I SA/Gd 579/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. Cz. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego, po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego, decyzją z dnia 22 grudnia 2015 r. określił panu J. C.przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2011 r. oraz styczeń, marzec i kwiecień 2012 r. w łącznej kwocie 118.280,95 zł, a także odsetki za zwłokę należne od powyższych zobowiązań, wyliczone na dzień wydania decyzji w łącznej kwocie 50.219,00 zł, a także zabezpieczył na majątku strony wykonanie zobowiązania podatkowego z tego tytułu wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 168.499,95 zł, Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 11 marca 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść art. 33 § 1 - 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) a także art. 103 ust. 1, art. 109 ust. 3, art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) organ odwoławczy wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż strona, pomimo wezwań organu podatkowego, nie przedłożyła do kontroli ewidencji prowadzonych dla potrzeb rozliczenia podatku od towarów i usług za okres objęty kontrolą ani dowodów źródłowych stanowiących podstawę dokonywanych w nich zapisów. Ustalono, że pan J. C. nie złożył w organie podatkowym deklaracji podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące określone zaskarżoną decyzją, mimo że we wskazanym okresie podatnik wystawiał faktury VAT z tytułu wykonanych usług. W związku z powyższym organ podatkowy I instancji określił, w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, przybliżoną kwotę podatku należnego z tytułu wystawienia faktur za okres od lutego do grudnia 2011 r. oraz za miesiące: styczeń, marzec i kwiecień 2012 r. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, wbrew zarzutom odwołania, organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał wyliczenia kwot przybliżonych zobowiązań podatkowych za wskazane okresy, a następnie dokonał ich zabezpieczenia na majątku podatnika. Przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku VAT za miesiące od lutego do grudnia 2011 r. oraz za miesiące: styczeń, marzec i kwiecień 2012 r. wynikały z dokumentów źródłowych przesłanych przez kontrahentów strony, tj. faktur VAT wystawionych przez pana J. C. z tytułu wykonanych usług. Podatnik nie złożył deklaracji podatkowych za wskazane okresy, nie przedłożył do kontroli ewidencji prowadzonych dla potrzeb rozliczenia podatku VAT za okres objęty kontrolą ani dowodów źródłowych stanowiących podstawę dokonywanych w nich zapisów. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał analizy sytuacji majątkowej podatnika w zakresie osiąganych dochodów w latach 2011 – 2014, opierając się na danych wykazanych w zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-36. Z zeznań tych wynika, że w latach 2011-2013 podatnik uzyskał dochód w granicach od około 22.000 zł do około 34.000 zł, natomiast za rok 2014 nie złożył zeznania rocznego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Zatem kwota dochodów uzyskanych w latach 2011-2012 jest, zdaniem organów podatkowych, niewspółmiernie niska w stosunku do przewidywanych zobowiązań podatkowych podatnika, natomiast w roku 2014 nie wykazał on żadnych dochodów. Podatnik nie złożył również, na skutecznie doręczone wezwanie organu podatkowego, oświadczenia o stanie majątkowym, obejmującym rzeczy ruchome i zbywalne prawa majątkowe, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego oraz o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej. Bierna postawa strony w powyższym zakresie stanowi, w ocenie organów, uzasadnioną obawę niewykonania w sposób dobrowolny przyszłego zobowiązania przez zobowiązanego. Z akt sprawy wynika ponadto, że pan J. C. jest współwłaścicielem (w wysokości ½ udziału): nieruchomości gruntowej o obszarze 0,1092 ha, położonej w miejscowości K. II, wpisanej do księgi wieczystej o nr [...]; przedmiotowa nieruchomość jest obciążona wieloma hipotekami, m.in.: hipoteką umowną kaucyjną w wysokości 218.830,80 zł na rzecz A S.A. z siedzibą w W.; hipoteką przymusową kaucyjną w wysokości 3.000 zł na rzecz Prokuratury Rejonowej w G.; hipoteką przymusową zwykłą w wysokości 13.530 zł na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego; hipoteką przymusową w wysokości 64.577,50 zł na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w K.; spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, położonego w G. przy ul. [...] o powierzchni 45,60 m2. Powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, poddają w wątpliwość możliwości podatnika w zakresie uregulowania przyszłych zobowiązań podatkowych. Obawę niewykonania przyszłych zobowiązań oragny podatkowe upatrują również w fakcie nieterminowego regulowania w przeszłości zobowiązań podatkowych przez podatnika, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego i uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Strona nie regulowała terminowo zobowiązań publicznoprawnych, m.in. z tytułu: 1. podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. (termin płatności 2 maja 2006 r. - wpłaty na przełomie lat 2008-2009); za 2006 r. (termin płatności 30 kwietnia 2007 r. - wpłaty na przełomie lat 2009-2013); za 2007 r. (termin płatności 30 kwietnia 2008 r. -wpłaty na przełomie lat 2009, 2013 i 2015); za 2013 r. (termin płatności 30 kwietnia 2014 r. - wpłata w dniu 17 listopada 2014 r.), 2. podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące: 2005 r. (wpłaty w roku 2013, 2014 i 2015); 2008 r. (wpłaty w roku 2010); 2013 r. (wpłaty w roku 2013 i 2014); 2014 r. (wpłaty w roku 2014 i 2015), 3. podatku dochodowego od osób fizycznych (płatnik) za poszczególne miesiące 2012 r. (wpłaty w roku 2013). Wskazane wpłaty zostały w części wyegzekwowane w drodze egzekucji administracyjnej, co zdaniem organów podatkowych, dodatkowo potwierdza, że w przedmiotowej sprawie zachodziła uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych w sposób dobrowolny przez stronę. Dyrektor zauważył ponadto, że organ pierwszej instancji ustalił, iż pan J. C. na dzień 21 grudnia 2015 r. posiadał zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: listopad i grudzień 2005 r., od lutego do grudnia 2006 r. i 2007 r. oraz od stycznia do kwietnia i od sierpnia do grudnia 2008 r. w łącznej wysokości 75.052,22 zł (plus odsetki za zwłokę w kwocie 76.693 zł), a także z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007 i 2008 w łącznej wysokości 18.174,73 zł (plus odsetki za zwłokę w wysokości 15.569 zł). W stosunku do podatnika, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzono ponadto postępowania egzekucyjne na rzecz czternastu różnych wierzycieli. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie organu odwoławczego, istnieje w niniejszej sprawie uzasadniona obawa niewykonania przez podatnika przyszłych zobowiązań podatkowych wywołana działaniami strony w postaci nieprowadzenia wymaganych prawem ksiąg podatkowych oraz brakiem dokumentacji księgowej będącej podstawą wpisów do ewidencji, nieterminowego regulowania zobowiązań publicznoprawnych, prowadzonych w przeszłości i obecnie postępowań egzekucyjnych oraz niedostateczną wysokość uzyskiwanych dochodów a nawet ich brak. Organ podkreślił, że w przypadku postępowań zabezpieczających wykonanie zobowiązań podatkowych uzasadniona obawa ich niewykonania musi się odnosić do całokształtu działań i zachowań podatnika, a nie tylko do analizy jego sytuacji majątkowej. W przypadku, gdy strona nie wykonuje w sposób dobrowolny swych wymagalnych zobowiązań, należy stwierdzić, iż zaistniała uzasadniona obawa, że także kolejne zobowiązania podatkowe nie zostaną przez nią wykonane w sposób dobrowolny. Sytuacja ta ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Końcowo Dyrektor wyjaśnił, że określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz odsetek za zwłokę ma charakter informacyjny, natomiast kwota rzeczywiście obciążającego podatnika zobowiązaniazostanie okreslona dopiero w decyzji wymiarowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnegow Gdańsku pan J. C. wniósł o o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów: art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia wskazanej w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zabezpieczonego zobowiązania podatkowego; art. 33 § 1 oraz § 4 Ordynacji podatkowej poprzez jego bezpodstawne zastosowania oraz stwierdzenie przesłanek zabezpieczenia na majątku podatnika w sytuacji braku ich wystąpienia; art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej; art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumnetację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń. W aktach administracyjnych został zgromadzony materiał dowodowy na okoliczność wywiązywania się przez pana J. C. z obowiązków podatkowych oraz stanu zadłużenia. Zarówno koszty zaległości, jak i pismo informacyjne z Samodzielnego Referatu Spraw Wierzycielskich zostały poddane ocenie organu orzekającego w niniejszej sprawie. Podstawowy zarzut zgłoszony w skardze dotyczy prawidłowości określenia kwot przybliżonych zobowiązań podatkowych. W ocenie Sądu nie jest uzasadnione twierdzenie skarżącego, że organ podatkowy zaniechał uzasadnienia decyzji w zakresie dotyczącym przedstawienia danych stanowiących podstawę przybliżonych wyliczeń. Wbrew stanowisku skarżącego powołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako podstawy wyliczeń dokumentów sporządzonych przez podatnika odpowiada wymogom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej bez konieczności przedstawienia danych wynikających z tych dokumentów. Nie jest uzasadnione stanowisko skarżącego, że organ wadliwie nie odliczył kwot podatku naliczonego. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie organ wykorzystał ustalenia organu kontroli podatkowej za okresy objęte zabezpieczeniem. W niniejszym postępowaniu ustalenia zostały dokonane na podstawie wskazanych faktur VAT. W świetle powyższego nie jest zasadny zarzut skargi dotyczący czynienia ustaleń na podstawie deklaracji VAT-7. Określenie przybliżonej kwoty podatku należnego z tytułu wystawienia faktur w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług nastąpiło po dokonaniu oceny treści faktur wystawionych przez podatnika, wskazanych w odniesieniu do każdego okresu rozliczeniowego. W ocenie Sądu prawidłowo oceniono również przesłankę obawy niewykonania w przyszłości przez podatnika ciążącego na nim zobowiązania podatkowego (art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej). W niniejszej sprawie trwałe nieuiszczanie wymaganych zobowiązań podatkowych zostało ustalone przez organ na podstawie oceny kwoty zaległości, upomnień, porównania dochodów z przewidywanymi zobowiązaniami. Skarżący, co zostało zauważone przez organ, pomimo wezwań nie złożył oświadczenia o stanie majątkowym, nie wskazał rzeczy ruchomych i zbywalnych praw majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego oraz nieruchomości i praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej. Organy, działając z urzędu, poczyniły ustalenia dotyczące stanu prawnego nieruchomości położonej w K., szczegółowo przytaczając wysokość hipotek przymusowych. W cenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo poczynił ustalenia w granicach prawa, wskazując zaistnienie przesłanek rozstrzygnięcia na podstawie art. 33 § 1 – 4 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zgodne z wymogami określonymi w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sieprnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administarcyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) skargę oddalił.