I SA/Gd 530/16

Dnia 15 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odrzucić skargę. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 marca 2016 r. uchylające w całości postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS z dnia 16 grudnia 2015 r., w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Na wstępie wskazać należy, że warunkiem skutecznego złożenia skargi do sądu jest wniesienie jej przez uprawniony podmiot. W myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem rozważań Sądu jest to czy ZUS, który wniósł skargę, ma w tym interes prawny. O tym czy podmiot ma w danej sprawie "interes prawny", stanowią przepisy prawa materialnego lub procesowego, przyznające mu konkretne uprawnienia lub nakładające określone obowiązki. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, iż "cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2005 roku, sygnatura akt II OSK 310/05). Z powyższego wynika, że interes prawny wnoszącego skargę przejawia się w tym, iż działa on we własnym imieniu i służy mu roszczenie o przyznanie prawa lub zwolnienie z obowiązku. W niniejszej sprawie, w odniesieniu do strony skarżącej, Sąd stwierdził, że ZUS działał na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, a nie jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie, czyli podmiot na który nałożono obowiązki lub któremu przyznano uprawnienia w drodze decyzji. Zatem ZUS, który wydał postanowienie w pierwszej instancji, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Ponadto słusznie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że z art. 59 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprost wynika, że wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym nie ma kompetencji do wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zwrócić również należy uwagę, że wielokrotnie podkreślone zostało w doktrynie prawa, iż postępowanie sądowe nie może zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej, np. przez organ wyższego stopnia. Organy te nie mogą mieć uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji, ani też postępowanie sądowoadministracyjne nie może być wykorzystywanie do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych pomiędzy organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej. Postępowanie sądowoadministracyjne może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005 r., s. 212, a także M. Bogusz, Zaskarżenie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 62). Mając na uwadze okoliczność, że posiadanie uprawnienia do złożenia skargi do sądu administracyjnego stanowi główną przesłankę dopuszczalności skargi, a skarżący takiej legitymacji nie posiada, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a.