym okresie saldo tego rachunku nie było ujemne ani nawet zerowe, a wysokość znajdujących się na nim środków pieniężnych stanowiła przeważnie kwotę od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych (dla przykładu na dzień 30 kwietnia br. była to kwota 12.359,76 zł, na dzień 31 marca br. – 93.854,55 zł, na dzień 27 lutego br. – 18.226,38 zł), zaś nadwyżki przekazywane były na lokaty rzędu stu kilkudziesięciu tysięcy złotych. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka określiła wysokość posiadanych przez nią na dzień 30 kwietnia br. na tym rachunku środków pieniężnych na kwotę 202.389,76 zł, co oznacza, że uwzględniła również wysokość zakładanych z tego rachunku lokat bankowych. Wśród operacji dokonanych w badanym okresie na drugim z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych nie było żadnych rozchodów, księgowano zaś wpływy, w wyniku których saldo tego rachunku sukcesywnie rosło. I tak środki pieniężne zgromadzone na nim na dzień 27 lutego br. stanowiły kwotę 2.766 zł, na dzień 31 marca br. – 10.235,88 zł, na dzień 30 kwietnia br. – 16.053,88 zł. Należy też podkreślić, że spółka posiada znaczny majątek w postaci aktywów trwałych o wartości 3.718.663,34 zł, z czego na rzeczowe aktywa trwałe przypada kwota 3.190.012,55 zł, a na inwestycje długoterminowe kwota 528.650,79 zł. Wśród rzeczowych aktywów trwałych środki trwałe (urządzenia techniczne i maszyny) stanowią kwotę 10.264,90 zł, zaś środki trwałe w budowie kwotę 3.179.747,65 zł. Aktywa obrotowe spółki wynoszą 36.217.640,08 zł, zaś suma jej zobowiązań wynosiła 31.660.085,53 zł, z czego całość stanowią zobowiązania krótkoterminowe (zgodnie z bilansem za 2008 r.). Wobec powyższego Sąd uznał, że spółka ma dostateczne środki na pokrycie kosztów postępowania. Posiada ona zarówno środki pieniężne, jak i majątek obrotowy, których wartość znacznie przekracza wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. Fakt, że spółka w pierwszej kolejności przeznacza posiadane środki na pokrycie kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie stanowi przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. W przypadku osób prawnych, ustawa p.p.s.a. wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, jeżeli osoba ta posiada dostateczne środki na pokrycie kosztów postępowania. Obowiązek spłaty zobowiązań kontrahentom, czy chęć inwestycji nie wyklucza bowiem partycypowania spółki w kosztach postępowania. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na postawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.