I SA/Gd 541/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-02-26

Skład orzekający: Irena Wesołowska, Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego jest zasadna, gdy tytuł wykonawczy został doręczony w formie elektronicznej (skan PDF) i nie zawierał weryfikowalnego podpisu elektronicznego?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne nie musi być umorzone, jeśli tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a., nawet jeśli został doręczony w formie elektronicznej bez weryfikowalnego podpisu elektronicznego. Przepisy dopuszczają wystawienie tytułu wykonawczego w formie elektronicznej przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym bez podpisu osoby upoważnionej, jeśli nadano klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, a doręczenie odpisu tytułu wykonawczego umożliwia zapoznanie się z jego treścią.
Stan faktyczny
Wierzyciel (Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni) prowadził postępowanie egzekucyjne w sprawie zaległości z tytułu podatku VAT za październik 2023 r. na podstawie tytułu wykonawczego z 15 stycznia 2024 r. W.N. wniósł zarzuty, skargę na czynność egzekucyjną (zajęcie wynagrodzenia) oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, argumentując wadliwość tytułu wykonawczego doręczonego w formie elektronicznej bez weryfikowalnego podpisu. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku) odmówili umorzenia postępowania, uznając tytuł wykonawczy za prawidłowy. W.N. złożył skargę do WSA w Gdańsku, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi W.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 maja 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.91.2024.2.AK w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej w skrócie zwany Naczelnikiem, organem pierwszej instancji lub organem egzekucyjnym), będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku W.N., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 15 stycznia 2024 roku, obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2023 roku. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 19 stycznia 2024 roku dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy tj. B. Sp. z o.o. z siedzibą w G. Zawiadomienie wraz z tytułem wykonawczym sporządzonym w formie dokumentu pdf doręczono W.N. drogą elektroniczną, w dniu 2 lutego 2024 roku, natomiast Spółce w dniu 9 lutego 2024 roku. Pismami z 8 lutego 2024 roku (przesłanymi przez ePUAP 9 lutego 2024 roku) W.N. wniósł zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 2209-SEW.723.25813.2024, skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę i wniosek o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.  Postanowieniem z 11 marca 2024 roku Naczelnik oddalił wniesione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej natomiast postanowieniem z 8 marca 2024 roku oddalił skargę na czynność egzekucyjną. Postanowieniem z 8 marca 2024 roku Naczelnik odmówił również umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn wskazanych w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tj. z uwagi na niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę zażalenia, postanowieniem z 8 maja 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej w skrócie zwany Dyrektorem) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podkreślił, że analiza treści tytułu wykonawczego z 15 stycznia 2024 roku dowodzi, że spełnia on wymogi określone w art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505) – dalej w skrócie zwana u.p.e.a. Zatem, organ egzekucyjny prawidłowo uznał, że nie zachodzi podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego w podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Dyrektor stwierdził następnie, że podnoszona przez stronę argumentacja sprowadza się de facto do tego, że niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, który doręczono drogą elektroniczną, bowiem nie daje to możliwości zweryfikowania zawartych w nim podpisów. Organ odwoławczy przywołując uregulowania zawarte w art. 27 § 1b, art. 27 § 2a, art. 27 § 2b pkt 2 i art. 26 § 5c u.p.e.a. oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lipca 2020 roku w sprawie przekazywania tytułu wykonawczego i innych dokumentów do organu egzekucyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1310) uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa wskutek doręczenia stronie drogą elektroniczną tytułu wykonawczego sporządzonego w formacie pdf, albowiem W.N. mógł zapoznać się z jego treścią. Od powyższego postanowienia W.N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz o ukaranie organów obu instancji karą grzywny. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: 1. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do normy ustawowej ustalonej w przepisie art. 152 § 1 p.p.s.a., w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20/04/2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20, poprzez nieuwzględnienie jego treści i wydanie tym samym przyzwolenia na prowadzenie egzekucji administracyjnej w stosunku do mojego wynagrodzenia za pracę przez Naczelnika 2. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do przepisu art.153 p.p.s.a. w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20/04/2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20, poprzez nieuwzględnienie jego treści i wydanie tym samym przyzwolenia na prowadzenie egzekucji administracyjnej w stosunku do mojego wynagrodzenia za pracę przez Naczelnika; 3. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak podjęcia właściwego działania, wskazanego w przytoczonym przepisie prawa na bezprawne działania Naczelnika, w związku z nieprawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20/04/2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20; 4. naruszenie zasady legalizmu wyrażonej art. 6 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy, oraz art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i poprzez swoje działanie wydanie przyzwolenia na łamanie przepisów prawa przez organ egzekucyjny i wadliwe tym samym określenie statusu prawnego prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie przywołanego tytułu egzekucyjnego i naruszenie tym samym moich praw jako osoby zobowiązanej oraz zasad państwa praworządnego; 5. naruszenie art. 7, 7a i 8 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy, poprzez uznanie, że zasadnym jest stanowisko Naczelnika, dotyczące doręczonego skanu tytułu egzekucyjnego, niezawierającego żadnego weryfikowalnego podpisu elektronicznego; 6. nieuznawanie poprzez wydane postanowienie prawomocnych wyroków sądów administracyjnych (I SA/Gd 676/21 oraz wyroków sądów administracyjnych dotyczących normy ustawowej wskazanej w art. 152 § 1 p.p.s.a. a także przepisu art. 170 p.p.s.a., i niespełnienie ciążącego na organie obowiązku udzielania pełnych i wyczerpujących odpowiedzi w stosunku do postawionych pytań i norm prawnych dotyczących rozpoznawanej sprawy (art. 9 k.p.a.);  7. celowe przedkładanie uprawnień organu egzekucyjnego, ponad moje prawo do ochrony, co stanowi przejaw dyskryminacji prawnej, oraz zaprzecza uprawnieniom i obowiązkom nadanym Dyrektorowi przez ustawodawcę. W odpowiedzi Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa, a zatem brak było podstaw do jego uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. W rozpoznawanej sprawie sporną kwestią była zasadność odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Strona wnosząca skargę, podstaw umorzenia upatrywała w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy, który został skarżącemu doręczony w postaci skanu dokumentu, nie zawierającego weryfikowalnego podpisu elektronicznego. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie wówczas, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Jedną z takich przyczyn, skutkujących koniecznością umorzenia postępowania przez organ egzekucyjny, jest niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Przepis art. 27 u.p.e.a. określa bowiem elementy, jakie powinien zawierać tytuł wykonawczy. Ich wyliczenie ma charakter enumeratywny, brak któregokolwiek z nich stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące koniecznością umorzenia, wszczętego na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego, postępowania egzekucyjnego. Analiza treści tytułu wykonawczego z 15 stycznia 2024 r. wskazuje, że spełnia on wszystkie wymogi o których mowa w art. 27 u.p.e.a. W szczególności wskazać należy, że w treści tytułu oznaczono wierzyciela, datę wystawienia tytułu wykonawczego, prawidłowe, niezbędne dane zobowiązanego, treść obowiązku podlegającego egzekucji, a także podstawę prawną tego obowiązku. Tytuł wykonawczy sporządzony w formie elektronicznej został opatrzony pieczęcią elektroniczną Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni zarówno w zakresie wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej oraz skierowania tytułu wykonawczego do egzekucji. Skarżący wskazując na wadliwość tytułu wykonawczego pomija regulację zawartą w przepisie art. 27 § 1b u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do 24 marca 2024 r.). Z przepisu tego wynika, że tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, w tym w postaci elektronicznej, może nie zawierać podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Nadanie klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej uznaje się za podpisanie tego tytułu przez osobę upoważnioną do działania w imieniu wierzyciela. Jak zostało to już wyjaśnione w zaskarżonym postanowieniu, Naczelnik jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, a wystawiony tytuł wykonawczy zawiera klauzulę, o której mowa w powyższym przepisie (vide k. 2 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Z kolei art. 27 § 2a u.p.e.a. prawa stanowi, że tytuł wykonawczy przekazywany do organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej sporządza się w postaci elektronicznej w formacie danych określonym w przepisach wydanych na podstawie § 2b pkt 2. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących doręczenia odpisu tytułu wykonawczego w formie skanu dokumentu, stwierdzić należy, że egzekucja administracyjna została wobec skarżącego wszczęta, stosownie do treści art 26 § 1 u.p.e.a., na podstawie oryginału tytułu wykonawczego sporządzonego według ustalonego wzoru w formie dokumentu elektronicznego i skierowanego do organu egzekucyjnego w formie elektronicznej. Z kolei odpis tytułu wykonawczego był przeznaczony dla zobowiązanego i został skarżącemu prawidłowo doręczony. W tym miejscu należy wskazać na treść art. 26 § 5c u.p.e.a., zgodnie z którym za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego otrzymanego przez organ egzekucyjny przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej uznaje się doręczenie tytułu wykonawczego w postaci elektronicznej, jeżeli takie doręczenie umożliwia zapoznanie się z treścią tytułu wykonawczego, a gdy nie jest to możliwe – w postaci papierowej. Dyspozycja ww. przepisu została w niniejszej sprawie spełniona, ponieważ wraz z zawiadomieniem o zajęciu, W.N. doręczono drogą elektroniczną tytuł wykonawczy sporządzony w formacie pdf, w taki sposób, aby mógł on zapoznać się z jego treścią. Wskazany przepis prawa nie wymaga natomiast, by doręczać zobowiązanemu oryginał tytułu wykonawczego opatrzony podpisem elektronicznym. Słusznie zatem przyjął organ, że w sprawie nie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., bowiem tytuł wykonawczy z 15 stycznia 2024 r. spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. Sąd stoi jednocześnie na stanowisku, że postanowienia, których uchylenia domaga się skarżący nie zawierają wad prawnych mogących skutkować uwzględnieniem skargi. W ocenie Sądu postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny. Organy zgromadziły wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy i na tej podstawie dokonały prawidłowej analizy sytuacji faktycznej, którą następnie poddały prawidłowej subsumpcji pod znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Zaskarżone postanowienia zawierają wszelkie niezbędne wymagane przepisami elementy, zaś ich uzasadnienia faktyczne wskazują fakty, które organy uznały za udowodnione oraz dowody, na których się oparły, a uzasadnienia prawne zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Tym samym nie znalazły aprobaty Sądu zarzuty dotyczące naruszenia prawa przez organy administracyjne. Odnosząc się do zarzutów nieuwzględnienia przez organ egzekucyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 kwietnia 2021 roku o sygn. akt I SA/Gd 909/20 Sąd wskazuje, że 6 marca 2024 roku w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej złożonej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem o sygn. akt III FSK 4596/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Wobec powyższego, formułowane przez stronę zarzuty naruszenia art. 152 § 1, art. 153 i art. 170 p.p.s.a. należy uznać za bezskuteczne. W konsekwencji powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego nie naruszają przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, a co za tym idzie brak jest podstaw do ich uchylenia. Jeśli chodzi o argumentację podniesioną w skardze, to z uwagi na to, że w nikły sposób miała ona związek z zaskarżonym postanowieniem, odnoszenie się do niej pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontroli legalności poddano wyłącznie postanowienie wskazane w sentencji wyroku. Sąd w niniejszej sprawie nie miał zatem kognicji do badania zarzutów skarżącego odnoszących się do prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Zarzuty tego rodzaju pozostają poza granicami zaskarżenia w niniejszej sprawie, co wyklucza ich badanie dla ustalenia tego, czy zaskarżone postanowienie Dyrektora odpowiada prawu. Stronie niezadowolonej z działalności organów egzekucyjnych służą środki ochrony określone w u.p.e.a. oraz k.p.a., a ponadto droga sądowa w sprawach, w których dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 p.p.s.a.). Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło