I SA/Gd 588/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. sprawy ze skargi J.F. i H.F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę. Wnioskami z dnia 19 czerwca 2008r. państwo H. i J. F. zwrócili się do organów podatkowych o "umorzenie w całości zaległości podatkowej" na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia 20 listopada 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Strona wniosła odwołanie od decyzji. W toku toczącego się postępowania odwoławczego pan J. F. w dniu 11 maja 2009r. złożył w Izbie Skarbowej pismo zawierające m.in. wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 204 § 1 i w związku z art. 201 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej – do czasu rozstrzygnięcia aktualnych zagadnień przez Ministra Finansów i zakończenia prowadzonych postępowań. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 21 maja 2009 r. odmówił zawieszenia postępowania prowadzonego w sprawie wniesionego przez państwa H. i J. F. odwołania od decyzji z dnia 20 listopada 2008r. Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającej umorzenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. Pan J. F. pismem z dnia 4 czerwca 2009r. wniósł zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 maja 2009r., zarzucając niezgodność z prawem oraz naruszenie ustawowego obowiązku wynikającego z właściwości organu kontroli skarbowej załatwienia wniesionej sprawy do końca i w terminie. Podatnik zarzucił również, że Dyrektor Izby Skarbowej w niniejszym postanowieniu wykorzystał na niekorzyść skarżącego omyłkę pisarską w zażaleniu z dnia 11 maja 2009r., w którym wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 204 § 1 w związku z art. 201 § 1 pkt 3 - zamiast pkt 2. Zdaniem strony postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało wydane bez dokonania analizy całości zebranego materiału dowodowego. Postanowienie bez uzasadnienia jest niezgodne z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż zawieszenie postępowania oznacza wstrzymanie jego przebiegu. Wiąże się to również, co do zasady, ze wstrzymaniem wszystkich czynności procesowych, które są podejmowane przez organ podatkowy w toku postępowania. Zawieszenie postępowania może nastąpić z urzędu (art. 201 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 z późn, zm.) lub też na wniosek strony (art. 204 § 1 cyt. ustawy). Stosownie do treści art. 204 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy, na wniosek strony, może zawiesić postępowanie w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych. Zawieszenie postępowania podatkowego na wniosek strony związane jest z postępowaniami dotyczącymi ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych. Zawieszenie to ma charakter fakultatywny, a z wnioskiem w tej sprawie zwraca się do organu podatkowego strona. Zawieszenie z urzędu jest obligatoryjne. Jeżeli zatem pojawi się jedna z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 201 § 1 cyt. ustawy, organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie niezależnie od tego, na jakim etapie ono się znajduje. Z akt sprawy wynika, że w dniu 11 maja 2009r. pan J. F. złożył w Izbie Skarbowej pismo zawierające m.in. wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 204 § 1 i w związku z art. 201 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej - "do czasu rozstrzygnięcia aktualnych zagadnień przez Ministra Finansów i zakończenia prowadzonych postępowań". Zgodnie z treścią powołanego przez stronę art. 201 § 1 pkt 3 ustawy organ podatkowy zawiesza postępowanie w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony. W rozpatrywanym przypadku strony nie reprezentował przedstawiciel ustawowy. Decyzję o zawieszeniu prowadzonego postępowania podejmuje organ podatkowy, który na podstawie analizy całości zebranego materiału dowodowego ocenia, czy w konkretnym przypadku zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania. W przypadku postępowań wszczynanych na wniosek, to żądanie wnoszącego wyznacza zakres przedmiotowy sprawy. Zakres żądania (wniosku) strony winien być oceniany i rozpatrywany przez organy podatkowe zgodnie z sensem i treścią pisma zawierającego wniosek. Skoro zatem wniosek strony wyraźnie wskazywał, że żąda zawieszenia postępowania w sprawie na podstawie art. 204 § 1 w związku z art. 201 § 1 pkt 3 to organ podatkowy pierwszej instancji - wnioskiem tym związany - słusznie dokonał w zażalonym postanowieniu oceny zasadności zawieszenia postępowania pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w w/w przepisie. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w zakresie wnioskowanej przez stronę ulgi w spłacie nie było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie organu odwoławczego zagadnieniem wstępnym z pewnością w tym przypadku nie była kwestia rozpatrzenia przez Ministra Finansów wniosku pana F. dotyczącego sposobu załatwienia przez organ podatkowy sprawy dotyczącej odmowy udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. Ponadto w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej postanowienie z dnia 21 maja 2009r. odmawiające zawieszenia postępowania zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 217 ustawy Ordynacja podatkowa, w tym też prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, zatem wbrew stanowisku pana J. F. nie narusza ono przepisów prawa. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały również pozostałe przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku państwo H. i J. F. zaskarżyli postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w całości. Skarżący zarzucili pominięcie zarzutów na bezczynność organu pierwszej instancji na odwołanie J. F. z dnia 9-16 stycznia 2009r., naruszenie przepisów o terminach załatwienia sprawy – art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a., przy braku odpowiedzi organu II instancji na wniosek odwołującego się z dnia 29 czerwca 2009 r. dotyczący art. 139 § 3, art. 140, art. 142, art. 226 § 1, art. 227, art. 228, art. 234, art. 235, art. 237, art. 254 Ordynacji podatkowej i innych nieprawidłowości z zażalenia wniesionego w dniu 11 maja 2009 r., a następnie w zażaleniu z dnia 6 lipca 2009 r. do Ministra Finansów na postanowienie z dnia 10 czerwca 2009 r. i postanowienie z dnia 18 czerwca 2009 r. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wstrzymanie wykonania zaskarżonego akt, zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych orzeczeń z prawem. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 201 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 z późn, zm.) zawieszenie postępowania może nastąpić z urzędu lub też na wniosek strony (art. 204 § 1 cyt. ustawy). Zawieszenie postępowania oznacza wstrzymanie jego przebiegu. Wiąże się to również, co do zasady, ze wstrzymaniem wszystkich czynności procesowych, które są podejmowane przez organ podatkowy w toku postępowania. Zawieszenie postępowania z urzędu na podstawie art. 201 §1 ustawy Ordynacja podatkowa jest obligatoryjne. Jeżeli pojawi się jedna z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 201 § 1 cyt. ustawy, organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie niezależnie od tego, na jakim etapie ono się znajduje. Stosownie do treści art. 204 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy, na wniosek strony, może zawiesić postępowanie w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych. Podstawą zawieszenia postępowania w sprawie udzielania ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych może być tylko art. 204 § 1 Ordynacji podatkowej, nie zaś art. 201 § 1 pkt 2 tej ustawy (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 31 lipca 2002 r., Sygn. akt I SA/Gd 1374/01, LEX nr 152181). Zawieszenie to ma charakter fakultatywny, a z wnioskiem w tej sprawie zwraca się do organu podatkowego strona. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że w dniu 11 maja 2009 r. pan J. F. złożył w Izby Skarbowej pismo zawierające m.in. wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 204 § 1 i w związku z art. 201 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony. W rozpatrywanym przypadku strony nie reprezentował przedstawiciel ustawowy. Decyzję o zawieszeniu prowadzonego postępowania podejmuje organ podatkowy, który na podstawie analizy całości zebranego materiału dowodowego ocenia, czy w konkretnym przypadku zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania. W przypadku postępowań wszczynanych na wniosek, to żądanie wnoszącego wyznacza zakres przedmiotowy sprawy. Zakres żądania (wniosku) strony winien być oceniany i rozpatrywany przez organy podatkowe zgodnie z sensem i treścią pisma zawierającego tenże wniosek. Skoro zatem wniosek strony wyraźnie wskazywał, że żąda zawieszenia postępowania w sprawie na podstawie art. 204 § 1 w związku z art. 201 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, to organ podatkowy pierwszej instancji będąc wnioskiem tym związany, słusznie dokonał w postanowieniu z dnia 21 maja 2009 r. oceny zasadności zawieszenia postępowania pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w tym przepisie, co z kolei implikowało konieczność utrzymania w mocy przedmiotowego postanowienia przez organ podatkowy II instancji. W niniejszej sprawie organ II instancji dokonał oceny zasadności wniosku również na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, po sprecyzowaniu przez stronę w zażaleniu prawnej podstawy wniosku. Zasadnie wskazano, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie orzeczenia nie było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Skarżący wskazał, że wnosi o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia aktualnych zagadnień przez Ministra Finansów i zakończenia prowadzonych postępowań. Podkreślić należy, że wniosek o zawieszenie postępowania został złożony w sprawie w przedmiocie wniosku skarżącego o umorzenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. Organy zasadnie ustaliły, że nie zachodzi przesłanka zawieszenia postępowania prowadzonego na podstawie art. 67 a Ordynacji podatkowej, albowiem korespondencja kierowana do Departamentu Podatków Dochodowych Ministra Finansów nie dotyczy zagadnień mających wpływ na wynik postępowania. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie stwierdza, że podniesione przez pana J. F. w skardze zarzuty dotyczące naruszenia terminu do rozpoznania sprawy są bezzasadne. W postępowaniu podatkowym nie doszło do naruszenia przepisów o terminach załatwienia sprawy. Należy jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu podatkowym zastosowanie mają przepisy ordynacji podatkowej, a nie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Terminy załatwienia spraw podatkowych ustanowione w art. 139 § 1 i § 3 ustawy Ordynacja podatkowa są terminami procesowymi. Bieg tych terminów rozpoczyna się z mocy prawa z dniem wszczęcia postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 165 postępowanie zostaje wszczęte na żądanie stron z dniem doręczenia żądania organowi podatkowemu osobiście, przez pocztę lub w formie elektronicznej, a z urzędu - w dniu doręczenia stronom postanowienia organu. Termin załatwienia spraw przez organ odwoławczy określony został w art. 139 § 3 cyt. ustawy. Zgodnie z tym przepisem załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym) powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania (zażalenia) przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że w dniu 4 czerwca 2009r. skarżący złożył osobiście w siedzibie Izby Skarbowej zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 maja 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia wydał w dniu 18 czerwca 2009r. postanowienie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 21 maja 2009 r. Powyższe potwierdza, iż organ podatkowy II instancji rozstrzygając w sprawie dochował obowiązującego określonego w art. 139 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa terminu załatwienia sprawy. Badając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego i procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy podatkowe dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy, wskazując prawną podstawę rozstrzygnięcia. Z tych względów uznając skargę za bezzasadną Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.