I SA/Gd 55/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza Gminy Ż. z dnia 7 października 2010 r., nr [...]. Decyzją z dnia 19 listopada 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy Ż. z dnia 5 kwietnia 2012 r. odmawiającą A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy Ż. z dnia 7 października 2010 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Gminy Ż. z dnia 7 października 2010 r. do czasu prawomocnego ukończenia postępowania w przedmiotowej sprawie albowiem skierowanie jej do egzekucji wyrządzi skarżącej znaczną szkodę w jej substancji majątkowej (przymusowa sprzedaż nieruchomości po zaniżonej cenie) i spowoduje trudne do odwrócenia skutki (bezpowrotna utrata części mienia nieruchomego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie powołany przepis rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy czym użyty w treści art. 61 § 3 zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy", której dotyczy skarga zakreślają jednakowe ramy prawne, należy bowiem przyjąć, że ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym. Granice jej wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2012r., sygn. akt I SA/Wa 683/12). W niniejszej sprawie skarżąca Spółka zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy Ż. z dnia 7 października 2010 r., której uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, odmówiono (decyzją tego organu z dnia 5 kwietnia 2012 r., utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją z dnia 19 listopada 2012 r.). Przepis art. 61 P.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania określonego aktu bądź czynności wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinna uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi ją na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m. inn.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04,; postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05, dostępne w internetowej bazie orzeczeń www.cbois.nsa.gov.pl). Skarżąca Spółka podniosła, że wykonanie objętej wnioskiem decyzji spowoduje znaczną szkodę w jej majątku poprzez przymusową sprzedaż nieruchomości po zaniżonej cenie. Sytuacja majątkowa skarżącej Spółki została wykazana w przeprowadzonym w sprawie postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca spółka od 2003 r. faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, od tego czasu nie osiąga przychodów, nie generuje kosztów, nie zatrudnia pracowników i nie ma rachunku bankowego. Spółka nie posiada jakichkolwiek zasobów finansowych ani składników majątku ruchomego, które mogłaby szybko spieniężyć w celu opłacenia kosztów postępowania, posiada natomiast znaczne zadłużenie względem podmiotu prywatnego, które łącznie z odsetkami i kosztami wynosi ponad 12.000.000 zł i dochodzone jest w ramach prowadzonej egzekucji komorniczej, jak również z tytułu należności publicznoprawnych (podatków, składek ZUS) w wysokości około 80.000 zł. Majątek spółki stanowi 5 nieruchomości (działek o obszarze: 894 m2, 350 m2, 4.477 m2, 1445 m2 oraz 578 m2) o łącznej wartości około 2.000.000 zł, jednakże są one obciążone hipotekami, których wartość przewyższa realną wartość rynkową tych nieruchomości. Z tych względów pomimo prowadzonej od 2008 r. egzekucji z tych nieruchomości nie znajdują one nabywców. Bez wątpienia sytuacja majątkowa skarżącej Spółki jest bardzo trudna, posiada ona zadłużenie przewyższające znacznie posiadany majątek. Jednakże w tej sprawie nie można dopatrzeć się ewentualnych zagrożeń uzasadniających dopuszczalność wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza Gminy Ż. z dnia 7 października 2010 r., skoro Spółka nie posiada żadnych dochodów ani składników majątkowych, z których skutecznie mogłaby być prowadzona egzekucja. Wszak, jak sama skarżąca wskazała, wobec majątku nieruchomego stanowiącego jej własność od 2008 r. prowadzona jest egzekucja, jednakże bezskutecznie (z uwagi na znaczne obciążenie hipoteczne przewyższające rynkową wartość nieruchomości). Trudno więc przyjąć, że skierowanie objętej wnioskiem decyzji do egzekucji pogorszy sytuację skarżącej i spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci bezpowrotnej utraty części mienia nieruchomego, skoro mienie to jest już przedmiotem toczących się z inicjatywy innych podmiotów egzekucji. Innymi słowy to nie za przyczyną tej decyzji objęto nieruchomości skarżącej postępowaniem egzekucyjnym, a więc wstrzymanie jej "wykonania" nie uchroni tych nieruchomości przed sprzedażą egzekucyjną. Wskazać również należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd winien mieć na uwadze interesy wszystkich stron postępowania, także i organu podatkowego, który stoi na straży przestrzegania przepisów podatkowych, dba także o to, by nie doszło do nieuzasadnionego uszczuplenia wpływu do budżetu państwa należności podatkowych. A wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, w sytuacji, gdy cały majątek skarżącej Spółki jest już zajęty w licznych postępowaniach egzekucyjnych toczących się z wniosków innych wierzycieli, powodowałoby ryzyko pozbawienia organów podatkowych możliwości wyegzekwowania choćby w części należności publicznoprawnych. W art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe (bądź istotnie utrudnione) przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazana w art. 61 § 3 cytowanej ustawy nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Ciężar uprawdopodobnienia wspomnianych przesłanek spoczywa przy tym na wnioskodawcy. Zarzut, że przymusowa egzekucja objętej wnioskiem decyzji spowoduje bezpowrotną utratę części mienia nieruchomego, z przyczyn wskazanych wyżej, okazał się nieuzasadniony. W razie natomiast wygrania sporu z organami podatkowymi skarżący będzie mógł domagać się zwrotu wyegzekwowanego świadczenia pieniężnego. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (tak: postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 520/11, LEX nr 786115). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.