I SA/Gd 564/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M. G.-B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G z dnia 30 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia podania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli pozostawił bez rozpatrzenia podanie z dnia 7 lutego 2008 r. o wydanie z akt sprawy nr [...] decyzji określającej Z. W. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. wniesione przez M. G. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia M. G., postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż pełnomocnik winien przy pierwszej czynności procesowej w sprawie złożyć oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych Z. W. za 2003 r. M. G. nie była pełnomocnikiem. Wezwana zaś do złożenia oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa przedłożyła jedynie kopie pełnomocnictw udzielonych jej przez Z. W. przed dniem wszczęcia przedmiotowego postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Dodatkowo organ drugiej instancji stwierdził, że w dniu 12 maja 2008 r. do akt sprawy wpłynęło pełnomocnictwo udzielone M. G. przez Z. W. do reprezentowania go w postępowaniu odwoławczym od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. oraz poświadczona w dniu 11 marca 2008 r. przez notariusza kserokopia pełnomocnictwa z dnia 2 stycznia 2004 r., jednakże powyższe umocowanie wywiera skutki wobec organu dopiero od dnia 12 maja 2008 r. Organ odwoławczy podkreślił, że dopiero od tej daty M. G. może być traktowana jako pełnomocnik w sprawie, a w związku z tym stanowisko organu pierwszej instancji stwierdzające brak umocowania jest zasadne, a rozstrzygnięcie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania słuszne. Na powyższe postanowienie M. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając naruszenie art. 136 ordynacji podatkowej poprzez nie uwzględnienie skuteczności pełnomocnictwa udzielonego jej przez Z. W. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że błędne jest stanowisko organów podatkowych, iż nie usunęła braków formalnych swego podania o wydanie dokumentów z akt sprawy. Skarżąca podkreśliła, że na wezwanie o przedłożenie oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa przesłała kopie udzielonych jej pełnomocnictw: z dnia 1 marca 2002 r., z dnia 2 stycznia 2004 r. oraz upoważnienia do składania wyjaśnień w trakcie kontroli. W przekonaniu skarżącej naruszono art. 136 i 145 § 2 ordynacji podatkowej poprzez pominięcie przez organ pierwszej instancji w prowadzonym postępowaniu ustanowionego przez stronę pełnomocnika. Dodatkowo skarżąca podkreśliła, że w dniu 1 marca 2002 r. Z. W. udzielił jej pełnomocnictwa do spraw podatkowych (złożone w US 13 kwietnia 2004 r.), analogicznego pełnomocnictwa udzielił jej w dniu 2 stycznia 2004 r., (złożone w UKS 6 września 2004 r.), w dniu 7 lutego Z. W. upoważnił ją do składania wyjaśnień w toku kontroli prowadzonej w A. spółka cywilna (nadane na adres organu pocztą w dniu 7 lutego 2004 r.). Skarżąca podniosła, że skoro jej mocodawca upoważnił ją do reprezentowania we wszystkich postępowaniach w zakresie podatku dochodowego i pełnomocnictwa nigdy nie zostały cofnięte, to błędna jest ocena organów podatkowych o braku umocowania. Dlatego też, w ocenie skarżącej, zaskarżone rozstrzygnięcie narusza przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych, w tym w ordynacji podatkowej. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy był niesporny między stronami, a kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestią była ocena, czy skarżąca usunęła skutecznie braki formalne wniosku o wydanie dokumentów z akt sprawy. W wezwaniu organ zobowiązał skarżącą do dołączenia oryginału lub poświadczonego odpisu pełnomocnictwa wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej pouczając, że uchybienie wezwaniu spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Zdaniem Sądu niewątpliwie postępowanie organu znajduje umocowanie prawne, ponieważ art. 137 § 3 ordynacji podatkowej przewiduje, że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Skoro zaś skarżąca temu obowiązkowi uchybiła, organ miał nie tylko prawo, ale i obowiązek wezwać ją do usunięcia braków formalnych wniosku. Bezsprzecznie, zdaniem Sądu, przedłożone przez skarżącą w wykonaniu zobowiązania dokumenty nie spełniają wymogów zacytowanego wyżej przepisu. Skarżąca bowiem przedłożyła jedynie kopie pełnomocnictw, podczas gdy wymogiem ustawowym jest złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa. Zachowanie skarżącej jest tym bardziej niezrozumiałe, że art. 137 § 3 in fine dozwala, by profesjonalny pełnomocnik mógł sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Skarżąca powyższego nie uczyniła, nie wyjaśniła też, jakie względy uniemożliwiły jej uwierzytelnienie posiadanych kopii pełnomocnictw. Niewątpliwie zaś w myśl zacytowanego przepisu, to po stronie pełnomocnika leży ciężar wykazania umocowania do działania w sprawie. Nie do zaaprobowania jest pogląd skarżącej, że skoro mocodawca udzielił jej uprzednio pełnomocnictwa obejmującego swym przedmiotem również zakres jej żądania zawartego we wniosku i pełnomocnictwo to było już wcześniej złożone do akt innej sprawy, to organ podatkowy miał wiedzę o istnieniu umocowania i winien dopuścić ją do udziału w sprawie. W przekonaniu Sądu, niezależnie od tego, czy pełnomocnictwo ogólne rzeczywiście zostało udzielone i złożone do organu przed wszczęciem niniejszego postępowania, organ miał prawo żądać złożenia pełnomocnictwa w niniejszym postępowaniu (w oryginale lub uwierzytelnionym odpisie), jeśli pełnomocnik uchybił temu obowiązkowi. Zobowiązanie zaś tego rodzaju wiązało pełnomocnika i znał on skutki uchybienia wezwaniu w postaci pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Nie wypełniając zobowiązania organu bez podania przyczyn uniemożliwiających jego wykonanie M. G. miała świadomość, że nie zostanie uznana przez organ za pełnomocnika w sprawie i podjęła takowe ryzyko składając wyłącznie kserokopie bez poświadczenia ich swym podpisem za zgodność z oryginałem. Wykładnia art. 137 § 3 ordynacji podatkowej była już przedmiotem rozważań judykatury i wyrażony powyżej pogląd nie jest odosobniony. Tytułem przykładu można wskazać wyrok Tutejszego sądu z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie I SA/Gd 281/07, w uzasadnieniu którego stwierdzono, iż "dopiero od momentu jego złożenia (pełnomocnictwa) przez pełnomocnika może być poddane ocenie, co do jego skuteczności, jak również rodzi obowiązek po stronie organu podatkowego uwzględniania udziału pełnomocnika. Pogląd powyższy Skład orzekający w pełni aprobuje. W ocenie Sądu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia organów podatkowych nie ma wpływu złożenie przez stronę na etapie postępowania odwoławczego pełnomocnictwa spełniającego wymogi określone w wezwaniu do usunięcia braków formalnych. Organ pierwszej instancji badał bowiem, czy pełnomocnik wykazał istnienie swego umocowania do działania w sprawie na dzień wydawania postanowienia tj. 5 marca 2005 r., zaś organ odwoławczy oceniał prawidłowość orzeczenia organu pierwszej instancji w stanie faktycznym istniejącym w tej właśnie dacie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.