I SA/Gd 531/11

WyrokWSA w Gdańsku2011-07-19

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Małgorzata Gorzeń, Ewa Kwarcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na nabycie nieruchomości zabudowanej budynkiem o funkcji mieszkalnej, który nie został formalnie wyodrębniony jako lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, mogą być uznane za wydatki na cele mieszkaniowe uprawniające do zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe naruszyły zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), nie podejmując wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W szczególności, organy nie wykazały w sposób bezsporny, że nabyty budynek nie miał charakteru mieszkalnego, mimo istnienia dokumentów wskazujących na jego pierwotne przeznaczenie jako budynku mieszkalnego i socjalnego. Należyte przeprowadzenie postępowania dowodowego mogło doprowadzić do wyjaśnienia przeznaczenia nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżąca sprzedała nieruchomość, nabyta w 2000 r., w styczniu 2004 r. Złożyła oświadczenie o przeznaczeniu uzyskanych środków na własne cele mieszkaniowe, wskazując na zakup i remont domu w B. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego, uznając, że nabyty budynek (barak) nie miał charakteru mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, a zatem wydatek na jego nabycie nie był wydatkiem mieszkaniowym. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na dowody potwierdzające mieszkalny charakter obiektu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, orzekł, że decyzja nie może być wykonana, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 2.834 (dwa tysiące osiemset trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 14 stycznia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania B. P., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 maja 2010 r. określającą skarżącej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu 26 stycznia 2004 r. B. P. sprzedała działkę nr [...] położoną w Z., za kwotę 120.000 zł. Przedmiotową działkę nabyła w dniu 29 września 2000 r., a więc sprzedaż nastąpiła przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. W dniu 17 marca 2004 r. B. P. złożyła we właściwym urzędzie skarbowym oświadczenie o przeznaczeniu kwoty uzyskanej ze sprzedaży ww. nieruchomości na własne cele mieszkaniowe. W związku z upływem dwuletniego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) – dalej jako "u.p.d.o.f.", wezwano podatniczkę do wykazania, że osiągnięty przychód został przeznaczony na cele określone w tym przepisie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie B. P. oświadczyła, że przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości położonej w Z. został przeznaczony na zakup i remont domu położonego w B. Do oświadczenia podatniczka załączyła m.in. umowę przyrzeczenia z dnia 21 listopada 2003 r. oraz zawartą w formie aktu notarialnego (Rep. A nr 1115/2004) umowę sprzedaży z dnia 24 lutego 2004 r., których przedmiotem była działka gruntu nr [...] położona w B., zabudowana budynkiem baraku o powierzchni 93 m2. Decyzją z dnia 27 maja 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił B. P. zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w kwocie 1.838 zł. Organ pierwszej instancji uznał prawo skarżącej do zwolnienia od podatku przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości w Z. Zakwestionował jedynie określone wydatki poniesione na nabycie nieruchomości w B., część jako poniesionych przedwcześnie (m.in. zadatek z dnia 21 listopada 2003 r.), zaś część jako nie mieszczących się w katalogu tzw. wydatków mieszkaniowych. W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 25 listopada 2009 r. uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że cele wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 32. lit. a) u.p.d.o.f. stanowią katalog zamknięty, wskazując wprost, jakie wydatki mieszkaniowe stanowią podstawę do uzyskania zwolnienia podatkowego. Zdaniem Dyrektora w katalogu tym nie mieści się wydatkowanie na zakup budynku gospodarczego (niemieszkalnego), albowiem przepis ten wymienia jedynie wydatek na zakup budynku mieszkalnego. W związku z tym, z uwagi na szereg pojawiających się w sprawie wątpliwości, organ odwoławczy wskazał na konieczność bezspornego ustalenia przeznaczenia zarówno nieruchomości gruntowej, jak i stojącego na nim budynku baraku, poprzez wystąpienia do właściwych organów i instytucji. Dyrektor polecił również organowi pierwszej instancji ustalenie w drodze przesłuchania obu stron umowy z dnia 26 stycznia 2004 r. na okoliczność daty przekazania przez kupujących kwoty 40.000 zł i w świetle tych ustaleń dokonanie oceny zasadności zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. Realizując zalecenia organu odwoławczego, po uzupełnieniu materiału dowodowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 28 maja 2010 r. określił B. P. zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w kwocie 11.358 zł. Organ pierwszej instancji nie uwzględnił wydatku na zakup (wraz z kosztami aktu notarialnego) w dniu 24 lutego 2004 r. działki nr [...] położonej w B., zabudowanej budynkiem baraku oraz kosztów jego adaptacji na cele mieszkalne. Do takiego wniosku Naczelnik doszedł analizując treść aktu notarialnego z dnia 24 lutego 2004 r. oraz informacje zawarte w pismach Starosty Powiatu [...] z dnia 26 lutego 2010 r. oraz Burmistrza Gminy [...] z dnia 10 marca 2010 r. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu B. P. zarzuciła jej naruszenie: 1. art. 210 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako "Ordynacja podatkowa", poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu decyzji art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588), z którego treści organ wywiódł skutki prawne; 2. art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ uzasadnienie faktyczne decyzji nie wskazuje faktów oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności; 3. art. 190 Ordynacji podatkowej z uwagi na pozbawienie strony ustawowego prawa do udziału w przeprowadzaniu dowodu. W uzasadnieniu odwołania B. P. podniosła, że organ pierwszej instancji powołał się na art. 21 ust. 1 pkt 32 i art. 28 u.p.d.o.f. i wywiódł z nich skutki podatkowe, gdy tymczasem przepisy te od 2007 r. nie obowiązują (zostały uchylone). Ponieważ w rozstrzygnięciu decyzji nie wskazano jako podstawy jej wydania ustawy nowelizującej z dnia 16 listopada 2006 r., a przywołano ją dopiero w uzasadnieniu, powstała oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem. Odnosząc się do fragmentów pism Starosty Powiatu [...] z dnia 26 lutego 2010 r. oraz Burmistrza Gminy [...] z dnia 10 marca 2010 r. odwołująca wskazała, że nieruchomość będąca przedmiotem niniejszej sprawy w rzeczywistości nie jest zabudowana budynkiem wolnostojącym, lecz stanowi ¼ (w przybliżeniu) budynku parterowego, a ponadto w budynku tym (jego połowie) od stycznia/lutego 2003 r. zamieszkiwały dwie rodziny, posiadał więc on od tego czasu funkcję mieszkaniową. Zdaniem podatniczki powyższe okoliczności pozwalają przyjąć – wbrew twierdzeniom organu – że przedmiotem nabycia nie był barak, lecz część (¼) murowanego domu parterowego. Ponadto odwołująca zarzuciła, że stanowiące dowód w przedmiotowej sprawie ww. pisma zostały "uzyskane" z naruszeniem art. 190 Ordynacji podatkowej, ponieważ pozbawiono stronę ustawowego prawa do udziału w tworzeniu tych dowodów. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentacji odwołującej się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji z dnia 14 stycznia 2011 r. organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a), art. 19 ust. 1 i art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. oraz przedstawił stan faktyczny sprawy. Następnie wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy (w postaci m.in. aktu notarialnego z dnia 24 lutego 2004 r.) nie daje podstaw do twierdzenia, iż podatniczka nabyła budynek z wyodrębnionym lokalem mieszkalnym, który stanowi odrębną nieruchomość. Dyrektor podał, że sposoby wyodrębnienia własności lokali zostały określone w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), zgodnie z którym odrębną własność lokalu można ustanowić w drodze umowy, jednostronnej czynności prawnej właściciela albo orzeczenia sądu znoszącego współwłasność. W przypadku dwóch pierwszych sposobów wyodrębnienia własności lokali konieczne jest uzyskanie zaświadczenia starosty, na podstawie art. 2 ust. 3 tej ustawy, o spełnieniu przez lokal określonych wymagań. Organ odwoławczy wskazał, że w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak jest takiego zaświadczenia. Wyodrębnienie własności lokali na drodze sądowej mogło nastąpić na podstawie opinii biegłych, a dokumentem potwierdzającym ten fakt byłby wyrok sądowy, jednakże w toku postępowania podatniczka nie przedłożyła takiego wyroku. Dyrektor zaznaczył również, że nabycie przez B. P. lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość musiałoby zostać ujawnione w księdze wieczystej, a takiej czynności nie dokonano. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego w dniu 24 lutego 2004 r., przy sporządzaniu aktu notarialnego, notariuszowi okazano odpis z księgi wieczystej numer KW nr [...], w którym wpisana jest nieruchomość stanowiąca prawo wieczystego użytkowania działki nr [...] obszaru 0.0216 ha oraz budynek – barak, o powierzchni 93 m2, stanowiący odrębną nieruchomość. W ocenie organu odwoławczego jakkolwiek sam fakt nabycia przez podatniczkę w określonym dwuletnim terminie prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku pozostaje bezsporny, to wydatkowanie na ściśle w ustawie określony cel nie nastąpiło. Zdaniem Dyrektora wydatek na nabycie zabudowanej nieruchomości nie jest wydatkiem mieszkaniowym, który skutkowałby uzyskaniem zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. Wbrew twierdzeniom strony oraz zapisom umowy przyrzeczenia z dnia 21 listopada 2003 r. z aktu notarialnego Rep. A nr 1115/2004 nie wynika, iż podatniczka zakupiła budynek z wyodrębnionym lokalem mieszkalnym o powierzchni około 93 m2, który stanowi odrębną nieruchomość. W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, że "lokal z baraku nr 2 ok. 90 m2" nie ma charakteru lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość i jako taki nie może być przedmiotem skutecznego wydatkowania w celu uzyskania zwolnienia przedmiotowego od podatku dochodowego od osób fizycznych. Dyrektor zaznaczył, że sam fakt umieszczenia w treści umowy przyrzeczenia zapisu "sprzedaż lokalu z przeznaczeniem na mieszkanie" nie powoduje, że w budynku powstał lokal mieszkalny. Do tego konieczna jest realizacja określonych procedur, których wynikiem jest prawnie skuteczne powstanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Zdaniem organu odwoławczego stwierdzenie zawarte w piśmie z dnia 15 września 2010 r., że zakupiona nieruchomość posiadała funkcję mieszkalną, a strona "w zasadzie ubiegała się tylko o przywrócenie tej funkcji", nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Dyrektor wskazał, że podatniczka nabyła nieruchomość stanowiącą część byłego ośrodka wczasowego. Starosta Powiatu [...] w piśmie z dnia 26 lutego 2010 r. wskazał, że brak jest informacji dotyczących zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku pełniącego funkcję mieszkalną położonego na ww. nieruchomości, a w okresie do dnia 26 stycznia 2006 r. podatniczka nie zgłaszała zmiany przeznaczenia budynku położonego na działce nr [...]. W ocenie organu odwoławczego za działania zmierzające do "przywrócenia" funkcji mieszkaniowej nie można uznać faktu zameldowania podatniczki pod ww. adresem, gdyż przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 32, poz. 174 ze zm.) nie definiują, jakie budynki należy uznać za budynki mieszkalne. O mieszkalnym charakterze budynku nie decyduje również złożona przez podatniczkę informacja, o której mowa w art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.). Dyrektor zwrócił przy tym uwagę, że decyzje Burmistrza Gminy [...] ustalające podatek od nieruchomości za lata 2003 i 2004 dla zbywcy spornej nieruchomości nie uwzględniają żadnych budynków mieszkalnych. Natomiast decyzja Burmistrza [...] ustalająca odwołującej podatek od nieruchomości za 2004 r., zawierająca informację o posiadanej nieruchomości mieszkalnej, wydana została w dniu 3 września 2007 r., co w świetle wyjaśnień zawartych w piśmie Burmistrza Gminy [...] z dnia 10 marca 2010 r. wynikało z faktu złożenia przez podatniczkę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych "dopiero" w dniu 3 lipca 2007 r. Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wydatek na nabycie przez podatniczkę w dniu 24 lutego 2004 r. zabudowanej nieruchomości położonej w B., nie był wydatkiem mieszkaniowym, który skutkowałby uzyskaniem zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej B. P., wnosząc uchylenie w całości zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 122 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie podjęto wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, a decyzja nie omawia przyczyn, dla których "innym dowodom" odmówiono wiarygodności. W uzasadnieniu skargi B. P. podała, że w rozpoznawanej sprawie uzyskała istotny dowód, tj. pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 15 marca 2011 r., z którego wynika, że zgodnie z decyzją nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 25 kwietnia 1973 r. sporny obiekt był budynkiem mieszkalnym istniejącym. W piśmie tym wskazano, że również z decyzji nr [...] Urzędu Powiatowego w [...] z dnia 9 kwietnia 1975 r. wynika, iż obiekt ten figuruje jako istniejący barak mieszkalny i socjalny. Potwierdzono jednocześnie, że w momencie zatwierdzenia projektu zagospodarowania ośrodka kolonijnego w 1973 r. przedmiotowy budynek już istniał i zgodnie z ww. decyzjami miał funkcję mieszkalną. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) w art. 10 ust. 1 pkt 8 jako źródło przychodów wymienia odpłatne zbycie: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, – jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)–c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c), z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży: - na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, - na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie, - na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, w tym również gruntu lub udziału w gruncie albo prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, - na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, - na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację – na cele mieszkalne – własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości wykładni ww. przepisów dokonanej przez organy podatkowe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odniósł się do sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny ustalony przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, można przejść do skontrolowania subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez ten organ przepisy prawa materialnego. Wprawdzie w polskim prawie podatkowym nie zawarto zasady in dubio pro tibutario jednakże orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywało, że w procesie wykładni przepisów prawa podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 680/99, LEX nr 44322) czy w razie niejasności lub wątpliwości co do stanu faktycznego lub prawnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 maja 2004 r. sygn. akt I SA/Po 1366/02, POP 2007/2/29) wątpliwości nie mogą być rozstrzygane na korzyść Skarbu Państwa (in dubio pro fisco). Poglądy takie w orzecznictwie i doktrynie wyprowadzane są z zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.)). W ocenie tutejszego Sądu postępowanie organów podatkowych w niniejszej sprawie nie w pełni realizowało opisane wyżej standardy. Naczelnik Urzędu Skarbowego w decyzji z dnia 27 maja 2009 r. uznał – w oparciu o fakty zameldowania skarżącej w budynku przy ul. [...] i opłacania przez nią podatku wg stawki jak za budynek mieszkalny – prawo skarżącej do zwolnienia od podatku przychodów uzyskanych ze sprzedaży działki w Z. Dyrektor Izby Skarbowej w decyzji z dnia 25 listopada 2009 r. uchylającej decyzję organu pierwszej instancji nakazał temuż "bezsporne ustalenie przeznaczenia zarówno nieruchomości gruntowej, jak i stojącego na niej budynku baraku", wskazując na dowody konieczne dla takiego ustalenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego uzyskał informacje od Burmistrza Gminy [...] i Dyrektora Wydziału Budownictwa Starostwa Powiatowego w [...], z których wynikało, że przedmiotowa działka nr [...] zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego położona jest na terenie przeznaczonym do usług handlu i gastronomii lub obiektów magazynowo – składowych i produkcyjnych z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej jako towarzyszącej, a nadto, że nie jest możliwe wskazanie przeznaczenia budynku zlokalizowanego na ww. działce. W oparciu o takie ustalenia, a dokładnie bez jakichkolwiek nowych ustaleń, które można by uznać za "bezsporne ustalenie przeznaczenia działki i budynku", Naczelnik Urzędu Skarbowego tym razem uznał, że skarżącej nie przysługuje zwolnienie od podatku należnego z tytułu sprzedaży nieruchomości, a Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej do tutejszego Sądu decyzji pogląd taki podzielił. Takie działanie stanowiło naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, z której wynika obowiązek podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada ta znajduje rozwinięcie m.in. w przepisach art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, nakazujących organowi podatkowemu zebrać materiał dowodowy i w sposób wyczerpujący ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Należy zwrócić uwagę, że Dyrektor Wydziału Budownictwa Starostwa Powiatowego w [...] w piśmie z dnia 15 marca 2011 r. wyjaśnił, że treść odpowiedzi udzielonej Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wynikała z zadanego pytania dotyczącego działki nr [...] i B. P., natomiast zgodnie z decyzją z dnia 25 kwietnia 1973 r. przedmiotowy obiekt był budynkiem mieszkalnym istniejącym. Podobnie w decyzji z dnia 9 kwietnia 1975 r. obiekt figuruje jako istniejący barak mieszkalny i socjalny. Zatem należyte przeprowadzenie postępowania dowodowego mogło doprowadzić do wyjaśnienia przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy ponownie oceni i ewentualnie uzupełni materiał dowodowy tak, aby mieszkalny charakter przedmiotowego budynku został bezspornie wykazany. Wbrew zapatrywaniu organów podatkowych nie bez znaczenia jest także fakt zameldowania skarżącej w ww. budynku, chociaż przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) nie zawierają definicji budynku mieszkalnego. W wyroku z dnia 19 marca 2002 r. sygn. akt V SA 3397/00, LEX nr 83812, NSA wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż lokal (pomieszczenie) w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności winien spełniać wymagania określone dla pomieszczeń mieszkalnych przepisami prawa budowlanego. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd, zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a., zasądził od organu administracji na rzecz skarżącej.[pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło