I SA/Gd 534/14

Dnia 9 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: umorzyć postępowanie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 marca 2014 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia K. P. – (dalej "Skarżący), na postanowienie tego organu z dnia 10 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w trybie wznowieniowym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 lipca 2011 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r. zawiesił postępowanie wszczęte na wniosek strony w trybie art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej "Ordynacja podatkowa") w sprawie ustalenia stronie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Podstawą zawieszenia postępowania było wystąpienie pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. Marszałek Sejmu RP Ewy Kopacz do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości co do treści pkt I.2 w związku z pkt I.3 i pkt II wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013 r., poz. 985). Po rozpatrzeniu zażalenia na ww. postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej, działając jako organ II instancji, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. postanowienie wnosząc o jego uchylenie i nakazanie organowi podjęcia zawieszonego postępowania, zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W piśmie procesowym z dnia 25 kwietnia 2014 r. Skarżący sprecyzował żądanie skargi i wniósł o stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie wydane zostało contra legem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o umorzenie postępowania. Wskazał, że powyższe postępowanie podjęto z uwagi na wydane postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt SK 18/09. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej skoro po podjęciu postępowania została wydana decyzja merytoryczna kończąca postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zgodnie z wnioskiem strony, brak jest obecnie przedmiotu postępowania skargowego, jakim było zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli: 1. skarżący skutecznie cofnął skargę, 2. w razie śmierci strony, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania, 3. gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn", w rozumieniu art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeśli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna i wydanie wyroku stanie się zbędne lub niedopuszczalne. Z sytuacją taką będziemy mieć do czynienia chociażby wtedy gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej bowiem postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2014 r. nr [...] podjął uprzednio zawieszone postępowanie, którego zasadność zawieszenia jest przedmiotem skargi. Następnie decyzją z dnia 30 kwietnia 2014 r. nr [...] uchylił w całości ostateczną decyzję tego organu z dnia 29 lipca 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 29 września 2010 r. nr [...] stwierdzając istnienie przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej i umorzył postępowanie w sprawie. Rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej skutkujące podjęciem z urzędu zawieszonego postępowania spowodowało bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego niniejszą skargą. Należy bowiem zauważyć, że postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane w toku trwającego postępowania w trybie wznowieniowym. Jeżeli postanowienie takie zostało uchylone lub wydano postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania - jego byt prawny ustaje. Jeżeli zatem zapadłe wcześniej postanowienie o zawieszeniu postępowania utraciło swój byt prawny, czyli nie istnieje już w obrocie prawnym, trzeba uznać, że wobec tego postępowanie prowadzone przed sądem administracyjnym ze skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania staje się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn", o czym mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. albowiem przestał również istnieć przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej - wystąpił brak przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia WSA w Lublinie z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 601/13 i WSA w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt IV Sa/Po 466/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, dokonanie oceny legalności zaskarżonego postanowienia jest całkowicie zbędne, gdyż w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości, a wydane w tych warunkach orzeczenie nie mogłoby wywołać żadnych skutków prawnych. Z tych względów orzeczono o umorzeniu postępowania sądowego. Odnośnie kosztów sądowych dodatkowo wyjaśnić należy, że umorzenie postępowania sądowego nie było związane z zastosowaniem art. 54 § 3 p.p.s.a. tzw. "autokontroli" przez organ podatkowy, co uzasadniłoby możliwość zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. Należy bowiem mieć na uwadze, że poza sytuacjami wskazanymi wprost w art. 201 p.p.s.a. brakuje podstaw do zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, gdy z innych powodów postępowanie zostanie umorzone. Nadmienić wypada, że w rozpoznawanej sprawie nie miała również miejsca sytuacja, w której Sąd zobowiązany był do zwrotu uiszczonego wpisu bowiem zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. "Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego". Co również nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji