I SA/Gd 528/02
WyrokWSA w Gdańsku2005-05-17
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Małgorzata Gorzeń, Tomasz Kolanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Izby Skarbowej uchylająca decyzje organu I instancji i umarzająca postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, oparta na zarzucie naruszenia powagi rzeczy osądzonej, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Izby Skarbowej, uchylająca decyzje organu I instancji i umarzająca postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, jest zgodna z prawem. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że wcześniejsza ostateczna decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 4 czerwca 1996 r., utrzymująca w mocy decyzję wymierzającą należności celne i podatkowe, przesądziła o istnieniu obowiązku podatkowego, co skutkowało naruszeniem zasady powagi rzeczy osądzonej przez organy I instancji przy wydawaniu kolejnych decyzji ustalających te same zobowiązania. W związku z tym, zarzuty skarżącego dotyczące merytorycznej oceny decyzji Głównego Urzędu Ceł oraz przedawnienia zobowiązania podatkowego pozostają bez znaczenia dla prawidłowości zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej, która uchyliła decyzje Urzędu Skarbowego ustalające skarżącemu M. P. zobowiązania w podatku importowym, akcyzowym oraz podatku od towarów i usług od samochodu osobowego. Organy I instancji ustaliły te zobowiązania, powołując się na utratę przez skarżącego prawa do ulgi celnej z powodu sfałszowanego zaświadczenia konsularnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym przedawnienie zobowiązania. Izba Skarbowa uchyliła decyzje organu I instancji i umorzyła postępowanie, wskazując na naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej przez organy I instancji, gdyż ostateczna decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z 1996 r. przesądziła o obowiązku podatkowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 07 lutego 2002 Nr [...] w przedmiocie podatku importowego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
ISA/Gd 528/02
UZASADNIENIE
Decyzjami z dnia [...] nr [...] nr [...]oraz nr [...]Urząd Skarbowy ustalił kolejno wobec skarżącego M. P. zobowiązanie w podatku importowym, podatku akcyzowym oraz podatku od towarów i usług należne od samochodu osobowego marki Mercedes sprowadzonego z zagranicy zgodnie z decyzją Urzędu Celnego nr [...] z dnia 26 marca 1996 r.
W uzasadnieniu wydanych decyzji organ wskazał, iż w dniu 14 listopada 1994 r. Dyrektor Urzędu Celnego działając w oparciu o przedłożone przez podatnika zaświadczenie Konsulatu Generalnego RP w Hamburgu wydał decyzję, w której uznał, iż ww. samochód, jako mienie osoby przesiedlającej się, pozostaje wolny od cła. Jednocześnie jednak na skutek podjętych następnie przez Urząd Celny czynności sprawdzających ustalono, iż ww. zaświadczenie konsularne zostało sfałszowane. W wyniku wznowienia postępowania celnego, po wyczerpaniu toku instancji, Główny Urząd Ceł w Warszawie ostateczną decyzją z dnia 4 czerwca 1996 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] wymierzającą należności celne od przedmiotowego pojazdu, w której ponadto został naliczony podatek importowy w kwocie 5.321,- zł, podatek akcyzowy w kwocie 14.104,- zł oraz podatek od towarów i usług w kwocie 23.783,- zł. W związku z powyższym Urząd Skarbowy mając na uwadze, iż podatnik utracił prawo do ulgi polegającej na pierwotnym zwolnieniu ww. samochodu zarówno ze zobowiązań celnych jak i podatkowych, na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.; w skrócie Op) ustalił należne zobowiązania w ramach ww. podatków w kwotach analogicznych do podanych wyżej.
Od decyzji tych pełnomocnik skarżącego złożył odwołania, wnosząc o ich uchylenie i umorzenie postępowań w związku z naruszeniem art. 68 § 2 pkt 2 Op poprzez jego niezastosowanie oraz art. 247 § 1 pkt 2 Op, mając na uwadze wydanie powyższych rozstrzygnięć bez podstawy prawnej. W uzasadnieniu pełnomocnik podkreślił, iż skoro w przedmiotowej sprawie obowiązki podatkowe w każdym z ww. podatków powstały w chwili dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym, a więc w dniu 14 listopada 1994 r., tym samym zaskarżone decyzje zostały wydane po upływie 5 letniego terminu przedawnienia, który zakończył swój bieg w dniu 31 grudnia 1999 r.
Decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a/ Ordynacji podatkowej Izba Skarbowa uchyliła w całości ww. równolegle wydane i zaskarżone decyzje oraz umorzyła postępowania organu I instancji w ww. zakresie.
Organ odwoławczy podkreślił, iż ww. decyzje naruszyły zasadę powagi rzeczy osądzonej, zważywszy, iż wydaną uprzednio w wyniku wznowienia postępowania celnego decyzją z dnia [...] Dyrektor UC określił w prawidłowej wysokości kwoty wiązań podatkowych w podatku importowym, akcyzowym oraz podatku od towarów i ług. Mając natomiast na uwadze, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało następnie lane w mocy, ww. kwoty stały się dla strony wiążące, nakładając na nią obowiązek łaty ww. zobowiązań. Odnosząc się jednocześnie do podniesionych w odwołaniu zarzutów, organ wskazał, iż wbrew przekonaniu podatnika ostateczną decyzją wydaną w przedmiocie dopuszczenia ww. samochodu do obrotu na polskim obszarze celnym była decyzja Prezesa GUC z dnia 4 czerwca 1996 r., a nie wycofana z obrotu prawnego pierwotna decyzja Dyrektora UC z dnia [...]r. W związku z powyższym organ wskazał, iż uchylenie zaskarżonych decyzji uzasadniają nie podniesione przez podatnik zarzuty lecz łącznie fakt, iż w przedmiotowej sprawie określone w decyzji z 4 czerwca 1996 r. zobowiązania podatkowe powstały z mocy samego prawa, a ich realizacja była obowiązkiem pątnika czyli Urzędu Celnego, na mocy art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) oraz art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów prowadzanych i nadsyłanych z zagranicy (Dz.U. Nr 123, poz. 551 z późn. zm.) zobowiązanego do naliczania i poboru podatku importowego, akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie ww. decyzji w związku z naruszeniem art. 11 ust. 2 ustawy o VAT , art. 120, art. :123§ 1, art. 124, art. 200§ 1 oraz i art. 240 § pkt 4 Ordynacji podatkowej, wskazując jednocześnie na nieważność decyzji będącej skutkiem niezachowania właściwości rzeczowej organów podatkowych. Nie kwestionując zasadności uchylenia przez Izbę Skarbową pierwszoinstancyjnych decyzji i umorzenia postępowań, autor skargi podtrzymując dotychczas podniesione argumenty, zakwestionował samo uzasadnienie ww. rozstrzygnięcia nie znajdujące w jego ocenie odzwierciedlenia w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym i prawnym. Dodatkowo powołując się na wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1997 r. sygn. akt I SA/Lu 1179/96, w którym Sąd wskazał, że organ celny jako płatnik nie jest organem podatkowym, a czynności przez niego dokonane maja charakter jedynie czynności techniczno rachunkowych, nie wszczynają postępowania podatkowego; jeżeli w wyniku wznowienia postępowania przez organ celny okazało się, iż nie pobrał on należnych zobowiązań podatkowych, to ich ustalenia w drodze decyzji administracyjnej mógł dokonać jedynie właściwy miejscowo i rzeczowo Urząd Skarbowy, tym samym decyzji takiej nie mogła zastąpić decyzja Dyrektora Urzędu Celnego nie będącego jak wskazano wyżej organem podatkowym.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, podkreślając w szczególności, iż mając na uwadze art. ust. 2 ustawy- o VAT organy podatkowe nie miały podstaw do wszczęcia z urzędu stępowania podatkowego w sytuacji gdy sprawujący funkcję płatnika Urząd Celny określił decyzji wydanej w przedmiocie dopuszczenia pojazdu do obrotu na polskim obszarze celnym, kwoty poszczególnych zobowiązań podatkowych.
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 53, poz. 1271 )sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, legają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, z. 1270 z późn. zm.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 11 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach owych organ celny jest zobowiązany do sprawdzenia kwoty podatków wykazanych przez podatnika w zgłoszeniu celnym; jeżeli kwoty podatków zostały wykazane przez podatnika nieprawidłowo, organ celny oblicza te kwoty w prawidłowej wysokości i wykazuje w zgłoszeniu celnym. Zgodnie z dyspozycją art. 2 pkt 15 prawa celnego przez należności celne rozumieć należy m. in. podatek importowy, akcyzowy oraz podatek od towarów i ług.
Organ celny jako płatnik nie jest organem podatkowym, a czynności przez niego dokonane w celu obliczenia i pobrania należności podatkowej, mają charakter jedynie czynności techniczno-rachunkowych, które nie wszczynają postępowania podatkowego. Tym samym Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 1997r. w sprawie I SA/Lu 1179/96 ( LEX 32038 ), który stał przywołany w skardze przez jego autora.
W przypadku stwierdzenia przez organ celny nieprawidłowości w obliczeniu datków przez podatnika organ ten oblicza kwoty podatków w prawidłowe wysokości i wykazuje je w zgłoszeniu celnym.
Tak więc w przypadku importu towarów zarówno podatek od towarów i usług jak i akcyzowy, a w tej sprawie również podatek importowy, pobierany jest przez organ celny, to występuje tu tylko w roli płatnika. ( art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U Nr 11/93. poz. 50 ze z.).
Stan faktyczny sprawy nie jest przedmiotem sporu: Urząd Celny oraz Komenda Policji w wyniku przeprowadzonego w roku 1996 postępowania wyjaśniającego konały ustaleń powodujących wykazanie skarżącemu utraty prawa do ulgi polegającej na zwolnieniu importowanego samochodu z zobowiązań celnych i podatkowych z mocy art. 14 ust. 1 pkt. 7 prawa celnego ( Dz. U. Nr 71, poz. 312 ze zm.). Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 9 stycznia I998r., w sprawie II K 1695/96, uznano skarżącego winnym narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie należności podatkowych poprzez wprowadzenie Organów celnych w błąd ( k. 242 ).
W konsekwencji Urząd Celny w wyniku wznowienia postępowania celnego ( art. 145 § l pkt. 1 Kpa ), w dniu 26 marca 1996r. uchylił swą uprzednią decyzję zawartą w dowodzie odprawy celnej z dnia 14 listopada 1994r. i wymierzył należności celne; jednocześnie na podstawie art. 11 ust. 2 i art. 15 ust. 4 ustawy o VAT, dokonał naliczenia podatku importowego ( 53.211.000,- st. zł), akcyzowego ( 141.010,000,- st. zł) oraz podatku od towarów i usług ( 237.838.000,- st. zł ) wykonując tym samym ciążące na nim, jako płatniku podatku importowego, akcyzowego i VAT, obowiązki ( k. 8 ). Decyzją ostateczną z dnia 4 ,06.1996r. Główny Urząd Ceł w Warszawie utrzymał ww. decyzję w mocy (k.4-7 ).
Zdaniem Sądu, wydanie przez organy podatkowe I instancji, na podstawie art. 21 ust. ;1 pkt. 2 i art. 69 § 1 Ordynacji podatkowej, w dniu 13 września 2001r., decyzji ustalających zobowiązanie w podatku od towarów i usług, w podatku akcyzowym i podatku importowym, ;powtarzając decyzję Urzędu Celnego w G. z dnia 26 marca 1996r., naruszyło powagę "rzeczy osądzonej ( res iudicata ). W obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja Dyrektora .Urzędu Celnego z dnia 26 marca 1996r. przesądzająca o istnieniu obowiązku podatkowego w ww. tytułach. Decyzja ta stanowi podstawę toczącego się postępowania Egzekucyjnego ( w aktach sprawy znajdują się wykazy kwot i dat regularnie wpłacanych przez skarżącego).
W związku z powyższym pozostałe argumenty zawarte w skardze pozostają bez avu na prawidłowość zaskarżonej decyzji, wszelkie bowiem kwestie, poruszane przez pełnomocnika skarżącego a związane z merytoryczną oceną ostatecznej decyzji Głównego Urzędu Ceł z dnia 4 czerwca 1996r., stanowiącą - jak wskazano - podstawę toczącego się stępowania egzekucyjnego jak również złożony zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego pozostają poza rozstrzygnięciem w tej sprawie.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w t. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych |Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ) skargę
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło