I SA/Gd 519/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ewa Kwarcińska Sędziowie NSA Sławomir Kozik NSA Zbigniew Romała /spr./ Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K . na decyzję Izby Skarbowej z dnia 13 lutego 2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc październik 1999 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, oraz decyzję [...] Urzędu Skarbowego z dnia 25 października 2000 roku [...] II. opisane w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonana III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego 626,90 (sześćset dwadzieścia sześć 90/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 519/01 U z a s a d n i e n i e [...] Urząd Skarbowy decyzją z dnia 25 października 2000 r. określił skarżącemu S. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą "A" za miesiąc październik 1999 r. zaległość w podatku od towarów i usług w wysokości 664 zł oraz odsetki za zwłokę. Urząd stwierdził, że podatnik dokonał odliczenia podatku naliczonego z faktury zawierającej dane niezgodne ze stanem faktycznym. Faktura [...] z dnia 18 października 1999r. dotycząca "sprzedaży nieruchomości w N. S." została wystawiona na S. K. Tymczasem z aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży tego budynku wynika, że kupującymi byli S. K. i S. K. (żona skarżącego) do majątku wspólnego na cele prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej pod firmą "A". Zatem nieprawidłowo wystawiona faktura nie może uprawniać do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z takiej faktury. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji wskazując na prowadzenie z żoną wspólną działalność gospodarczą, posługującej się numerem NIP skarżącego. Nieruchomość została zakupiona na cele działalności gospodarczej. Pominięcie w fakturze nazwiska jego żony stanowi błąd mniejszej wagi. Przedsiębiorstwo małżonków nie powinno być traktowane jako odrębna jednostka organizacyjna. Podatnikiem jest S. K. i i jemu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury z dnia 18 października 1999 r. Izba Skarbowa decyzją z dnia 14 września 2000 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Izba podtrzymała stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie nieprawidłowości odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych niezgodnie ze stanem faktycznym. Żona skarżącego nie była zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji. S. K. i S. H.-K. są małżeństwem pozostającym w majątkowej wspólnocie małżeńskiej, w której w momencie określania obowiązku podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług, jeżeli jedno z nich prowadzi działalność gospodarczą, to dokumentowanie czynności z tego tytułu odbywa się na imię jednego z małżonków – tego, który zgłosił wniosek rejestracyjny VAT-R. Dotyczy to również czynności związanych z zakupem nieruchomości na cele działalności gospodarczej, jak również pozostałych związanych z tymi czynnościami wydarzeń, dotyczących de facto prowadzonej działalności na zasadzie nie zarejestrowanej małżeńskiej spółki cywilnej, która nie jest poparta umową pisemną, co nie jest wymagane z punktu widzenia Kodeksu cywilnego. Osoby te posługują się NIP S. K. Fakt zakupu nieruchomości jako współwłasności małżeńskiej nie zmienia postaci rzeczy, że nieruchomość została zakupiona na cele działalności gospodarczej firmy "A", co uzasadnia uprawnienie podatnika do otrzymywania faktury VAT oraz do odliczenia tego podatku. Ponadto Urząd Skarbowy i Izba Skarbowa nie podały, którego konkretnie zapisu § 38 ust. 1 rozporządzenia dotyczy uchybienie. Przedsiębiorstwo prowadzone przez małżonków nie pozostaje w odrębności od wspólności ustawowej, lecz wchodzi w skład majątku wspólnego. W tym stanie rzeczy nie ma podstaw do przyjęcia, że w wyniku tej działalności powstał odrębny podmiot gospodarczy. Potwierdzeniem tej tezy są: artykuł K. Czerskiej z "Przeglądu Podatkowego" Nr 2/1999 i pismo Ministra Finansów z dnia 9 lipca 1996 r. Nie znajdują zastosowania w sprawie art. 5 i art. 9 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Wreszcie nawet gdyby małżonka podatnika nie została dopisana do działalności gospodarczej męża, to i tak nieruchomość zostałaby nabyta na rzecz wspólnego majątku małżonków i opłacona z majątku dorobkowego z przeznaczeniem na prowadzenie działalności przez podatnika VAT, na rzecz którego została wydana faktura. Faktura taka wykazuje czynność faktycznie dokonaną i stanowi podstawę do odliczenia podatku naliczonego w niej zawartego. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Obok powtórzenia argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Izba szeroko przytoczyła uzasadnienie wyroku NSA z dnia 23 czerwca 1999 r. I SA/Gd 439/98, z którego wynika, że skoro przeniesienie własności nieruchomości nastąpiło do wspólnego majątku małżonków, a podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą jest tylko jeden z małżonków, to faktura dokumentująca sprzedaż na rzecz podatnika nie odpowiada stanowi rzeczywistemu i narusza § 37 i 38 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Ponadto faktura została wystawiona z uchybieniem § 40 tegoż rozporządzenia. Dopiero po zakupie nieruchomości zarejestrowana została działalność gospodarcza żony skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z § 54 ust. 4 pkt 5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.) w przypadku gdy wystawiono fakturę stwierdzającą czynności, które nie zostały dokonane faktura ta nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Zdaniem organów podatkowych niezgodność między treścią umowy sprzedaży nieruchomości, a fakturą VAT w odniesieniu do jednego z nabywców powoduje utratę przez skarżącego uprawnienia z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić. Skład orzekający podziela tę linię orzecznictwa (por. wyroki NSA z dnia 27 sierpnia 1999 r. III SA 8347/98 – LEX nr 48133 i z dnia 24 stycznia 2001 r. I SA/Gd 1245/98), w której uznano, że dokonanie zakupu przez podatnika pozostającego w związku małżeńskim, do którego odnoszą się zasady wspólności ustawowej, nie wyklucza możliwości legalnego otrzymania faktury VAT wskazującej tego podatnika jako nabywcę. Skarżący zakupił nieruchomość zabudowaną. Z § 2 aktu notarialnego wynika, że małżonkowie K. nabyli nieruchomość w związku i na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej prowadzonej przez S. K. pod firmą "A". Zatem faktura VAT z 18 października 1999 r. odzwierciedlała przebieg transakcji, zawierając dane dotyczące nabywcy (skarżącego). Faktura nie mogła zaś wymieniać małżonki skarżącego, bowiem ta nie była podatnikiem VAT i osobą uprawnioną do odbioru faktury VAT. Jak słusznie zauważył NSA w cyt. wyroku z dnia 27 sierpnia 1999 r. przyjęcie wykładni zaprezentowanej przez organy podatkowe prowadziłoby do absurdalnego wniosku, iż w zasadzie każdy zakup towarów, jako dokonany z majątku wspólnego może być kwestionowany z punktu widzenia wymogów formalnych faktur. Akceptacja stanowiska organów podatkowych prowadziłaby do rażącego naruszenia zasady równości podatkowej, dyskryminując bez powodu osoby pozostające w związkach małżeńskich w ramach wspólności małżeńskiej wobec innych podmiotów. Nie do pomyślenia jest aby taki był cel racjonalnego ustawodawcy. Mając powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a), art. 152 i art. 209 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).