I SA/Gd 513/08

WyrokWSA w Gdańsku2008-11-13

Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe są zobowiązane do badania zgodności przepisów krajowej ustawy o VAT z prawem wspólnotowym z własnej inicjatywy, a w szczególności, czy wyłączenie prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupu paliwa do samochodów osobowych jest zgodne z VI Dyrektywą VAT?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie są zobowiązane ani upoważnione do samodzielnego badania zgodności przepisów krajowych z prawem wspólnotowym. Obowiązek taki powstaje jedynie w sytuacji, gdy podatnik wyraźnie powołuje się na przepis dyrektywy, z którego wynikają dla niego uprawnienia, a których nie może zrealizować z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania dyrektywy przez państwo członkowskie. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wskazała konkretnego przepisu VI Dyrektywy VAT ani nie podniosła bezpośredniego zarzutu niezgodności przepisów ustawy o VAT z dyrektywą.
Stan faktyczny
Spółka A zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2006 r. Organ podatkowy zakwestionował odliczenie podatku naliczonego od zakupu benzyny do samochodu osobowego oraz nieuznanie wykonania usług budowlanych na rzecz K. L.-W. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, kwestionując zgodność przepisów krajowych z dyrektywami UE.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi firmy A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2006 r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego działając m.in. na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3 oraz art. 19 ust. 13 pkt 2 d ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej jako "ustawa o VAT") określił A Sp. z o.o. (dalej jako "spółka A") wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2006 r. w wysokości 5365 zł. Stwierdzone nieprawidłowości objęły zarówno dokonane przez podatnika rozliczenie podatku naliczonego, jak i podatku należnego. W zakresie podatku naliczonego organ ustalił m.in., że naruszając art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 86 ust. 3 ustawy o VAT spółka dokonała odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących zakup benzyny do samochodu osobowego BMW. W ocenie organu podatnik nie odprowadził ponadto podatku należnego z tytułu wykonanych na rzecz K. L. - W. usług budowlanych. Pomimo przeciwstawnych twierdzeń prezesa zarządu spółki - M.P., organ przyjął, że wykonane usługi budowlane objęły budowę czterech segmentów mieszkalnych za cenę 77 278 zł, co potwierdziły zeznania inwestora, K L.W., jak i kierownika budowy, E.K. W odwołaniu spółka wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości w związku z naruszeniem art. 121, 122, oraz 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej jako "O.p."), kwestionując ustalenia faktyczne, stanowiące postawę wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia oraz brak wykazania, z jakich powodów dał on wiarę zeznaniom świadków sprzecznym z wyjaśnieniami prezesa zarządu spółki. W odwołaniu wskazano, ze spółka A nie zawarła z K. L. - W. żadnej umowy, nie świadczyła na jej rzecz robót, ani też nie otrzymała zapłaty, a tym samym nieuprawnione było wpisanie jej w dzienniku budowy jako wykonawcy usług. Nie można bowiem traktować jako usług wykonanych przez spółkę A, usług wykonanych de facto przez M.P. na podstawie umowy zlecenia, na podstawie którego wykonał dla K. L. - W. czynności rozliczeń procesu inwestycyjnego i doglądał budowę, za co otrzymał wynagrodzenie w kwocie 5000 zł oraz zgłosił ten przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania w uzasadnieniu wskazano, ze wobec braku przedstawienia prze spółkę A dokumentów wykonania usług budowlanych, organ podatkowy podjął czynności zmierzające do ustalenia czy podatnik świadczył usługi budowlane wobec K. L. - W. W tym celu organ pierwszej instancji przeprowadził czynności kontrolne zarówno w spółce A, jak też w firmie K. L. - W. oraz dokonał przesłuchań świadków. K. L. - W. zeznała, że w okresie od kwietnia 2006 r. do czerwca 2006 r. spółka A wykonała na jej rzecz usługi budowlane polegające na przebudowie istniejącego budynku kurnika i wymurowania 4 kompletnych segmentów mieszkalnych oraz wylanie ław pod kolejne 11 segmentów na działce mieszczącej się w P. przy ul. [...] 2. M.P. przedstawiał rozliczenia zaawansowania prac budowlanych na odręcznie sporządzonych kartkach, na których określono rodzaj prac, stopień zaawansowania oraz wartość wykonanej usługi. Pisemna umowa ze spółką A nie została sporządzona, ponieważ M.P. po zapoznaniu się z przygotowaną umową na wykonanie robót budowlanych odmówił jej podpisania z uwagi na niektóre sformułowania zawarte w umowie. W zakresie płatności za wykonane usługi K. L. - W. zeznała, że zaplata następowała stopniowo w trakcie prowadzenia prac budowlanych, płatności dokonywano w formie gotówki, firma nie otrzymywała dowodów potwierdzających przekazanie należności, ostatecznego rozliczenia dokonano w miesiącu lipcu 2006 r., a łączna należność za wykonane prace wyniosła 77 278 zł. Natomiast co do faktury za wykonanie ww. usług uzgodniono, będzie ona wystawiona dopiero po wykonaniu całości zleconych prac. W uwagach do protokołu przesłuchania świadka M.P. potwierdził, że w okresie od kwietnia do maja 2006 r., świadczył usługi budowlane na rzecz K. L. - W. jednak z uwagi na brak umowy występował jako osoba fizyczna, przy czym same usługi polegały jedynie na dozorze budowy od strony technicznej. Potwierdził również wskazaną przez świadka okoliczność sporządzania odręcznych kartek, na których dokonał rozliczenia zaawansowania prac budowlanych. Według M.P. przedłożony kosztorys obejmował jednak procentowy stopień zaawansowania prac budowlanych świadczonych przez inne, działające na zlecenie K. L. - W. osoby. W celu weryfikacji ww. twierdzeń organ przesłuchał kierownika budowy, który zeznał, że zawarte w dzienniku budowy informacje są zgodne z rzeczywistym przebiegiem prac budowlanych prowadzonych na rzecz K. L. - W. przez spółkę A. Oględziny nieruchomości w P. potwierdziły, że wykazane w dzienniku budowy roboty zostały faktycznie wykonane (na działce wykonano cztery parterowe budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie szeregowej ). Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, organ znał, że M.P. nie przedstawił wystarczających dowodów podnoszonych twierdzeń, w tym podważających zapisy dziennika budowy. W oparciu o art. 194 O.p. w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2006 Nr 156, poz. 1118 ze zm; dalej jako "Prawo budowlane") organ podkreślił, że dziennik budowy jest dokumentem urzędowym., gdzie szczególny charakter dowodu z tego rodzaju dokumentu powoduje, że nie może on być zastąpiony innym dowodem, który nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Spółka A w żaden sposób nieuprawdopodobniła, że nie była wykonawcą robót uwidocznionym w dzienniku budowy nr [...] z dnia 14 kwietnia 2006 r. i na tablicy informacyjnej budowy. Wobec powyższego organ uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, w tym również w zakresie zapewnienia stronie czynnego w nim udziału, ponieważ została ona zawiadomiona o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka A wniosła o uchylenie powyższej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w związku z naruszeniem art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską( dalej jako "TWE") oraz art. 121, art.122, art.123, art.180, art. 181, art. 187, art. 188 i art. 191 O.p. W ocenie strony skarżącej organy podatkowe naruszyły Traktat ponieważ zastosowaniu art. 86 ustawy o VAT jednocześnie nie towarzyszyło zbadanie czy jest on zgodny z przepisami dyrektywy, tj. czy z chwilą wejścia Polski do Unii Europejskiej nie doszło do pogorszenia sytuacji podatników w zakresie dopuszczalnych odliczeń VAT z faktur dokumentujących zakup paliwa. Zarzuty naruszenia O.p. zostały podniesione w zakresie dotyczącym ustaleń, co do zakresu usług budowlanych wykonanych na rzecz K. L. - W. W ocenie strony skarżącej organy nie miały podstaw do uznania twierdzeń świadka jako wiarygodnych, ponieważ nie zbadały czy K. L. - W. posiadała środki finansowe na dokonanie zapłaty na rzecz spółki A , ani też czy tę transakcję ujęła w prowadzonych dla celów podatkowych rejestrach i ewidencjach. Strona skarżąca podkreśliła, że z samego faktu umieszczenia na tablicy informacyjnej budowy, jako określenia wykonawcy, nazwy "firma A [...]" nie wynika jeszcze aby roboty te faktycznie musiały być wykonane przez spółkę A , tym bardziej, że obowiązek rzetelnego uwidaczniania danych na tablicy obciąża inwestora, który, jak wskazano w skardze, samowolnie przypisał wykonawstwo robót stronie skarżącej, nie posiadając dowodów poniesienia z tego tytułu jakichkolwiek wydatków. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Odnosząc się do zarzutów związanych z rozliczonymi fakturami sprzedaży benzyny, podkreślenia wymaga, ze strona skarżąca nie zakwestionowała poczynionych w tym zakresie ustaleń faktycznych, ani też nie zgłosiła zarzutów naruszenia przepisów ustawy o VAT. Wynika z tego, że strona skarżąca nie kwestionuje, że w czerwcu 2006 r. posiadała samochód osobowy BMW, dokonywała w związku z jego posiadaniem zakupów paliwa i rozliczyła wynikający z faktur zakupu podatek naliczony, co nie jest dopuszczalne w myśl polskich przepisów ustawy o VAT. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych, o których mowa w art. 86 ust. 3 cyt. ustawy tj. o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. Potwierdzając, że wskazane wyżej okoliczności wypełniły hipotezę normy zawartej w art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 86 ust. 3 ustawy o VAT, strona skarżąca uważa jednoczenie, że poprzez zastosowanie wobec niej przepisów polskiej ustawy o VAT organy podatkowe naruszyły prawo wspólnotowe tj. art. 249 TWE, ponieważ nie zbadały czy są one zgodne z przepisami Szóstej dyrektywy w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Nr 77/388/EWG, Dz.U.UE.L.77.145.1, dalej jako "VI Dyrektywa o VAT"). Na wstępie należy wskazać, że wszystkie organy państwa mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że nie mogą podejmować działań niemieszczących się w przyznanych im kompetencjach. Działanie organów państwa opiera się zatem o zasadę, że wszystko co nie jest wyraźnie dozwolone, jest im w ten sposób zakazane. Zasada ta wynika z art. 7 Konstytucji RP stanowiącego, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Została ona powtórzona w szeregu innych ustaw, w tym także, w mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, Ordynacji podatkowej ( art. 120 O.p.). Żaden przepis prawa nie upoważnia organów podatkowych do badania z urzędu czy stosowany przez nie w danej sprawie przepis ustawy podatkowej jest sprzeczny z prawem wspólnotowym, ani też do uruchamianej z urzędu odmowy zastosowania takiego przepisu z uwagi na tego rodzaju sprzeczność. Zadaniem organów jest jedynie dokonywanie wykładni przepisów krajowych przy uwzględnieniu przepisów wspólnotowych, które łącznie stanowią obowiązujący na terytoruym RP system prawny od czasu wejścia Polski do UE. Podkreślenia wymaga, że żaden z organów władzy publicznej, w tym także krajowe organy wymiaru sprawiedliwości, nie jest upoważniony do wiążącego orzekania o niezgodności przepisu polskiej ustawy z przepisami dyrektyw, ze skutkiem uchylenia tego rodzaju przepisu. Zgodnie ze wskazanym przez stronę skarżącą traktatem TWE organem wyłącznie uprawnionym to tego rodzaju działań jest Europejski Trybunał Sprawiedliwości, którego kompetencja wyraża się w orzekaniu o niezgodności przyjętych przez dane Państwo Członkowskie rozwiązań prawnych, o ile Państwo to uchybiło jednemu ze zobowiązań, ciążących na nim na mocy ww. traktatu założycielskiego. Stwierdzenie, że doszło do naruszenia również nie powoduje jednak automatycznego uchylenia przepisu ustawy krajowej danego Państwa Członkowskiego, ale obliguje je do wykonania wyroku Trybunału poprzez zastosowanie odpowiednich środków tj. przede wszystkim zmianę przepisów w oparciu o krajową procedurę legislacyjną. Podkreślenia wymaga, że z ww. wnioskiem w tej sprawie może się jednak zwrócić do Trybunału jedynie Komisja (art. 226 TWE) lub inne Państwo Członkowskie (art. 226 TWE). Wniosków takich nie mogą więc skutecznie wnosić osoby fizyczne lub prawne, które na mocy art. 230 TWE są uprawnione tylko do wnoszenia skarg na decyzje, których są adresatami i które dotyczą ich bezpośrednio i indywidualnie ( decyzję wydawane przez organy wymienione w art. 249 TWE tj. Parlament Europejski wspólnie z Radą, Radę lub Komisję). Reasumując, organy podatkowe nie są ani zobligowane, ani upoważnione aby z urzędu, bez interwencji strony, w każdej prowadzonej sprawie, dokonywać oceny czy dane przepisy prawa krajowego są zgodne z przepisami wspólnotowymi, w tym z dyrektywami, których stanowią wykonanie. Mając na uwadze orzecznictwo ETS obowiązek taki powstaje, jedynie w sytuacji zakwestionowania przez podatnika wydanej wobec niego decyzji, gdzie wyraźnie powołuje się on na przepis dyrektywy, z którego wynikają dla niego konkretne uprawnienia, a których, na skutek niewykonania dyrektywy lub nienależytego jej wykonania przez Państwo Członkowskie, nie może uzyskać lub zrealizować w oparciu o przepisy prawa krajowego. Wynika to z charakteru prawnego dyrektyw, które zgodnie z art. 249 TWE są źródłami prawa kierowanymi do Państw Członkowskich i wiążącymi je co do rezultatu, który musi być osiągnięty niezależnie od swobodnie wybieranych w tym zakresie przez Państwo Członkowskie form i środków. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wskazała jednak przepisu VI dyrektywy o VAT, z którego wynikałyby dla niej określone uprawnienia, a których nie mogłaby jednocześnie zrealizować z uwagi na nieudolność polskiego ustawodawcy. Z treści skargi nie wynika jednocześnie, aby strona skarżąca była przekonana, że przepisy ustawy o VAT, naruszają określone postanowienia VI Dyrektywy o VAT, uniemożliwiając jej realizację uprawnień gwarantowanych podatnikom przez instytucje Wspólnoty. Jak wskazano wyżej zarzut strony skarżącej koncentruje się raczej na wskazaniu, że organy miały obowiązek, z własnej inicjatywy, zbadać czy przepisy polskiej ustawy o VAT są zgodne z przepisami VI Dyrektywy o VAT, czy też nie. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia aby obowiązek taki obciążał organy, tym bardziej, że w toku postępowania podatkowego, jak i sądowoadministracyjnego, strona skarżąca nie podniosła bezpośredniego zarzutu niezgodności przepisów ustawy o VAT z dyrektywą na skutek jej nienależytego wykonania. niewykonania dyrektywy, a w ramach postępowania podatkowego w podnosiła zarzutów związanych z zakwestionowaniem faktur zakupu paliwa. Niezależnie od tego w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy dokonał analizy art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w zakresie w jakim realizuje on postanowienia VI Dyrektywy o VAT. Sąd podziela wyrażone w odpowiedzi na skargę stanowisko, że wynikające z art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT wyłączenie odliczenia podatku z faktur dokumentujących zakup paliw do samochodów osobowych o masie całkowitej nie przekraczającej 3, 5 tony, nie pogorszyło sytuacji podatników w jakiej znajdowali się przed wejściem w życie VI Dyrektywy o VAT, tj. przed dniem akcesji Polski do UE. Zgodnie z art. 17 (6) VI Dyrektywy o VAT Państwa Członkowskie mogły zachować wyłączenia odliczenia podatku naliczonego przewidziane w ich prawie krajowym w momencie wejścia w życie niniejszej dyrektywy. Brzmienie art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT stanowi kontynuację obowiązującego uprzednio art. 25 ust. 1 pkt 3 a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (DZ.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) zgodnie z którym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika paliw silnikowych benzynowych, oleju napędowego oraz gazu wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych lub innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg. Tym samym na terenie RP istnieje ciągłość w obowiązywaniu ograniczenia prawa podatników do odliczenia podatku naliczonego w przypadku nabycia paliw wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych. Z kolei jak wynika z akt sprawy, wykazane w zakwestionowanych fakturach skarżącą paliwo było kupowane przez stronę kupowane dla potrzeb związanych posiadaniem samochodu osobowego BMW 318 I o nr. rej. [...]. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego Sąd stwierdza, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej organ jest obowiązany do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.). Z przepisu tego wynika, że organy mają obowiązek z urzędu określić jakie okoliczności są istotne dla załatwienia sprawy, a następnie przeprowadzić dowody konieczne dla ich ustalenia. Gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej stanowi więc art. 187 § 1 O.p.), zgodnie z którym obowiązek zebrania całości materiału dowodowego niewątpliwie ciąży na organie podatkowym. W przedmiotowej sprawie organy określiły zakres niezbędnych dla rozstrzygnięcia spawy okoliczności faktycznych, obejmując nim m.in. ustalenie czy strona skarżąca wykonała jakiekolwiek usługi budowlane na rzecz K. L. - W. a jeżeli tak to w jakim rozmiarze i za jaką cenę. W tym celu przesłuchano inwestora, K. L. - W. i kierownika budowy, E. K. Odebrane od nich zeznania o wykonaniu prac budowlanych przez spółkę A znalazły jednocześnie odzwierciedlenie w wydanym przez starostwo powiatowe dzienniku budowy. Prezes zarządu spółki A kwestionując zeznania ww. świadków i zapisy dziennika budowy, nie przestawił natomiast dowodów, które potwierdziłyby składane przez niego, sprzeczne z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym, twierdzenia. Wynikające z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązku organu nie oznaczają przyzwolenia dla całkowicie biernej postawy strony w trakcie prowadzonego postępowania. Powinna ona współdziałać z organem podatkowym w celu ustalenia stanu faktycznego, aby uniknąć ewentualnego negatywnego dla siebie rozstrzygnięcia, którego przyczyną byłoby wadliwe ustalenie tego stanu z pominięciem wiedzy posiadanej przez stronę. Dlatego należy uznać za trafny wyrażony w orzecznictwie pogląd, że nałożenie na organy prowadzące postępowanie podatkowe obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zgłasza sytuacji. Gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Tym samym z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. nie wynika aby organy podatkowe były zobowiązane do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy ta ostatnia, mimo wezwania środków takich nie przedstawia. Z akt przedmiotowej sprawy wynika natomiast, że aktywnej postawie organu, towarzyszyła bierna postawa strony skarżącej, która nie przestawiła, poza wyjaśnieniami, jakichkolwiek innych dowodów na poparcie stanowiska, że spółka A nie wykonała robót budowlanych oraz nie wnioskowała o przeprowadzenie innych dowodów, niż te które z urzędu przeprowadził organ podatkowy. Z przysługujących jej w tym zakresie uprawnień strona nie skorzystała pomimo zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Tym samym w ocenie Sądu organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowych przy zachowaniu reguł składających się na wyrażoną w art. 191 O.p. zasadę swobodnej oceny dowodów. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej okoliczność, że transakcja nie została ujęta w prowadzonej przez inwestora ewidencji pozostaje bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy, pozostając istotną jedynie dla oceny rozliczenia podatku VAT dokonanego przez K. L. - W. co było przedmiotem odrębnie wszczętego i prowadzonego postępowania. Oznacza to, że okoliczność ta ani nie może podważać ustaleń poczynionych przez organy w niniejszej sprawie, ani też nie może wywoływać negatywnych skutków po stronie inwestora w żadnym innym postępowaniu, niż tylko w tym które jest wobec niego wszczęte. Wobec zebranego w sprawie materiału dowodowego trudno przyjąć aby okoliczność braku uwidocznienia transakcji w ewidencji potwierdzała brak zaistnienia transakcji. Jak wskazano wyżej, wszystkie zebrane w sprawie dowody, poza wyjaśnieniami udzielonymi przez prezesa zarządu spółki A, wskazują bowiem na to, że spółka A wykonała usługi budowlane na rzecz K. L. - W. i otrzymała z tego tytułu stosowną zapłatę, która nie została rozliczona przez podatnika. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło