I SA/Gd 566/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2006 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 marca 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2006 r. W piśmie procesowym z dnia 10 października 2012 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podając m.in. że niezależnie od postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec niego postępowania egzekucyjne na podstawie innych ostatecznych decyzji, których przedmiotem są zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2006, 2007, 2008, 2009 i 2010 r. Skarżący podniósł, że wskutek prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego został zmuszony do zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej z dniem 31 grudnia 2011 r., która to działalność stanowiła jedyne źródło utrzymania skarżącego i jego córki, albowiem zajęte zostały wszystkie należące do niego składniki majątkowe, a na nieruchomościach, w tym służących do wykonywania działalności gospodarczej, w kwietniu 2011 r. dokonano zabezpieczenia należności publicznoprawnych poprzez m.in. wpis hipoteki przymusowej na nieruchomościach na kwotę 1.638.583 zł, zajęcie rachunków bankowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz jednego rachunku osobistego (do kwoty 1.373.342,32 zł) oraz zajęcie samochodu osobowego o wartości około 18.000 zł. W związku z wydaniem decyzji ostatecznych określających wysokość należności publicznoprawnych zajęcia zabezpieczające przekształciły się w zajęcia egzekucyjne. Wnioskodawca podał, że nie posiada oszczędności, utrzymuje się wyłącznie z udzielanej przez żonę (z którą od 1993 r. pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej) pomocy – z osiąganych przez nią dochodów ze stosunku pracy w wysokości 2.076,70 zł netto miesięcznie. Reasumując, skarżący podniósł, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podał, że łączna kwota należności, które na podstawie zaskarżonej decyzji egzekwuje organ egzekucyjny, zamyka się sumą 192.140,00 zł plus odsetki, a łącznie z postępowaniami prowadzonymi na podstawie pozostałych decyzji sumą 1.465.798 zł, nie licząc odsetek. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. – sąd może na wniosek skarżącego orzec o wstrzymaniu wykonania decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie, o którym mowa w § 3, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 p.p.s.a.). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku pierwszej przesłanki chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, LEX nr 619845). Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia: "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Natomiast obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. Należy podkreślić, iż sama wysokość zaległości podatkowej jeszcze nie przesądza o tym, iż wyegzekwowanie lub dobrowolne zapłacenie tej kwoty narazi skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie wskazanej decyzji może spowodować skutki, o których mowa w przywołanym przepisie. Sąd nie może ocenić, czy w niniejszym przypadku zaistniały przesłanki dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż nie może odnieść kwoty zobowiązania do rzeczywiście osiąganego przez skarżącego aktualnie dochodu. Należy bowiem wskazać, że we wniosku z dnia 10 października 2012 r. skarżący podał, że z dniem 31 grudnia 2011 r. z powodu prowadzonej przez organy podatkowe egzekucji zmuszony był zawiesić prowadzenie działalności gospodarczej stanowiącej jedyne źródło utrzymania jego i jego córki. Podał również, że utrzymuje się wyłącznie z udzielanej przez żonę (z którą łączy go ustrój rozdzielności majątkowej) pomocy. Jednakże skarżący nie ujawnił wszystkich danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej. Zataił bowiem fakt, że w dniu 2 sierpnia 2011 r. na terenie Wielkiej Brytanii zarejestrował działalność gospodarczą, w ramach której w 2012 r. dokonał dostaw wewnątrzwspólnotowych na kwotę 159.936 zł i nabyć wewnątrzwspólnotowych na kwotę 121.405 zł. Ponadto od IV kwartału 2011 r. skarżący korzystał z usług kancelarii prawnych, na rzecz których zapłacił wynagrodzenie w kwocie 10.350 zł. Powyższe było powodem cofnięcia – postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 grudnia 2012 r. – przyznanego mu wcześniej w niniejszej sprawie prawa pomocy. Zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2013 r. o sygn. akt I FZ 35/13. Takie postępowanie wnioskodawcy, polegające na podaniu niepełnych informacji dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów, skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, uniemożliwiając tym samym Sądowi dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania przedmiotowej decyzji na prowadzoną przez niego działalność gospodarczą. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący skupił się na przedstawieniu (w sposób wybiórczy, jak się następnie okazało) swojej trudnej sytuacji osobistej i majątkowej, jednakże, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w ww. postanowieniu z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt I FZ 573/12, okoliczność trudnej sytuacji materialnej skarżącego ma znaczenie jedynie dla instytucji prawa pomocy, której ustawowe przesłanki zostały sformułowane odmiennie od przesłanek ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do argumentu strony skarżącej, że do majątku skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, co w sposób niekorzystny wpływa na jego sytuację finansową, należy w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć, że wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności. Ponadto, w świetle art. 8–10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.