I SA/Gd 568/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. B.-C. i M. J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i podlegającej zwrotowi postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 3 marca 2015 r., złożonym na formularzu PPF i dołączonym do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca M. J. S. zwróciła się o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Do wniosku skarżąca dołączyła zaświadczenie od pracodawcy z dnia 2 marca 2015 r. o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że w jej małżeństwie istniej ustrój rozdzielności majątkowej, małżonkowie prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, skarżąca nie posiada majątku, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 3.179,08 zł netto (4.300 zł brutto) miesięcznie. Z dołączonego dokumentu wynika, że skarżąca zatrudniona jest na umowę o pracę na czas nieokreślony od 1 października 2013 r. na stanowisku dyrektora do spraw administracyjno-prawnych, jej średnie miesięczne wynagrodzenie z okresu ostatnich trzech miesięcy wyniosło 3.179,08 zł netto. Dodatkowo w uzasadnieniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zawartego także w skardze skarżąca podała, że miesięczne koszty związane z eksploatacją mieszkania oraz opłatami za media (w tym za energię elektryczną i gaz), wynoszą łącznie około 1.500 zł. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 17 kwietnia 2015 r. skarżąca nadesłała: - odpisy zeznań podatkowych PIT-36 z załącznikiem PIT/B i PIT/O za 2012 r., PIT-36 z załącznikiem PIT/B za 2013 r. i oraz PIT-37 za 2014 r., w których za rok 2013 wykazała dochody ze stosunku pracy w wysokości 80.238 zł, stratę z działalności gospodarczej w wysokości 1.048,32 zł (deklarując przychód w kwocie 15.713,40 zł i koszty jego uzyskania w wysokości 16.761,72 zł), dochód w spółce, w której posiadała 30% udziałów, w wysokości 1.060,27 zł oraz stratę w spółce jawnej, w której posiadała 35% udziałów, w wysokości 2.108,59 zł, zaś za 2014 r. zadeklarowała wyłącznie dochody ze stosunku pracy w wysokości 46.215 zł; - historię rachunku bankowego w [...] za okres od 1 lutego do 30 kwietnia 2015 r., którego saldo końcowe wynosiło 3.196,47 zł; - odpis umowy z dnia 29 lipca 2011 r. ustanawiającej rozdzielność majątkową; - dodatkowe oświadczenie, w którym skarżąca podtrzymała, że koszty, jakie ponosi z tytułu utrzymania mieszkania i opłat za media wynoszą około 1.500 zł, wskazując przy tym, że do tej kwoty należy doliczyć wydatki związane z opłatami za telefon, które wynoszą około 100 zł miesięcznie; nie otrzymuje pomocy finansowej ani od członków rodziny ani też od innych osób; nie posiada zarejestrowanego na siebie pojazdu mechanicznego; jej mąż, z którym pozostaje w faktycznej separacji, osiąga dochód z emerytury wojskowej. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Referendarz sądowy uznał, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w powołanym przepisie. Wprawdzie skarżąca odpowiedziała na zarządzenie z dnia 17 kwietnia 2015 r., to jednak – zdaniem referendarza sądowego – wciąż pozostaje niejasna nie tylko jej sytuacja finansowa, ale także rodzinna. O ile bowiem skarżąca udokumentowała wysokość osiąganych dochodów oraz środków pieniężnych posiadanych na rachunku bankowych, to na skutek nieprzedłożenia dowodów potwierdzających wysokość ponoszonych przez nią miesięcznych wydatków na swoje utrzymanie (w szczególności kosztów eksploatacji zajmowanego domu i opłat za media), w dalszym ciągu nie można ustalić, jaka faktycznie kwota pozostaje do dyspozycji skarżącej. Na podstawie nadesłanych dokumentów możliwa była jedynie weryfikacja wydatków, jakie skarżąca ponosi na opłaty za telefon komórkowy oraz polisy ubezpieczeniowe, a które wynoszą średnio 481,43 zł miesięcznie. Podkreślić przy tym należy, że w wezwaniu jasno sprecyzowano, jakie okoliczności winny zostać potwierdzone dokumentami źródłowymi, a dla potwierdzenia których wystarczające są oświadczenia. W odniesieniu do wykazania, że skarżąca na własne utrzymanie przeznacza kwotę około 1.600 zł miesięcznie, została ona zobowiązana do przedstawienia dowodów potwierdzających ich wysokość. Za takie zaś należy uznać faktury VAT, przelewy z rachunku bankowego, dowody wpłat, rachunki. W konsekwencji niemożliwa jest ocena, czy skarżąca z kwoty osiąganych dochodów, po uwzględnieniu kwoty kosztów związanych z zaspokojeniem swoich potrzeb, jest w stanie zabezpieczyć środki na koszty sądowe w niniejszej sprawie, a jeśli tak, to w jakiej wysokości. Wyjaśnić należy skarżącej, że prawidłowa ocena sytuacji finansowej strony jest możliwa tylko wówczas, gdy strona udokumentuje nie tylko swoje dochody i oszczędności (bądź ich brak), ale także gdy przedstawi wysokość wydatków ponoszonych na swoje bieżące konieczne utrzymanie. Jak już wskazano w niniejszej sprawie okoliczności te nie zostały przez skarżącą udokumentowane. Wątpliwości referendarza sądowego budzi sytuacja rodzinna skarżącej. Skarżąca bowiem z jednej strony konsekwentnie twierdzi, że małżonkowie prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, w ich małżeństwie istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, pozostają w tzw. faktycznej separacji, z drugiej zaś w dniu 2 lutego oraz 3 marca br. przekazuje ze swojego rachunku bankowego małżonkowi łącznie kwotę 3.200 zł (odpowiednio 700 zł i 2.500 zł) tytułem zasilenia jego konta. Referendarz sądowy zauważa, że pod pojęciem "faktycznej separacji" należy rozumieć stan rzeczy, polegający na zerwaniu między małżonkami więzi, jakie cechują normalnie funkcjonujące małżeństwo (zob. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz pod redakcją K. Piaseckiego, LexisNexis Wydanie 4, Warszawa 2009, s. 799). Skoro zatem skarżąca i jej mąż żyją w rozłączeniu, nie łączą ich już żadne więzi finansowe (mają odrębne majątki i każde z nich prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe), to rodzi się pytanie, z jakich powodów skarżąca przekazała część swojego majątku w postaci środków pieniężnych małżonkowi, zamiast – mając taką możliwość – środki te przeznaczyć na koszty sądowe w związku z dochodzeniem swoich racji przed sądem. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że nie została także wyjaśniona sytuacja rodzinna skarżącej, a w szczególności podnoszona przez nią okoliczność nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z małżonkiem. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.