I SA/Gd 543/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 21 marca 2018 r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń - październik i grudzień 2013 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia 21 marca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania M. N., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 11 maja 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń - październik i grudzień 2013 r. Na powyższą decyzję organu odwoławczego M. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący podniósł, że wszczęcie egzekucji administracyjnej spowoduje niepowetowaną szkodę, natomiast ewentualny zwrot wyegzekwowanych środków jest wysoce wątpliwy. M. N. podał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i finansowej, zaś wszystkie jego przedsięwzięcia przestały przynosić zamierzone zyski. Obecnie nie posiada stałych źródeł utrzymania, natomiast wszczęcie egzekucji może spowodować wypowiedzenie przez bank umowy kredytu hipotecznego zaciągniętego na dom i postawienie całego kredytu w stan wymagalności (765.000 zł plus odsetki). Zdaniem wnioskodawcy, zagraża to nie tylko jego finansom, ale również może skutkować pozbawieniem lokum jego i jego rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej: "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Postanowienia, o których mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.). Co do zasady inicjatywa w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu należy do skarżącego, bowiem jego rzeczą, jako strony postępowania sądowoadministracyjnego, jest wykazywanie zasadności złożonego wniosku poprzez wskazanie istnienia materialnoprawnych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, w złożonym wniosku skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa, albowiem wniosek ten został uzasadniony w sposób bardzo lakoniczny. We wniosku podano jedynie, że skarżący znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji materialnej i finansowej i nie posiada stałych źródeł utrzymania. W tym zakresie nie przedłożono jakiejkolwiek dokumentacji, która mogłaby potwierdzać, czy rzeczywiście sytuacja skarżącego jest na tyle trudna, że wymaga ochrony tymczasowej. Również przekonanie strony skarżącej o wadze podniesionych w skardze zarzutów nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04 (LEX nr 799460), który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, stanowisko strony skarżącej, że skarżone orzeczenie jest merytorycznie niesłuszne i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 P.p.s.a. Jednakże - jak podkreśla się w orzecznictwie - sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do sądu. Zastrzec jednak należy, że realizacja powyższego obowiązku jest możliwa jedynie wówczas, gdy istnienie okoliczności faktycznych przemawiających za wstrzymaniem albo odmową wstrzymania wykonania decyzji jest na tyle oczywiste, że przyjąć można, iż są one znane powszechnie, bez konieczności powoływania się na nie przez stronę, lub też gdy okoliczności tego rodzaju wynikają z akt sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 13 października 2017 r. sygn. akt II OZ 1102/17, LEX nr 2380021). W niniejszym przypadku za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przemawiała wysoka kwota egzekwowanego zobowiązania podatkowego (kwota określonego przez organ podatkowy zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące objęte postępowaniem wynosi 5.090.877 zł) i trudna sytuacja materialna M. N., znajdująca potwierdzenie chociażby w postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 543/18 o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Należy również wskazać, że do majątku skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, co bez wątpienia w sposób niekorzystny wpływa na jego sytuację finansową, chociażby z uwagi na dokonane zajęcia rachunków bankowych i związany z tym brak możliwości dysponowania określonymi składnikami majątku. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.