I SA/Gd 519/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-06-27
Skład orzekający: Bogusław Szumacher, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Danuta Oleś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie wierzyciela w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wydane po uchyleniu przez organ odwoławczy wcześniejszego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, jest zgodne z prawem, jeśli zostało wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ pierwszej instancji, a następnie utrzymane w mocy przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonych orzeczeń z prawem. W przypadku zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, postanowienie organu egzekucyjnego musi być poprzedzone ostatecznym postanowieniem wierzyciela, które wypowiada się w zakresie zgłoszonych zarzutów. W niniejszej sprawie wierzyciel wyraził stanowisko odnośnie zarzutu braku doręczenia upomnienia, analizując daty i skutki doręczeń, co uzasadniało cofnięcie wniosku o egzekucję w jednym z przypadków. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w wydaniu stanowiska wierzyciela, uznając skargę za bezzasadną.Stan faktyczny
Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec W.K. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zaległości podatkowych. W.K. zgłosił zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Po wydaniu postanowienia przez organ egzekucyjny i zażaleniu zobowiązanego, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu przez organ pierwszej instancji i wydaniu kolejnego postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał je w mocy. W.K. wniósł skargę do WSA, kwestionując legalność prowadzenia egzekucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Szumacher Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Danuta Oleś Protokolant Sekretarz Sądowy Monika Szymańska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął w stosunku do zobowiązanego - [...] W.K., postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych: nr [...] z dnia 03.08.2000 r. (obejmującego zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999) - wystawionego przez Urząd Skarbowy oraz nr [...] (obejmującego zaległość podatkową z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za rok 1997), nr [...] (obejmującego zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999) i nr [...] (obejmującego zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000) z dnia 26.04.2004 r. - wystawionych przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego. Odpisy powyższych tytułów wykonawczych doręczone zostały panu W. K. w dniu 22.09.2004 r. (zobowiązany odmówił złożenia podpisu).
Pismem z dnia 27.09.2004 r. [...] W.K. zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, dotyczący braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, który objęty jest tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 03.08.2000 r. W uzasadnieniu zobowiązany podniósł, iż z powodu jego nieobecności w miejscu zamieszkania, doręczenie przesyłki nie mogło być skuteczne.
Postanowieniem z dnia [...] wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego, wyraził stanowisko w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Ponadto wierzyciel podtrzymał wniosek w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej do majątku zobowiązanego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 03.08.2000 r. oraz nr [...] i nr [...] z dnia 26.04.2004 r., ponieważ egzekucja administracyjna prowadzona na ich podstawie została wszczęta po uprzednim doręczeniu zobowiązanemu upomnień, o których mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzyciel wskazał w uzasadnieniu, iż upomnienie z dnia 08.06.2000 r., dotyczące tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 03.08.2000 r., doręczone zostało w sposób zastępczy na podstawie art. 44 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto wierzyciel cofnął wniosek o prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 26.04.2004 r., gdyż zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 została wcześniej objęta tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 03.08.2000 r.
Pismem z dnia 13.12.2004 r., [...] W.K. złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Zobowiązany podniósł, iż cofnięcie wniosku wierzyciela o prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] narusza art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Dyrektor Izby Skarbowej - postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w badanej sprawie nie spełnione zostały wymogi formalne doręczenia w trybie, art. 44 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego upomnienia dotyczącego obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 03.08.2000 r. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...] i [...] wystawione zostały po uprzednim doręczeniu zobowiązanemu upomnień, którego to faktu [...] W.K. nie kwestionował we wniesionych środkach prawnych.
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego cofnął wniosek o prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] oraz podtrzymał wniosek o prowadzenie egzekucji administracyjnej o prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych: nr [...] nr [...] i nr [...] wskazując w uzasadnieniu, iż nie zostały spełnione wymogi formalne doręczenia - upomnienia. Wierzyciel dodatkowo wyjaśnił, iż fakt ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości, której własność przyznana została [...] J.K. nie wyklucza możliwości dochodzenia w drodze egzekucji administracyjnej nieuregulowanych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok od [...] W.K.
[...] W.K. wniósł zażalenie pismem z dnia 16.03.2005 r.
W uzasadnieniu zobowiązany podnosi, iż prowadzenie w stosunku do niego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...] i [...] narusza art. 65 ust. 1 ustawy z dnia z dnia
6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361; z późn. zm.), ponieważ zadłużenie podatkowe zostało wpisane do hipoteki nieruchomości Kw. [...], zaś postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia 29.06.2001 r. w sprawie podziału majątku wspólnego prawo własności powyższej nieruchomości przyznane zostało [...] J.K., która tym samym przejęła zadłużenie podatkowe wpisane do hipoteki Kw. [...].
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Przedmiotem wniesionego przez [...] W.K. zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej był brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczącego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 03.08.2000 r. - stosownie do art. 33 pkt 7 powołanej ustawy.
Jak wynika z akt sprawy, tytuły wykonawcze o numerach: [..], [...]. [...] wystawione zostały przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 26.04.2004 r. po uprzednim doręczeniu zobowiązanemu w dniu 31.03.2004 r. upomnień od nr 1.457 do nr 1.459 z dnia 22.03.2004 r., i zobowiązany nie kwestionuje powyższego faktu w piśmie z dnia 27.09.2004 r., zgłaszającym zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zażaleniu z dnia 13.12.2004 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz zażaleniu z dnia 16.03.2005 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej cofnięcie wniosku wierzyciela o prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego nr [...] z uwagi na niespełnienie wymogów formalnych doręczenia w trybie art. 44 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (w sposób zastępczy) upomnienia z dnia 08.06.2000 r. oraz podtrzymanie wniosku o prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] nr [...] oraz nr
[...] postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] uznać należy za zasadne i znajdujące oparcie w przepisach prawa.
Dodatkowo organ wskazał, iż podniesione przez [...] W.K. okoliczności dotyczące zabezpieczenia zobowiązań podatkowych z tytułu: podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999 i zryczałtowanego podatku dochodowego za rok 1997 oraz odmowy umorzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zaległości podatkowej nie mają wpływu na ważność postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...} w zakresie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego, na podstawie art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pismem z dnia 27.09.2004 r., zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący [...] W.K. podniósł, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie przepisów ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego, w związku z czym sprawa z uwagi na swój skomplikowany charakter winna być połączona z toczącą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w G. sprawą sygn. akt I SA/Gd 144/05. W ocenie skarżącego o zasadności i zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia powinien wypowiedzieć się prawnik, który także sprecyzuje zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 10 listopada 2005 r. skarżący podkreślił, iż kwestionuje poprawność prowadzenia egzekucji. Wyjaśnił, iż brak fachowej wiedzy spowodował niejasność przedstawionych zarzutów. Dodatkowo skarżący podkreślił, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, dlatego prowadzenie dalszej egzekucji skazuje go na wegetację.
W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Izby Skarbowej, uznając, iż nie wnosi ono nowych okoliczności, czy też faktów, podtrzymał stanowisko zajęte w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych orzeczeń z prawem.
W niniejszej sprawie po zgłoszeniu przez skarżącego zarzutów organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o wyrażenie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów. Zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie głoszonych na podstawie art. 33 ustawy zarzutów musi być poprzedzone ostatecznym postanowieniem wierzyciela. Podkreślenia wymaga jednoznaczny wymóg, który spełniać musi stanowisko wierzyciela: musi stanowić wypowiedź w zakresie zgłoszonych zarzutów. Przepis ten nakłada obowiązek powiadomienia wierzyciela o złożeniu zarzutu przez zobowiązanego. Jedynie przy zgłoszeniu zarzutu stosowania zbyt uciążliwego środka w zakresie świadczeń pieniężnych nie ma takiego obowiązku (art. 34 § 1 powołanej ustawy).
W niniejszej sprawie [...] W.K. złożył w dniu 27 września 2004 r. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgłosił zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia (karta 25 akt). Stanowisko podtrzymał w piśmie z dnia 13 grudnia 2004 r., dodatkowo wskazując, że w sytuacji hipotecznego zabezpieczenia wierzytelności odpowiedzialność ponosi aktualna właścicielka była żona J.K. W świetle powyższego brak podstaw do stwierdzenia, aby złożone w sprawie stanowisko wierzyciela nie zawierało oświadczenia w pełnym zakresie zgłoszonych zarzutów. Organ będący wierzycielem wyraził stanowisko odnośnie zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 7 powołanej ustawy, szczegółowo analizując daty i skutki doręczenia upomnień , w konsekwencji cofając wniosek o prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Późniejsze twierdzenie skarżącego o sytuacji dłużnika w związku z wpisem hipoteki przymusowej i podziałem majątku wspólnego może być analizowane jako zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 ustawy) jedynie w sytuacji wykazania zachowania terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 8. Rozważania w tym zakresie wykraczają jednak poza zakres kognicji w niniejszej sprawie, skoro jedynie egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym wymaga stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutu zgłaszanego na podstawie art. 33 pkt 8. W konsekwencji ustalenie, czy strona zgłosiła zarzut na tej podstawie, w terminie prawem przewidzianym i ewentualnie ocena zasadności zarzutu jest dokonywana w prowadzonym przez organ egzekucyjny postępowaniu w sprawie zgłoszonych zarzutów .
W niniejszej sprawie Sąd badający legalność postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela nie stwierdził naruszenia prawa. Stanowisko zostało wyrażone w zakresie zgłoszonego zarzutu. Skarżący wskazał, że nie zostało skutecznie doręczone upomnienie z dnia 8 czerwca 2001 r. Wierzyciel w postanowieniu z dnia [...] potwierdził zasadność tego zarzutu z uwagi na naruszenie art. 44 kpa - w aktach sprawy brak dowodu na to, że doręczyciel pocztowy pozostawił na drzwiach mieszkania adresata lub w skrzynce pocztowej informację o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym na okres 7 dni.
Z tych względów, uznając skargę za bezzasadną. Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło